౬. సేనాసనక్ఖన్ధకో

విహారానుజాననకథావణ్ణనా

౨౯౫. సేనాసనక్ఖన్ధకే సిసిరేతి సిసిరకాలే హిమపాతవసేన సత్తాహవద్దలికాదివస్సపాతవస్సేన చ ఉప్పన్నో ఖరో సీతసమ్ఫస్సో అధిప్పేతోతి ఆహ ‘‘సమ్ఫుసితకో’’తి. ‘‘తతో’’తి ఇదం కత్తుఅత్థే నిస్సక్కవచనం, తేన చ విహారేన వాతాతపో పటిహఞ్ఞతీతి అత్థోతి ఆహ ‘‘విహారేన పటిహఞ్ఞతీ’’తి.

౨౯౬. ఆవిఞ్ఛనఛిద్దన్తి యత్థ అఙ్గులిం వా రజ్జుసఙ్ఖలికాదిం వా పవేసేత్వా కవాటం ఆకడ్ఢన్తా ద్వారబాహం ఫుసాపేన్తి, తస్సేతం అధివచనం. సేనాసనపరిభోగే అకప్పియం నామ నత్థీతి దస్సనత్థం ‘‘సచేపి దీపినఙ్గుట్ఠేనా’’తిఆది వుత్తం. చేతియే వేదికాసదిసన్తి వాతపానదారుం వా జాలం వా అట్ఠపేత్వా దారుట్ఠానే చేతియే వేదికాయ పట్టాదీని వియ ఇట్ఠకాదీహి ఉద్ధం, తిరియఞ్చ పట్టికాదయో దస్సేత్వా చతుఛిద్దయుత్తం కతం. థమ్భకవాతపానం నామ తిరియం దారూని అదత్వా ఉద్ధం ఠపితదారూహి ఏవ కతం. చోళకపాదపుఞ్ఛనం బన్ధితున్తి వాతపానప్పమాణేన పాదపుఞ్ఛనసదిసం చోళకాదినా బన్ధిత్వా వగ్గులిఆదిప్పవేసననివారణత్థం, కథేతున్తి అత్థో. మిడ్ఢకన్తి మఞ్చాకారేన కట్ఠమత్తికాదీహి కతవేదికాకారం.

౨౯౭. చతురస్సపీఠన్తి సమచతురస్సం. అట్ఠఙ్గులపాదకం వట్టతీతి అట్ఠఙ్గులపాదకమేవ వట్టతి. పమాణాతిక్కన్తోపి వట్టతీతి సమచతురస్సమేవ సన్ధాయ వుత్తం. ఆయతచతురస్సా పన సత్తఙ్గపఞ్చఙ్గాపి ఉచ్చపాదా న వట్టన్తి. వేత్తేహేవ చతురస్సాదిఆకారేన కతం భద్దపీఠన్తి ఆహ ‘‘వేత్తమయం పీఠ’’న్తి. దారుపట్టికాయ ఉపరీతి అటనిఆకారేన ఠితదారుపటలస్స హేట్ఠా ఉద్ధం పాదం కత్వా. పవేసనకాలఞ్హి సన్ధాయ ‘‘ఉపరీ’’తి వుత్తం. ఏళకస్స పచ్ఛిమపాదద్వయం వియ వఙ్కాకారేన ఠితత్తా పనేతం ‘‘ఏళకపాదపీఠ’’న్తి వుత్తం. పలోఠేన్తీతి సహ మఞ్చేహి పవట్టేన్తి. రుక్ఖే, లతా చ ముఞ్చిత్వా అవసేసం గచ్ఛాదికం సబ్బమ్పి తిణజాతి ఏవాతి ఆహ ‘‘యేసం కేసఞ్చి తిణజాతికాన’’న్తిఆది.

ఉపదహన్తీతి ఠపేన్తి. సీసప్పమాణం నామ యత్థ గీవాయ సహ సకలం సీసం ఠపేతుం సక్కా, తస్స చ ముట్ఠిరతనం విత్థారప్పమాణన్తి దస్సేన్తో ‘‘విత్థారతో’’తిఆదిమాహ. ఇదఞ్చ బిమ్బోహనస్స ఉభోసు అన్తేసు ఠపేతబ్బచోళప్పమాణదస్సనం. తస్స వసేన బిమ్బోహనస్స విత్థారప్పమాణం పరిచ్ఛిజ్జతి, తం వట్టం వా చతురస్సం వా కత్వా సిబ్బితం యథా కోటితో కోటి విత్థారతో పుథులట్ఠానం ముట్ఠిరతనప్పమాణం హోతి, ఏవం సిబ్బితబ్బం. ఇతో అధికం న వట్టతి, తం పన అన్తేసు ఠపితచోళం కోటియా కోటిం ఆహచ్చ దిగుణం కతం తికణ్ణం హోతి. తేసు తీసు కణ్ణేసు ద్విన్నం కణ్ణానమన్తరం విదత్థిచతురఙ్గులం హోతి, మజ్ఝట్ఠానం కోటితో కోటిం ఆహచ్చ ముట్ఠిరతనం హోతి, ఇదమస్స ఉక్కట్ఠప్పమాణం. తేనాహ ‘‘తీసు కణ్ణేసూ’’తిఆది.

‘‘కమ్బలమేవ…పే… ఉణ్ణభిసిసఙ్ఖ్యమేవ గచ్ఛతీ’’తి సామఞ్ఞతో వుత్తత్తా గోనకాదిఅకప్పియమ్పి ఉణ్ణమయత్థరణం భిసియం పక్ఖిపిత్వా సయితుం వట్టతీతి దట్ఠబ్బం.

