అధికరణభేదం

ఉక్కోటనభేదాదికథావణ్ణనా

౩౪౧. ‘‘అలం ఆవుసో’’తి అత్తపచ్చత్థికే సఞ్ఞాపేత్వాతి పత్తచీవరాదిఅత్థాయ అలం భణ్డనాదికరణన్తి వివాదాదీసు దోసదస్సనమత్తేన సఞ్ఞాపేత్వా అఞ్ఞమఞ్ఞం ఖమాపేత్వా వూపసమేన్తి, న పన అఞ్ఞమఞ్ఞం ఆపత్తానాపత్తిదస్సనవసేనాతి అధిప్పాయో. తేనాహ ‘‘పాళిముత్తకవినిచ్ఛయేనేవా’’తి.

విసమాని కాయకమ్మాదీని నిస్సితో భిక్ఖు విసమనిస్సితో నామ, మిచ్ఛాదిట్ఠినిస్సితో గహననిస్సితో, బలవన్తే పురిసే నిస్సితో బలవనిస్సితో నామాతి దస్సేన్తో ‘‘ఏకో విసమానీ’’తిఆదిమాహ.

ఉక్కోటనభేదాదికథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

అధికరణనిదానాదివణ్ణనా

౩౪౨. ఆపత్తిం నిస్సాయ ఉప్పజ్జనకఆపత్తివసేనాతి పరేసం, అత్తనో చ ఆపత్తిం పటిచ్ఛాదేన్తానం వజ్జపటిచ్ఛాదీనం పారాజికాదిఆపత్తిమేవ సన్ధాయ వుత్తం, న సబ్బాపత్తియో. కిచ్చం నిస్సాయ ఉప్పజ్జనకకిచ్చానన్తి ఉక్ఖేపనీయాదికమ్మం నిస్సాయ ఉప్పజ్జనకానం తదనువత్తికాయ భిక్ఖునియా యావతతియానుస్సావనానం కిచ్చానం వసేన, న సబ్బేసం కిచ్చానం వసేనాతి.

౩౪౪. పాళియం ‘‘కతిహి అధికరణేహీ’’తి పుచ్ఛాయ ‘‘ఏకేన అధికరణేన కిచ్చాధికరణేనా’’తి వుత్తం. ‘‘కతిసు ఠానేసూ’’తి పుచ్ఛాయ ‘‘తీసు ఠానేసు సఙ్ఘమజ్ఝే, గణమజ్ఝే, పుగ్గలస్స సన్తికే’’తి వుత్తం. ‘‘కతిహి సమథేహీ’’తి పుచ్ఛాయ ‘‘తీహి సమథేహీ’’తి వుత్తం. తీహిపి ఏతేహి ఏకో వూపసమనప్పకారోవ పుచ్ఛితో, విస్సజ్జితో చాతి వేదితబ్బో.

౩౪౮. వివాదాధికరణం హోతి అనువాదాధికరణన్తిఆదీసు వివాదాధికరణమేవ అనువాదాధికరణాదిపి హోతీతి పుచ్ఛాయ వివాదాధికరణం వివాదాధికరణమేవ హోతి, అనువాదాదయో న హోతీతి విస్సజ్జనం.

అధికరణనిదానాదివణ్ణనా నిట్ఠితా.

సత్తసమథనానాత్థాదివణ్ణనా

౩౫౪. అధికరణపుచ్ఛావిస్సజ్జనే పాళియం విపచ్చయతాయ వోహారోతి విరూపవిపాకాయ అఞ్ఞమఞ్ఞం దుక్ఖుప్పాదనాయ కాయవచీవోహారో. మేధగన్తి వుద్ధిప్పత్తో కలహో.

అనుసమ్పవఙ్కతాతి విపత్తిచోదనాయ అను అను సంయుజ్జనవసేన నిన్నతా.

