౪. పఠమసేనాసనసిక్ఖాపదం

౧౦౮. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ హేమన్తికే కాలే అజ్ఝోకాసే సేనాసనం పఞ్ఞపేత్వా కాయం ఓతాపేన్తా కాలే ఆరోచితే తం పక్కమన్తా నేవ ఉద్ధరింసు న ఉద్ధరాపేసుం, అనాపుచ్ఛా పక్కమింసు. సేనాసనం ఓవట్ఠం హోతి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథం హి నామ భిక్ఖూ అజ్ఝోకాసే సేనాసనం పఞ్ఞపేత్వా తం పక్కమన్తా నేవ ఉద్ధరిస్సన్తి న ఉద్ధరాపేస్సన్తి, అనాపుచ్ఛా పక్కమిస్సన్తి, సేనాసనం ఓవట్ఠ’’న్తి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ తే అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ అజ్ఝోకాసే…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౧౦౯. ‘‘యో పన భిక్ఖు సఙ్ఘికం మఞ్చం వా పీఠం వా భిసిం వా కోచ్ఛం వా అజ్ఝోకాసే సన్థరిత్వా వా సన్థరాపేత్వా వా తం పక్కమన్తో నేవ ఉద్ధరేయ్య న ఉద్ధరాపేయ్య, అనాపుచ్ఛం వా గచ్ఛేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౧౧౦. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ అజ్ఝోకాసే వసిత్వా కాలస్సేవ సేనాసనం అభిహరన్తి. అద్దసా ఖో భగవా తే భిక్ఖూ కాలస్సేవ సేనాసనం అభిహరన్తే. దిస్వాన ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, అట్ఠ మాసే అవస్సికసఙ్కేతే [వసితుం అవస్సికసంకేతే (ఇతిపి)] మణ్డపే వా రుక్ఖమూలే వా యత్థ కాకా వా కులలా వా న ఊహదన్తి తత్థ సేనాసనం నిక్ఖిపితు’’న్తి.

౧౧౧. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

సఙ్ఘికం నామ సఙ్ఘస్స దిన్నం హోతి పరిచ్చత్తం.

మఞ్చో నామ చత్తారో మఞ్చా – మసారకో, బున్దికాబద్ధో, కుళీరపాదకో, ఆహచ్చపాదకో.

పీఠం నామ చత్తారి పీఠాని – మసారకం, బున్దికాబద్ధం, కుళీరపాదకం, ఆహచ్చపాదకం.

భిసి నామ పఞ్చ భిసియో – ఉణ్ణభిసి, చోళభితి, వాకభిసి, తిణభిసి, పణ్ణభిసి.

కోచ్ఛం నామ – వాకమయం వా ఉసీరమయం వా ముఞ్జమయం వా పబ్బజమయం [బబ్బజమయం (సీ.)] వా అన్తో సంవేఠేత్వా బద్ధం హోతి.

సన్థరిత్వాతి సయం సన్థరిత్వా.

సన్థరాపేత్వాతి అఞ్ఞం సన్థరాపేత్వా. అనుపసమ్పన్నం సన్థరాపేతి, తస్స పలిబోధో. ఉపసమ్పన్నం సన్థరాపేతి, సన్థారకస్స [సన్థతస్స (ఇతిపి)] పలిబోధో.

తం పక్కమన్తో నేవ ఉద్ధరేయ్యాతి న సయం ఉద్ధరేయ్య.

న ఉద్ధరాపేయ్యాతి న అఞ్ఞం ఉద్ధరాపేయ్య.

అనాపుచ్ఛం వా గచ్ఛేయ్యాతి భిక్ఖుం వా సామణేరం వా ఆరామికం వా అనాపుచ్ఛా మజ్ఝిమస్స పురిసస్స లేడ్డుపాతం అతిక్కమన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౧౧౨. సఙ్ఘికే సఙ్ఘికసఞ్ఞీ అజ్ఝోకాసే సన్థరిత్వా వా సన్థరాపేత్వా వా తం పక్కమన్తో నేవ ఉద్ధరేయ్య న ఉద్ధరాపేయ్య అనాపుచ్ఛం వా గచ్ఛేయ్య, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. సఙ్ఘికే వేమతికో…పే… సఙ్ఘికే పుగ్గలికసఞ్ఞీ అజ్ఝోకాసే సన్థరిత్వా వా సన్థరాపేత్వా వా తం పక్కమన్తో నేవ ఉద్ధరేయ్య న ఉద్ధరాపేయ్య, అనాపుచ్ఛం వా గచ్ఛేయ్య, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

చిమిలికం వా ఉత్తరత్థరణం వా భూమత్థరణం వా తట్టికం వా చమ్మఖణ్డం వా పాదపుఞ్ఛనిం వా ఫలకపీఠం వా అజ్ఝోకాసే సన్థరిత్వా వా సన్థరాపేత్వా వా తం పక్కమన్తో నేవ ఉద్ధరేయ్య న ఉద్ధరాపేయ్య, అనాపుచ్ఛం వా గచ్ఛేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. పుగ్గలికే సఙ్ఘికసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. పుగ్గలికే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. పుగ్గలికే పుగ్గలికసఞ్ఞీ అఞ్ఞస్స పుగ్గలికే, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అత్తనో పుగ్గలికే అనాపత్తి.

౧౧౩. అనాపత్తి ఉద్ధరిత్వా గచ్ఛతి, ఉద్ధరాపేత్వా గచ్ఛతి, ఆపుచ్ఛం గచ్ఛతి, ఓతాపేన్తో గచ్ఛతి, కేనచి పలిబుద్ధం హోతి, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

పఠమసేనాసనసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం చతుత్థం.