మసూరకేతి చమ్మమయభిసియం. చమ్మమయం పన బిమ్బోహనం తూలపుణ్ణమ్పి న వట్టతి. పాళియం సేనాసనపరిక్ఖారదుస్సన్తి సేనాసనపరిక్ఖారకరణత్థాయ దుస్సం. భిసిం ఓనన్ధితున్తి భిసిత్థవికాయ పక్ఖిపిత్వా బన్ధితుం. పరిభిజ్జతీతి మఞ్చాదితో సారియమానా పీఠకోటిఆదీసు నిసీదన్తేహి ఘంసియమానా భిసి పరిభిజ్జతి. ఓనద్ధమఞ్చన్తి భిసిం ఏకాబద్ధం కత్వా బద్ధమఞ్చం. పాళియం ఛవిం ఉప్పాటేత్వా హరన్తీతి భిసిచ్ఛవిం చోరా హరన్తి. ఫోసితున్తి చోరేహి హరితస్స పచ్ఛా హరితసఞ్ఞాణఫుసితబిన్దూని దాతుం. భిత్తికమ్మన్తి నానావణ్ణేహి విభిత్తిరాజికరణం. హత్థకమ్మన్తి హత్థేన యం కిఞ్చి సఞ్ఞాకరణం.

౨౯౮. పాళియం న నిపతతీతి న అల్లీయతి. పటిబాహేత్వాతి ఘంసిత్వా. న నిబన్ధతీతి అనిబన్ధనీయో, న లగ్గనకోతి అత్థో.

౨౯౯. ‘‘కరోహీ’’తి వత్తుమ్పి న లబ్భతీతి ఆణత్తియా ఏవ పటిక్ఖిత్తత్తా ద్వారపాలం ‘‘కిం న కరోసీ’’తిఆదినా పరియాయేన వత్తుం వట్టతి. జాతకపకరణన్తి జాతకపటిసంయుత్తం ఇత్థిపురిసాది యం కిఞ్చి రూపం అధిప్పేతం. ‘‘పరేహి కారాపేతు’’న్తి వుత్తత్తా బుద్ధరూపమ్పి సయం కాతుం న లభతి. పాళియం పఞ్చపటికన్తి జాతిఆదిపఞ్చప్పకారవణ్ణమట్ఠం.

౩౦౦. ఉపచారో న హోతీతి గబ్భస్స బహి సమన్తా అనుపరిగమనస్స ఓకాసో నప్పహోతి. రుక్ఖం విజ్ఝిత్వాతి తచ్ఛితసారదారుం అగ్గసమీపే విజ్ఝిత్వా. కత్వాతి ఛిద్దే కత్వా. కప్పకతం వియ సారఖాణుకే ఆకోటేత్వా ఏవం కతమేవ ‘‘ఆహరిమం భిత్తిపాద’’న్తి వుత్తం. ఉపత్థమ్భనత్థం భూమియం పతిట్ఠాపేతున్తి జిణ్ణభిత్తిపాదేన బహి సమానభారం ఖాణుకప్పసీసేన ఉస్సాపేత్వా మూలేన భూమియం పతిట్ఠాపేతుం. పరిత్తాణత్థన్తి ఉల్లిత్తావలిత్తకుటియా ఓవస్సనట్ఠానస్స పరిత్తాణత్థం. కిటికన్తి తాలపణ్ణాదీహి కతపదలం. మద్దితమత్తికన్తి ఓవస్సనఛిద్దస్స పిదహనత్థం వుత్తం.

ఉభతోకుట్టం నీహరిత్వా కతపదేసస్సాతి యథా బహి ఠితా ఉజుకం అన్తో నిసిన్నే న పస్సన్తి, ఏవం ద్వారాభిముఖం పిదహనవసేన భిత్తిఞ్చ అఞ్ఞతో ద్వారఞ్చ యోజేత్వా కతట్ఠానం వదతి. సమన్తా పరియాగారోతి సమన్తతో ఆవిద్ధపముఖం. వంసం దత్వాతి పురిసప్పమాణే పాదే నిఖణిత్వా తేసం ఉపరి పిట్ఠివంససదిసం పస్సవంసం ఠపేత్వా ఓసారేత్వా. ఏకం దణ్డకోటిం అతిఉచ్చాయ విహారభిత్తికోటియా ఏకం కోటిం నీచే వంసపిట్ఠియం ఠపనవసేన దణ్డకే పసారేత్వా. చక్కలయుత్తో కిటికోతి కవాటం వియ వివరణథకనసుఖత్థం చక్కలబన్ధకిటికం. పాళియం ఉగ్ఘాటనకిటికన్తి ఆపణాదీసు అనత్థికకాలే ఉక్ఖిపిత్వా, ఉపరి చ బన్ధిత్వా పచ్ఛా ఓతరణకిటికం, కప్పసీసేహి వా ఉపత్థమ్భనీహి ఉక్ఖిపిత్వా పచ్ఛా ఓతరణకిటికమ్పి.

౩౦౧. పానీయం ఓతప్పతీతి పానీయభాజనేసు ఠపితపానీయం ఆతపేన సన్తప్పతి.

౩౦౩. తయో వాటేతి తయో పరిక్ఖేపే. వేళువాటన్తి సబ్బం దారుపరిక్ఖేపం సఙ్గణ్హాతి. కణ్టకవాటన్తి సబ్బసాఖాపరిక్ఖేపం.

౩౦౫. ఆలోకో అన్తరధాయీతి యో బుద్ధారమ్మణాయ పీతియా ఆనుభావేన మహన్తో ఓభాసో అహోసి, యేన చస్స పదీపసహస్సేన వియ విగతన్ధకారో మగ్గో అహోసి, సో బహినగరే ఛవసరీరసమాకులం దుగ్గన్ధం బీభచ్ఛం ఆమకసుసానం పత్తస్స భయేన పీతివేగే మన్దీభూతే అన్తరధాయి.

సతం హత్థీతి గాథాయ హత్థినో సతసహస్సానీతి ఏవం పచ్చేకం సహస్స-సద్దేన యోజేత్వా అత్థో ఞాతబ్బో. పదవీతిహారస్సాతి ‘‘బుద్ధం వన్దిస్సామీ’’తి రతనత్తయం ఉద్దిస్స గచ్ఛతో ఏకపదవీతిహారస్స, తప్పచ్చయకుసలఫలస్సాతి అత్థో. తస్స సోళసమో భాగో కలం నామ, తం సోళసిం కలం యథావుత్తా హత్థిఆదయో సబ్బే నాగ్ఘన్తి నారహన్తి, నిదస్సనమత్తఞ్చేతం. అనేకసతసహస్సభాగమ్పి నాగ్ఘన్తి.

