౧౦. పథవీఖణనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౮౪-౮౬. దసమే ఏకిన్ద్రియన్తి ‘‘కాయిన్ద్రియం అత్థీ’’తి మఞ్ఞమానా వదన్తి. ముట్ఠిప్పమాణాతి ముట్ఠినా సఙ్గహేతబ్బప్పమాణా. ఏత్థ కిఞ్చాపి యేభుయ్యపంసుం అప్పపంసుఞ్చ పథవిం వత్వా ఉపడ్ఢపంసుకా పథవీ న వుత్తా, తథాపి పణ్ణత్తివజ్జసిక్ఖాపదేసు సావసేసపఞ్ఞత్తియాపి సమ్భవతో ఉపడ్ఢపంసుకాయపి పథవియా పాచిత్తియమేవాతి గహేతబ్బం. కేచి పన ‘‘సబ్బచ్ఛన్నాదీసు ఉపడ్ఢే దుక్కటస్స వుత్తత్తా ఇధాపి దుక్కటం యుత్త’’న్తి వదన్తి, తం న యుత్తం పాచిత్తియవత్థుకఞ్చ అనాపత్తివత్థుకఞ్చ దువిధం పథవిం ఠపేత్వా అఞ్ఞిస్సా దుక్కటవత్థుకాయ తతియాయ పథవియా అభావతో. ద్వేయేవ హి పథవియో వుత్తా ‘‘జాతా చ పథవీ అజాతా చ పథవీ’’తి. తస్మా ద్వీసు అఞ్ఞతరాయ పథవియా భవితబ్బం, వినయవినిచ్ఛయే చ సమ్పత్తే గరుకేయేవ ఠాతబ్బత్తా న సక్కా ఏత్థ అనాపత్తియా భవితుం. సబ్బచ్ఛన్నాదీసు పన ఉపడ్ఢే దుక్కటం యుత్తం తత్థ తాదిసస్స దుక్కటవత్థునో సబ్భావా.

‘‘పోక్ఖరణిం ఖణా’’తి వదతి, వట్టతీతి ‘‘ఇమస్మిం ఓకాసే’’తి అనియమేత్వా వుత్తత్తా వట్టతి. ‘‘ఇమం వల్లిం ఖణా’’తి వుత్తేపి పథవీఖణనం సన్ధాయ పవత్తవోహారత్తా ఇమినావ సిక్ఖాపదేన ఆపత్తి, న భూతగామపాతబ్యతాయ. కుటేహీతి ఘటేహి. తనుకకద్దమోతి ఉదకమిస్సకకద్దమో. సో చ ఉదకగతికత్తా వట్టతి. ఓమకచాతుమాసన్తి ఊనచాతుమాసం. ఓవట్ఠన్తి దేవేన ఓవట్ఠం. అకతపబ్భారేతి అవళఞ్జనట్ఠానదస్సనత్థం వుత్తం. తాదిసే హి వమ్మికస్స సబ్భావోతి. మూసికుక్కురం నామ మూసికాహి ఖణిత్వా బహి కతపంసురాసి. ఏసేవ నయోతి ఓమకచాతుమాసఓవట్ఠోయేవ వట్టతీతి అత్థో.

ఏకదివసమ్పి న వట్టతీతి ఓవట్ఠఏకదివసాతిక్కన్తోపి వికోపేతుం న వట్టతి. ‘‘హేట్ఠాభూమిసమ్బన్ధేపి చ గోకణ్టకే భూమితో ఛిన్దిత్వా ఉద్ధం ఠితత్తా అచ్చుగ్గతమత్థకతో ఛిన్దిత్వా గహేతుం వట్టతీ’’తి వదన్తి. సకట్ఠానే అతిట్ఠమానం కత్వా పాదేహి మద్దిత్వా ఛిన్దిత్వా ఆలోళితకద్దమమ్పి గహేతుం వట్టతి. తతోతి తతో పురాణసేనాసనతో. ఇట్ఠకం గణ్హామీతిఆది సుద్ధచిత్తం సన్ధాయ వుత్తం. ఉదకేనాతి ఉజుకం ఆకాసతోయేవ పతనకఉదకేన. ‘‘సచే పన అఞ్ఞత్థ పహరిత్వా పతితేన ఉదకేన తేమితం హోతి, వట్టతీ’’తి వదన్తి. ఉచ్చాలేత్వాతి ఉక్ఖిపిత్వా. తేన అపదేసేనాతి తేన లేసేన.

౮౭-౮౮. అవిసయత్తా అనాపత్తీతి ఏత్థ సచేపి నిబ్బాపేతుం సక్కా హోతి, పఠమం సుద్ధచిత్తేన దిన్నత్తా ‘‘దహతూ’’తి సల్లక్ఖేత్వాపి తిట్ఠతి, అనాపత్తి. ఓవట్ఠం ఛన్నన్తి పఠమం ఓవట్ఠం పచ్ఛా ఛన్నం. సేసం ఉత్తానమేవ. జాతపథవీ, పథవీసఞ్ఞితా, ఖణనఖణాపనానం అఞ్ఞతరన్తి ఇమాని పనేత్థ తీణి అఙ్గాని.

పథవీఖణనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

నిట్ఠితో ముసావాదవగ్గో పఠమో.