అబ్భుస్సహనతాతి అతివియ సఞ్జాతుస్సాహతా. అనుబలప్పదానన్తి చోదకానమ్పి ఉపత్థమ్భకరణం. కమ్మసఙ్గహాభావేనాతి సఙ్ఘసమ్ముఖతాదిమత్తస్స సమ్ముఖావినయస్స సఙ్ఘాదీహి కత్తబ్బకిచ్చేసు సఙ్గహాభావా.

సత్తసమథనానాత్థాదివణ్ణనా నిట్ఠితా.

అధికరణభేదవణ్ణనానయో నిట్ఠితో.

దుతియగాథాసఙ్గణికం

చోదనాదిపుచ్ఛావిస్సజ్జనావణ్ణనా

౩౫౯. దుతియగాథాసఙ్గణికాయ ‘‘చోదనా కిమత్థాయా’’తిఆదికా పుచ్ఛా ఉపాలిత్థేరేన కతా. ‘‘చోదనా సారణత్థాయా’’తిఆదివిస్సజ్జనం భగవతా వుత్తం. ఉపాలిత్థేరో సయమేవ పుచ్ఛిత్వా విస్సజ్జనం అకాసీతిపి వదన్తి.

మన్తగ్గహణన్తి తేసం విచారణాగహణం, సుత్తన్తికత్థేరానం, వినయధరత్థేరానఞ్చ అధిప్పాయగహణన్తి అత్థో. పాటేక్కం వినిచ్ఛయసన్నిట్ఠాపనత్థన్తి తేసం పచ్చేకం అధిప్పాయం ఞత్వా తేహి సముట్ఠాపితనయమ్పి గహేత్వా వినిచ్ఛయపరియోసాపనత్థన్తి అధిప్పాయో.

‘‘మా ఖో తురితో అభణీ’’తిఆదినా అభిముఖే ఠితం కఞ్చి అనువిజ్జకం ఓవదన్తేన వియ థేరేన అనువిజ్జకవత్తం కథితం.

అనుయుఞ్జనవత్తన్తి అనుయుజ్జనక్కమం, తం పన యస్మా సబ్బసిక్ఖాపదవీతిక్కమవిసయేపి తంతంసిక్ఖాపదానులోమేన కత్తబ్బం, తస్మా ‘‘సిక్ఖాపదానులోమిక’’న్తి వుత్తం. అత్తనో గతిం నాసేతీతి అత్తనో సుగతిగమనం వినాసేతి.

అనుసన్ధిత-సద్దో భావసాధనోతి ఆహ ‘‘అనుసన్ధితన్తి కథానుసన్ధీ’’తి. వత్తానుసన్ధితేనాతి ఏత్థాపి ఏసేవ నయో. వత్తానుసన్ధితేనాతి ఆచారానుసన్ధినా, ఆచారేన సద్ధిం సమేన్తియా పటిఞ్ఞాయాతి అత్థో. తేనాహ ‘‘యా అస్స వత్తేనా’’తిఆది.

పాళియం సఞ్చిచ్చ ఆపత్తిన్తిఆది అలజ్జిలజ్జిలక్ఖణం భిక్ఖుభిక్ఖునీనం వసేన వుత్తం తేసఞ్ఞేవ సబ్బప్పకారతో సిక్ఖాపదాధికారత్తా. సామణేరాదీనమ్పి సాధారణవసేన పన సఞ్చిచ్చ యథాసకం సిక్ఖాపదవీతిక్కమనాదికం అలజ్జిలజ్జిలక్ఖణం వేదితబ్బం.

కథానుసన్ధివచనన్తి చుదితకఅనువిజ్జకానం కథాయ అనుసన్ధియుత్తం వచనం న జానాతి, తేహి ఏకస్మిం కారణే వుత్తే సయం తం అసల్లక్ఖేత్వా అత్తనో అభిరుచితమేవ అసమ్బన్ధితత్థన్తి అత్థో. వినిచ్ఛయానుసన్ధివచనఞ్చాతి అనువిజ్జకేన కతస్స ఆపత్తానాపత్తివినిచ్ఛయస్స అనుగుణం, సమ్బన్ధవచనఞ్చ.

చోదనాదిపుచ్ఛావిస్సజ్జనావణ్ణనా నిట్ఠితా.