అన్ధకారో అన్తరధాయీతి పున బలవపీతియా ఆలోకే సముప్పన్నే అన్తరధాయి. ఆసత్తియోతి తణ్హాయో. వయకరణన్తి దేయ్యధమ్మమూలం నవకమ్మం.

౩౦౯. దదేయ్యాతి నవకమ్మం అధిట్ఠాతుం విహారే ఇస్సరియం దదేయ్యాతి అత్థో. దిన్నోతి నవకమ్మం కాతుం విహారో దిన్నో, విహారే నవకమ్మం దిన్నన్తి వా అత్థో.

౩౧౩-౪. సన్థాగారేతి సన్నిపాతమణ్డపే. ఓకాసేతి నివాసోకాసే. ఉద్దిస్స కతన్తి సఙ్ఘం ఉద్దిస్స కతం. గిహివికటన్తి గిహీహి కతం పఞ్ఞత్తం, గిహిసన్తకన్తి అత్థో.

విహారానుజాననకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

సేనాసనగ్గాహకథావణ్ణనా

౩౧౮. ‘‘ఛమాసచ్చయేన ఛమాసచ్చయేనా’’తి ఇదం ద్విక్ఖత్తుం పచ్చయదానకాలపరిచ్ఛేదదస్సనం, ఏవం ఉపరిపి. ‘‘తం న గాహేతబ్బ’’న్తి వచనస్స కారణమాహ ‘‘పచ్చయేనేవ హి త’’న్తిఆదినా, పచ్చయఞ్ఞేవ నిస్సాయ తత్థ వసిత్వా పటిజగ్గనా భవిస్సన్తీతి అధిప్పాయో.

ఉబ్భణ్డికాతి ఉక్ఖిత్తభణ్డా భవిస్సన్తి. దీఘసాలాతి చఙ్కమనసాలా. మణ్డలమాళోతి ఉపట్ఠానసాలా. అనుదహతీతి పీళేతి. ‘‘అదాతుం న లబ్భతీ’’తి ఇమినా సఞ్చిచ్చ అదదన్తస్స పటిబాహనే పవిసనతో దుక్కటన్తి దీపేతి.

‘‘న గోచరగామో ఘట్టేతబ్బో’’తి వుత్తమేవత్థం విభావేతుం ‘‘న తత్థ మనుస్సా వత్తబ్బా’’తిఆది వుత్తం. వితక్కం ఛిన్దిత్వాతి ‘‘ఇమినా నీహారేన గచ్ఛన్తం దిస్వా నివారేత్వా పచ్చయే దస్సన్తీ’’తి ఏవరూపం వితక్కం అనుప్పాదేత్వా. భణ్డప్పటిచ్ఛాదనన్తి పటిచ్ఛాదనభణ్డం. సరీరప్పటిచ్ఛాదనచీవరన్తి అత్థో. ‘‘సుద్ధచిత్తత్తావ అనవజ్జ’’న్తి ఇదం పుచ్ఛితక్ఖణే కారణాచిక్ఖనం సన్ధాయ వుత్తం న హోతి అసుద్ధచిత్తస్సపి పుచ్ఛితపఞ్హవిసజ్జనే దోసాభావా. ఏవం పన గతే మం పుచ్ఛిస్సన్తీతిసఞ్ఞాయ అగమనం సన్ధాయ వుత్తన్తి దట్ఠబ్బం.

పటిజగ్గితబ్బానీతి ఖణ్డఫుల్లపటిసఙ్ఖరణసమ్మజ్జనాదీహి పటిజగ్గితబ్బాని. ముద్దవేదికాయాతి చేతియస్స హమ్మియవేదికాయ ఘటాకారస్స ఉపరి చతురస్సవేదికాయ. కస్మా పుచ్ఛితబ్బన్తిఆది యతో పకతియా లభతి. తత్థాపి పుచ్ఛనస్స కారణసన్దస్సనత్థం వుత్తం.

పటిక్కమ్మాతి విహారతో అపసక్కిత్వా. తమత్థం దస్సేన్తో ‘‘యోజనద్వియోజనన్తరే హోతీ’’తి ఆహ. ఉపనిక్ఖేపం ఠపేత్వాతి వడ్ఢియా కహాపణాదిం ఠపేత్వా, ఖేత్తాదీని వా నియమేత్వా. ఇతి సద్ధాదేయ్యేతి ఏవం హేట్ఠా వుత్తనయేన సద్ధాయ దాతబ్బే వస్సావాసికలాభవిసయేతి అత్థో.

వత్థు పనాతి తత్రుప్పాదే ఉప్పన్నరూపియం, తఞ్చ ‘‘తతో చతుపచ్చయం పరిభుఞ్జథా’’తి దిన్నఖేత్తాదితో ఉప్పన్నత్తా కప్పియకారకానం హత్థే ‘‘కప్పియభణ్డం పరిభుఞ్జథా’’తి దాయకేహి దిన్నవత్థుసదిసం హోతీతి ఆహ ‘‘కప్పియకారకానం హీ’’తిఆది.

సఙ్ఘసుట్ఠుతాయాతి సఙ్ఘస్స హితాయ. పుగ్గలవసేనాతి ‘‘భిక్ఖూ చీవరేన కిలమన్తీ’’తి ఏవం పుగ్గలపరామాసవసేన, న ‘‘సఙ్ఘో కిలమతీ’’తి ఏవం సఙ్ఘపరామాసవసేన.

‘‘కప్పియభణ్డవసేనా’’తి సామఞ్ఞతో వుత్తమేవత్థం విభావేతుం ‘‘చీవరతణ్డులాదివసేనేవ చా’’తి వుత్తం. చ-కారో చేత్థ పన-సద్దత్థే వత్తతి, న సముచ్చయత్థేతి దట్ఠబ్బం. పుగ్గలవసేనేవ, కప్పియభణ్డవసేన చ అపలోకనప్పకారం దస్సేతుం ‘‘తం పన ఏవం కత్తబ్బ’’న్తిఆది వుత్తం.

