౩. విపాకత్తికవణ్ణనా

౧-౨౩. సోయేవాతి అకతసమాసేహి పదేహి యో అత్థో వుచ్చతి, సోయేవ అత్థో వుత్తో హోతి.

౨౪-౫౨. తన్తి తం వచనం, తం వా కటత్తారూపం. యస్మా చిత్తసముట్ఠానస్స ఉపాదారూపస్స యథా ఖన్ధే పటిచ్చ ఉప్పత్తి, తథా మహాభూతే చ పటిచ్చ ఉప్పత్తి. న హి తస్స తదుభయం వినా ఉప్పత్తి అత్థి, న ఏవం కటత్తారూపస్స. తఞ్హి కమ్మస్స కటత్తా ఉప్పజ్జమానం మహాభూతే పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి, తస్మా చిత్తసముట్ఠానం రూపం ఉపాదారూపస్స తం విసేసం దస్సేతుం తదేవ వుత్తం, న కటత్తారూపం వుత్తన్తి ఇమమత్థం దస్సేతుం ‘‘ఖన్ధే పటిచ్చా’’తిఆదిమాహ. యదిపి కటత్తారూపం ‘‘మహాభూతే పటిచ్చ చిత్తసముట్ఠానం రూపం ఉపాదారూప’’న్తి ఏత్థ న గహితం, వచనన్తరేన పన గహితమేవాతి దస్సేన్తో ‘‘పవత్తియం పనా’’తిఆదిమాహ. ఏవఞ్చ కత్వాతి ఖన్ధే పటిచ్చ ఉప్పత్తియా అభావతోయేవ. నాహారపచ్చయేతి ఆహారపచ్చయే పచ్చనీయతో ఠితే. తమ్పీతి కటత్తారూపమ్పి. ఠితిక్ఖణే కటత్తారూపస్స ఆహారో ఉపత్థమ్భకో హోతీతి కత్వా వుత్తం ‘‘ఉప్పాదక్ఖణే’’తి.

విపాకత్తికవణ్ణనా నిట్ఠితా.