చీవరపచ్చయం సల్లక్ఖేత్వాతి సద్ధాదేయ్యతత్రుప్పాదాదివసేన తస్మిం వస్సావాసే లబ్భమానం చీవరసఙ్ఖాతం పచ్చయం ‘‘ఏత్తక’’న్తి పరిచ్ఛిన్దిత్వా. సేనాసనస్సాతి సేనాసనగ్గాహాపనస్స. ‘‘నవకో వుడ్ఢతరస్స, వుడ్ఢో చ నవకస్సా’’తి ఇదం సేనాసనగ్గాహస్స అత్తనావ అత్తనో గహణం అసారుప్పన్తి వుత్తం, ద్వే అఞ్ఞమఞ్ఞం గాహేస్సన్తీతి అధిప్పాయో. అట్ఠపి సోళసపి జనే సమ్మన్నితుం వట్టతీతి ఏకకమ్మవాచాయ సబ్బేపి ఏకతో సమ్మన్నితుం వట్టతి. నిగ్గహకమ్మమేవ హి సఙ్ఘో సఙ్ఘస్స న కరోతి. తేనేవ సత్తసతికక్ఖన్ధకే ‘‘ఉబ్బాహికకమ్మసమ్ముతియం అట్ఠపి జనా ఏకతోవ సమ్మతాతి.

ఆసనఘరన్తి పటిమాఘరం. మగ్గోతి ఉపచారసీమబ్భన్తరగతే గామాభిముఖమగ్గే కతసాలా వుచ్చతి. ఏవం పోక్ఖరణీరుక్ఖమూలాదీసుపి.

లభన్తీతి తత్రవాసినో భిక్ఖూ లభన్తి. విజటేత్వాతి ‘‘ఏకేకస్స పహోనకప్పమాణేన వియోజేత్వా. ఆవాసేసు పక్ఖిపిత్వాతి ‘‘ఇతో ఉప్పన్నం అసుకస్మిం అసుకస్మిఞ్చ ఆవాసే వసన్తా పాపేత్వా గణ్హన్తూ’’తి వాచాయ ఉపసంహరిత్వా. పవిసితబ్బన్తి మహాలాభే పరివేణే వసిత్వావ లాభో గహేతబ్బోతి అధిప్పాయో.

అయమ్పీతి ఏత్థ యో పంసుకూలికో పచ్చయం విస్సజ్జేతి. తేనేవ విస్సట్ఠో అయం చీవరపచ్చయోపీతి యోజనా. పాదమూలే ఠపేత్వా సాటకం దేన్తీతి పచ్చయదాయకా దేన్తి. ఏతేన గహట్ఠేహి పాదమూలే ఠపేత్వా దిన్నమ్పి పంసుకూలికానమ్పి వట్టతీతి దస్సేతి. అథ వస్సావాసికం దేమాతి వదన్తీతి ఏత్థ పంసుకూలికానం న వట్టతీతి అజ్ఝాహరిత్వా యోజేతబ్బం. వస్సంవుత్థభిక్ఖూనన్తి పంసుకూలికతో అఞ్ఞేసం భిక్ఖూనం.

ఉపనిబన్ధిత్వా గాహాపేతబ్బన్తి ఇధ రుక్ఖాదీసు వసిత్వా చీవరం గణ్హథాతి పటిబన్ధం కత్వా గాహేతబ్బం.

పాటిపదఅరుణతోతిఆది వస్సూపనాయికదివసం సన్ధాయ వుత్తం. అన్తరాముత్తకం పన పాటిపదం అతిక్కమిత్వాపి గాహేతుం వట్టతి. నిబద్ధవత్తం ఠపేత్వాతి సజ్ఝాయమనసికారాదీసు నిరన్తరకరణీయేసు కత్తబ్బం కతికవత్తం కత్వా. కసావపరిభణ్డన్తి కసావరసేహి భూమిపరికమ్మం.

తివిధమ్పీతి పరియత్తిపటిపత్తిపటివేధవసేన తివిధమ్పి. సోధేత్వాతి ఆచారాదీసు ఉపపరిక్ఖిత్వా. ఏకచారికవత్తన్తి భావనాకమ్మం. తఞ్హి గణసఙ్గణికం పహాయ ఏకచారికేనేవ వత్తితబ్బత్తా ఏవం వుత్తం. దసవత్థుకకథా నామ అప్పిచ్ఛకథా, సన్తుట్ఠి, పవివేక, అసంసగ్గ, వీరియారమ్భ, సీల, సమాధి, పఞ్ఞా, విముత్తి, విముత్తిఞాణదస్సనకథాతి ఇమా దస.

దన్తకట్ఠఖాదనవత్తన్తి దన్తకట్ఠమాళకే నిక్ఖిత్తేసు దన్తకట్ఠేసు ‘‘దివసే దివసే ఏకమేవ దన్తకట్ఠం గహేతబ్బ’’న్తిఆదినా (పారా. అట్ఠ. ౧.౧౦౯) అదిన్నాదానే దన్తపోనకథాయం వుత్తం వత్తం. పత్తం వా…పే… న కథేతబ్బన్తి పత్తగుత్తత్థాయ వుత్తం. విసభాగకథాతి తిరచ్ఛానకథా. ఖన్ధకవత్తన్తి వత్తక్ఖన్ధకే (చూళవ. ౩౬౫) ఆగతం పిణ్డచారికవత్తతో అవసిట్ఠవత్తం తస్స ‘‘భిక్ఖాచారవత్త’’న్తి విసుం గహితత్తా.

ఇదాని యం దాయకా పచ్ఛిమవస్సంవుత్థానం వస్సావాసికం దేన్తి, తత్థ పటిపజ్జనవిధిం దస్సేతుం ‘‘పచ్ఛిమవస్సూపనాయికదివసే పనా’’తి ఆరద్ధం. ఆగన్తుకో సచే భిక్ఖూతి చీవరే గాహితే పచ్ఛా ఆగతో ఆగన్తుకో భిక్ఖు. పత్తట్ఠానేతి వస్సగ్గేన పత్తట్ఠానే. పఠమవస్సూపగతాతి ఆగన్తుకస్స ఆగమనతో పురేతరమేవ పచ్ఛిమికాయ వస్సూపనాయికాయ వస్సూపగతా. లద్ధం లద్ధన్తి పునప్పునం దాయకానం సన్తికా ఆగతాగతసాటకం.

నేవ వస్సావాసికస్స సామినోతి ఛిన్నవస్సత్తా వుత్తం. పఠమమేవ కతికాయ కతత్తా ‘‘నేవ అదాతుం లభన్తీ’’తి వుత్తం, దాతబ్బం వారేన్తానం గీవా హోతీతి అధిప్పాయో. తేసమేవ దాతబ్బన్తి వస్సూపగతేసు అలద్ధవస్సావాసికానం ఏకచ్చానమేవ దాతబ్బం.

భతినివిట్ఠన్తి పానీయుపట్ఠానాదిభతిం కత్వా లద్ధం. సఙ్ఘికం పనాతిఆది కేసఞ్చి వాదదస్సనం. తత్థ అపలోకనకమ్మం కత్వా గాహితన్తి ‘‘ఛిన్నవస్సానం వస్సావాసికఞ్చ ఇదాని ఉప్పజ్జనకవస్సావాసికఞ్చ ఇమేసం దాతుం రుచ్చతీ’’తి అనన్తరే వుత్తనయేన అపలోకనం కత్వా గాహితం సఙ్ఘేన దిన్నత్తా విబ్భన్తోపి లభతి. పగేవ ఛిన్నవస్సో. పచ్చయవసేన గాహితం పన తేమాసం వసిత్వా గహేతుం అత్తనా, దాయకేహి చ అనుమతత్తా భతినివిట్ఠమ్పి ఛిన్నవస్సోపి విబ్భన్తోపి న లభతీతి కేచి ఆచరియా వదన్తి. ఇదఞ్చ పచ్ఛా వుత్తత్తా పమాణం. తేనేవ వస్సూపనాయికదివసే ఏవ దాయకేహి దిన్నవస్సావాసికం గహితభిక్ఖునో వస్సచ్ఛేదం అకత్వా వాసోవ హేట్ఠా విహితో, న పానీయుపట్ఠానాదిభతికరణవత్తం. యది హి తం నివిట్ఠమేవ సియా, భతికరణమేవ విధాతబ్బం. తస్మా వస్సగ్గేన గాహితం ఛిన్నవస్సాదయో న లభన్తీతి వేదితబ్బం.

‘‘సఙ్ఘికం హోతీ’’తి ఏతేన వుత్థవస్సానమ్పి వస్సావాసికభాగో సఙ్ఘికతో అమోచితో తేసం విబ్భమేన సఙ్ఘికో హోతీతి దస్సేతి. లభతీతి ‘‘మమ పత్తభాగం ఏతస్స దేథా’’తి దాయకే సమ్పటిచ్ఛాపేన్తేనేవ సఙ్ఘికతో వియోజితం హోతీతి వుత్తం.

వరభాగం సామణేరస్సాతి తస్స పఠమగాహత్తా, థేరేన పుబ్బే పఠమభాగస్స గహితత్తా, ఇదాని గయ్హమానస్స దుతియభాగత్తా చ వుత్తం.

సేనాసనగ్గాహకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

ఉపనన్దవత్థుకథావణ్ణనా

౩౧౯. పాళియం ఉభయత్థ పరిబాహిరోతి కమేన ఉభయస్సపి ముత్తత్తా వుత్తం, న సబ్బథా ఉభయతో పరిబాహిరత్తా. తేనాహ ‘‘పచ్ఛిమే…పే… తిట్ఠతీ’’తి.

౩౨౦. యం తిణ్ణం పహోతీతి మఞ్చపీఠవినిముత్తం యం ఆసనం తిణ్ణం సుఖం నిసీదితుం పహోతి, ఇదం పచ్ఛిమదీఘాసనం. ఏత్థ మఞ్చపీఠరహితేసు అసమానాసనికాపి తయో నిసీదితుం లభన్తి. మఞ్చపీఠేసు పన ద్వే. అదీఘాసనేసు మఞ్చపీఠేసు సమానాసనికా ఏవ ద్వే నిసీదితుం లభన్తి దువగ్గస్సేవ అనుఞ్ఞాతత్తా.

హత్థినఖో హేట్ఠాభాగే ఏతస్స అత్థీతి హత్థినఖో, పాసాదో. పాసాదస్స నఖో నామ హేట్ఠిమభాగో పాదనఖసదిసత్తా, సో సబ్బదిసాసు అనేకేహి హత్థిరూపేహి సమలఙ్కతో ఠితో. తస్సూపరి కతో పాసాదో హత్థికుమ్భే పతిట్ఠితో వియ హోతీతి ఆహ ‘‘హత్థికుమ్భే పతిట్ఠిత’’న్తి. సువణ్ణరజతాదివిచిత్రానీతి సఙ్ఘికసేనాసనం సన్ధాయ వుత్తం. పుగ్గలికం పన సువణ్ణాదివిచిత్రం భిక్ఖుస్స సమ్పటిచ్ఛితుమేవ న వట్టతి ‘‘న కేనచి పరియాయేన జాతరూపరజతం సాదితబ్బ’’న్తి (మహావ. ౨౯౯) వుత్తత్తా. తేనేవేత్థ అట్ఠకథాయం ‘‘సఙ్ఘికవిహారే వా పుగ్గలికవిహారే వా’’తి న వుత్తం, గోనకాదిఅకప్పియభణ్డవిసయే ఏవ వుత్తం ఏకభిక్ఖుస్సాపి తేసం గహణే దోసాభావా. గిహివికటనీహారేనాతి గిహీహి కతనీహారేన, గిహీహి అత్తనో సన్తకం అత్థరిత్వా దిన్ననియామేనాతి అత్థో. లబ్భన్తీతి నిసీదితుం లబ్భన్తి.

ఉపనన్దవత్థుకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

అవిస్సజ్జియవత్థుకథావణ్ణనా

౩౨౧. అరఞ్జరోతి బహుఉదకగణ్హనికా మహాచాటి, జలం గణ్హితుమలన్తి అరఞ్జరో.

థావరేన చ థావరన్తిఆదీసు పఞ్చసు కోట్ఠాసేసు పురిమద్వయం థావరం, పచ్ఛిమత్తయం గరుభణ్డన్తి వేదితబ్బం. సమకమేవ దేతీతి ఏత్థ ఊనకం దేన్తమ్పి విహారవత్థుసామన్తం గహేత్వా దూరతరం దుక్ఖగోపం విస్సజ్జేతుం వట్టతీతి దట్ఠబ్బం. వక్ఖతి హి ‘‘భిక్ఖూనం చే మహగ్ఘతరం…పే… సమ్పటిచ్ఛితుం వట్టతీ’’తి (చూళవ. అట్ఠ. ౩౨౧). జానాపేత్వాతి భిక్ఖుసఙ్ఘస్స జానాపేత్వా, అపలోకేత్వాతి అత్థో. ‘‘నను తుమ్హాకం బహుతరా రుక్ఖాతి వత్తబ్బ’’న్తి ఇదం సామికేసు అత్తనో భణ్డస్స మహగ్ఘతం అజానిత్వా దేన్తేసు తం ఞత్వా థేయ్యచిత్తేన గణ్హతో అవహారో హోతీతి వుత్తం.

విహారేన విహారో పరివత్తేతబ్బోతి సవత్థుకేన అఞ్ఞేసం భూమియం కతపాసాదాదినా, అవత్థుకేన వా సవత్థుకం పరివత్తేతబ్బం. అవత్థుకం పన అవత్థుకేనేవ పరివత్తేతబ్బం. కేవలం పాసాదస్స భూమితో అథావరత్తా. ఏవం థావరేసుపి థావరవిభాగం ఞత్వావ పరివత్తేతబ్బం.

‘‘కప్పియమఞ్చా సమ్పటిచ్ఛితబ్బా’’తి ఇమినా సువణ్ణాదివిచిత్తం అకప్పియమఞ్చం ‘‘సఙ్ఘస్సా’’తి వుత్తేపి సమ్పటిచ్ఛితుం న వట్టతీతి దస్సేతి. ‘‘విహారస్స దేమా’’తి వుత్తే సఙ్ఘస్స వట్టతి, న పుగ్గలస్స ఖేత్తాది వియాతి దట్ఠబ్బం. ఏతేసూతి మఞ్చాదీసు. కప్పియాకప్పియం వుత్తనయమేవాతి ఆసన్దీతూలికాదివినిచ్ఛయేసు వుత్తనయమేవ. అకప్పియం వాతి ఆసన్దీఆది, పమాణాతిక్కన్తం బిమ్బోహనాది చ. మహగ్ఘం కప్పియం వాతి సువణ్ణాదివిచిత్తం కప్పియవోహారేన దిన్నం.

‘‘కాళలోహ…పే… భాజేతబ్బో’’తి వుత్తత్తా వట్టకంసలోహమయమ్పి భాజనం పుగ్గలికమ్పి సమ్పటిచ్ఛితుమ్పి పరిహరితుమ్పి వట్టతి పుగ్గలపరిహరితబ్బస్సేవ భాజేతబ్బత్తాతి వదన్తి. తం ఉపరి ‘‘కంసలోహవట్టలోహభాజనవికతి సఙ్ఘికపరిభోగేన వా గిహివికటా వా వట్టతీ’’తిఆదికేన మహాపచ్చరివచనేన విరుజ్ఝతి. ఇమస్స హి ‘‘వట్టలోహకంసలోహానం యేన కేనచి కతో సీహళదీపే పాదగ్గణ్హనకో భాజేతబ్బో’’తి వుత్తస్స మహాఅట్ఠకథావచనస్స పటిక్ఖేపాయ తం మహాపచ్చరివచనం పచ్ఛా దస్సితం. తస్మా వట్టలోహకంసలోహమయం యం కిఞ్చి పాదగ్గణ్హనకవారకమ్పి ఉపాదాయ అభాజనీయమేవ. గిహీహి దియ్యమానమ్పి పుగ్గలస్స సమ్పటిచ్ఛితుమ్పి న వట్టతి. పారిహారియం న వట్టతీతి పత్తాదిపరిక్ఖారం వియ సయమేవ పటిసామేత్వా పరిభుఞ్జితుం న వట్టతి. గిహిసన్తకం వియ ఆరామికాదయో చే సయమేవ గోపేత్వా వినియోగకాలే ఆనేత్వా పటినేన్తి, పరిభుఞ్జితుం వట్టతి. ‘‘పటిసామేత్వా భిక్ఖూనం దేథా’’తి వత్తుమ్పి వట్టతి.

పణ్ణసూచి నామ లేఖనీతి వదన్తి. ‘‘అత్తనా లద్ధానిపీ’’తిఆదినా పటిగ్గహణే దోసో నత్థి, పరిహరిత్వా పరిభోగోవ ఆపత్తికరోతి దస్సేతి. యథా చేత్థ, ఏవం ఉపరి అభాజనీయవాసిఆదీసు అత్తనో సన్తకేసుపి.

అనామాసమ్పీతి సువణ్ణాదిమయమ్పి సబ్బం తం ఆమసిత్వాపి పరిభుఞ్జితుం వట్టతి. ఉపక్ఖరేతి ఉపకరణే. అడ్ఢబాహుప్పమాణా నామ అడ్ఢబాహుమత్తా. అడ్ఢబ్యామమత్తాతిపి వదన్తి. యోత్తానీతి చమ్మరజ్జుకా.

అట్ఠఙ్గులసూచిదణ్డమత్తోపీతి తసరదణ్డాదిసూచిఆకారతనుదణ్డకమత్తోపి. రిత్తపోత్థకోపీతి అలిఖితపోత్థకో. ఇదఞ్చ పణ్ణప్పసఙ్గేన వుత్తం.

‘‘ఘట్టనఫలకం ఘట్టనముగ్గరో’’తి ఇదం రజితచీవరం ఏకస్మిం మట్ఠే దణ్డముగ్గరే వేఠేత్వా ఏకస్స మట్ఠఫలకస్స ఉపరి ఠపేత్వా ఉపరి అపరేన మట్ఠఫలకేన నికుజ్జిత్వా ఏకో ఉపరి అక్కమిత్వా తిట్ఠతి. ద్వే జనా ఉపరి ఫలకం ద్వీసు కోటీసు గహేత్వా అపరాపరం ఆకడ్ఢనవికడ్ఢనం కరోన్తి, ఏతం సన్ధాయ వుత్తం. హత్థే ఠపాపేత్వా హత్థేన పహరణం పన నిట్ఠితరజనస్స చీవరస్స అల్లకాలే కాతబ్బం. ఇదం పన ఫలకముగ్గరేహి ఘట్టనం సుక్ఖకాలే థద్ధభావవిమోచనత్థన్తి దట్ఠబ్బం. అమ్బణన్తి ఏకదోణికనావాఫలకేహి పోక్ఖరణీసదిసం కతం. పానీయభాజనన్తిపి వదన్తి. రజనదోణీతి ఏకదారునావ కతం రజనభాజనం. ఉదకదోణీపి ఏకదారునావ కతం ఉదకభాజనం.

భూమత్థరణం కాతుం వట్టతీతి అకప్పియచమ్మం సన్ధాయ వుత్తం. తత్థ భూమత్థరణసఙ్ఖేపేన సయితుమ్పి వట్టతియేవ. ‘‘పచ్చత్థరణగతిక’’న్తి ఇమినా మఞ్చాదీసు అత్థరితబ్బం మహాచమ్మం ఏళకచమ్మం నామాతి దస్సేతి.

ఛత్తముట్ఠిపణ్ణన్తి తాలపణ్ణం సన్ధాయ వుత్తం. పత్తకటాహన్తి పత్తపచనకటాహం.

అవిస్సజ్జియవత్థుకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

నవకమ్మదానకథావణ్ణనా

౩౨౩. పాళియం పిణ్డనిక్ఖేపనమత్తేనాతిఆదీసు ఖణ్డఫుల్లట్ఠానే మత్తికాపిణ్డట్ఠపనం పిణ్డనిక్ఖేపనం నామ. నవకమ్మన్తి నవకమ్మసమ్ముతి. అగ్గళవట్టి నామ కవాటబన్ధో. ఛాదనం నామ తిణాదీహి గేహచ్ఛాదనం. బన్ధనం నామ దణ్డవల్లిఆదీహి ఛదనబన్ధనమేవ. చతుహత్థవిహారేతి విత్థారప్పమాణతో వుత్తం. ఉబ్బేధతో పన అనేకభూమకత్తా వడ్ఢకీహత్థేన వీసతిహత్థోపి నానాసణ్ఠానవిచిత్తోపి హోతి. తేనస్స చతువస్సికం నవకమ్మం వుత్తం. ఏవం సేసేసుపి.

పాళియం సబ్బే విహారేతి భుమ్మత్థే ఉపయోగబహువచనం. ఏకస్స సబ్బేసు విహారేసు నవకమ్మం దేతీతి అత్థో. సబ్బకాలం పటిబాహన్తీతి నవకమ్మికా అత్తనో గాహితం వరసేయ్యం సమ్పత్తానం యథావుడ్ఢం అకత్వా ఉతుకాలేపి పటిబాహన్తి.

‘‘సచే సో ఆవాసో జీరతీ’’తిఆది పాళిముత్తకవినిచ్ఛయో. మఞ్చట్ఠానం దత్వాతి మఞ్చట్ఠానం పుగ్గలికం దత్వా. తిభాగన్తి తతియభాగం. ఏవం విస్సజ్జనమ్పి థావరేన థావరపరివత్తనట్ఠానే ఏవ పవిసతి, న ఇతరథా సబ్బసేనాసనానం వినస్సనతో. సచే సద్ధివిహారికానం దాతుకామో హోతీతి సచే సో సఙ్ఘస్స భణ్డకట్ఠపనట్ఠానం వా అఞ్ఞేసం భిక్ఖూనం వసనట్ఠానం వా దాతుం న ఇచ్ఛతి, అత్తనో సద్ధివిహారికానఞ్ఞేవ దాతుకామో హోతి, తాదిసస్స తుయ్హం పుగ్గలికమేవ కత్వా జగ్గాతి న సబ్బం తస్స దాతబ్బన్తి అధిప్పాయో. తత్థ పన కత్తబ్బవిధిం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘కమ్మ’’న్తిఆది. ఏవఞ్హీతిఆదిమ్హి వయానురూపం తతియభాగే వా ఉపడ్ఢభాగే వా గహితే తం భాగం దాతుం లభతీతి అత్థో.

యేనాతి తేసు ద్వీసు భిక్ఖూసు యేన. సో సామీతి తస్సా భూమియా విహారకరణే సోవ సామీ, తం పటిబాహిత్వా ఇతరేన న కాతబ్బన్తి అధిప్పాయో. సో హి పఠమం గహితో. అకతట్ఠానేతి చయాదీనం అకతపుబ్బట్ఠానే. చయం వా పముఖం వాతి సఙ్ఘికసేనాసనం నిస్సాయ తతో బహి చయం బన్ధిత్వా, ఏకం సేనాసనం వా. బహికుట్టేతి కుట్టతో బహి, అత్తనో కతట్ఠానేతి అత్థో.

నవకమ్మదానకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

అఞ్ఞత్రపరిభోగపటిక్ఖేపాదికథావణ్ణనా

౩౨౪. వడ్ఢికమ్మత్థాయాతి యథా తమ్మూలగ్ఘతో న పరిహాయతి, ఏవం కత్తబ్బస్స ఏవం నిప్ఫాదేతబ్బస్స మఞ్చపీఠాదినో అత్థాయ.

చక్కలికన్తి పాదపుఞ్ఛనత్థం చక్కాకారేన కతం. పరిభణ్డకతభూమి వాతి కాళవణ్ణాదికతసణ్హభూమి వా. సేనాసనం వాతి మఞ్చపీఠాది వా.

‘‘తథేవ వళఞ్జేతుం వట్టతీ’’తి ఇమినా నేవాసికేహి ధోతపాదాదీహి వళఞ్జనట్ఠానే సఞ్చిచ్చ అధోతపాదాదీహి వళఞ్జన్తస్సేవ ఆపత్తి పఞ్ఞత్తాతి దస్సేతి.

‘‘ద్వారమ్పీ’’తిఆదినా సామఞ్ఞతో వుత్తత్తా ద్వారవాతపానాదయో అపరికమ్మకతాపి న అపస్సయితబ్బా. అజానిత్వా అపస్సయన్తస్సపి ఇధ లోమగణనాయ ఆపత్తి.

అఞ్ఞత్రపరిభోగపటిక్ఖేపాదికథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

సఙ్ఘభత్తాదిఅనుజాననకథావణ్ణనా

౩౨౫. ఉద్దేసభత్తం నిమన్తనన్తి ఇమం వోహారం పత్తానీతి ఏత్థ ఇతి-సద్దో ఆదిఅత్థో, ఉద్దేసభత్తం నిమన్తనన్తిఆదివోహారం పత్తానీతి అత్థో. తమ్పీతి సఙ్ఘభత్తమ్పి.

సఙ్ఘభత్తాదిఅనుజాననకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

ఉద్దేసభత్తకథావణ్ణనా

భోజనసాలాయాతి భత్తుద్దేసట్ఠానం సన్ధాయ వుత్తం. ఏకవళఞ్జన్తి ఏకద్వారేన వళఞ్జితబ్బం. నానానివేసనేసూతి నానాకులస్స నానూపచారేసు నివేసనేసు.

నిసిన్నస్సపి నిద్దాయన్తస్సపీతి అనాదరే సామివచనం, వుడ్ఢతరే నిద్దాయన్తే నవకస్స గాహితం సుగ్గహితన్తి అత్థో.

విస్సట్ఠదూతోతి యథారుచి వత్తుం లభనతో నిరాసఙ్కదూతో. పుచ్ఛాసభాగేనాతి పుచ్ఛావచనపటిభాగేన. ‘‘ఏకా కూటట్ఠితికా నామా’’తి వుత్తమేవత్థం విభావేతుం ‘‘రఞ్ఞో వా హీ’’తిఆది వుత్తం.

సబ్బం పత్తస్సామికస్స హోతీతి చీవరాదికమ్పి సబ్బం పత్తస్సామికస్సేవ హోతి, మయా భత్తమేవ సన్ధాయ వుత్తం, న చీవరాదిన్తి వత్వా గహేతుం న వట్టతీతి అత్థో.

అకతభాగోనామాతి ఆగన్తుకభాగో నామ, అదిన్నపుబ్బభాగోతి అత్థో.

కిం ఆహరీయతీతి అవత్వాతి ‘‘కతరభత్తం వా తయా ఆహరీయతీ’’తి దాయకం అపుచ్ఛిత్వా. పకతిట్ఠితికాయాతి ఉద్దేసభత్తట్ఠితికాయ.

ఉద్దేసభత్తకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

నిమన్తనభత్తకథావణ్ణనా

విచ్ఛిన్దిత్వాతి ‘‘భత్తం గణ్హథా’’తి పదం అవత్వా. తేనేవాహ ‘‘భత్తన్తి అవదన్తేనా’’తి.

ఆలోపసఙ్ఖేపేనాతి ఏకేకపిణ్డవసేన, ఏవఞ్చ భాజనం ఉద్దేసభత్తే న వట్టతి. తత్థ హి ఏకస్స పహోనకప్పమాణేనేవ భాజేతబ్బం.

ఆరుళ్హాయేవ మాతికం, సఙ్ఘతో అట్ఠ భిక్ఖూతి ఏత్థ యే మాతికం ఆరుళ్హా, తే అట్ఠ భిక్ఖూతి యోజేతబ్బం. ఉద్దేసభత్తనిమన్తనభత్తాదిసఙ్ఘికభత్తమాతికాసు నిమన్తనభత్తమాతికాయ ఠితివసేన ఆరుళ్హే భత్తుద్దేసకేన వా సయం వా సఙ్ఘతో ఉద్దిసాపేత్వా గహేత్వా గన్తబ్బం, న అత్తనో రుచితే గహేత్వాతి అధిప్పాయో. మాతికం ఆరోపేత్వాతి ‘‘సఙ్ఘతో గణ్హామీ’’తిఆదినా వుత్తమాతికాభేదం దాయకస్స విఞ్ఞాపేత్వాతి అత్థో.

పటిబద్ధకాలతో పన పట్ఠాయాతి తత్థేవ వాసస్స నిబద్ధకాలతో పట్ఠాయ.

నిమన్తనభత్తకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

సలాకభత్తకథావణ్ణనా

ఉపనిబన్ధిత్వాతి లిఖిత్వా. గామవసేనపీతి యేభుయ్యేన సమలాభగామవసేనపి. బహూని సలాకభత్తానీతి తింసం వా చత్తారీసం వా భత్తాని. ‘‘సచే హోన్తీ’’తి అజ్ఝాహరిత్వా యోజేతబ్బం.

సల్లక్ఖేత్వాతి తాని భత్తాని పమాణవసేన సల్లక్ఖేత్వా. నిగ్గహేన దత్వాతి దూరం గన్తుం అనిచ్ఛన్తస్స నిగ్గహేన సమ్పటిచ్ఛాపేత్వా దత్వా. పున విహారం ఆగన్త్వాతి ఏత్థ విహారం అనాగన్త్వా భత్తం గహేత్వా పచ్ఛా విహారే అత్తనో పాపేత్వా భుఞ్జితుమ్పి వట్టతి.

ఏకగేహవసేనాతి వీథియమ్పి ఏకపస్సే ఘరపాళియా వసేన. ఉద్దిసిత్వాపీతి అసుకకులే సలాకభత్తాని తుయ్హం పాపుణన్తీతి వత్వా.

వారగామేతి అతిదూరత్తా వారేన గన్తబ్బగామే. సట్ఠితో వా పణ్ణాసతో వాతి దణ్డకమ్మత్థాయ ఉదకఘటం సన్ధాయ వుత్తం. విహారవారోతి సబ్బభిక్ఖూసు భిక్ఖత్థాయ గతేసు విహారరక్ఖణవారో.

తేసన్తి విహారవారికానం. ఫాతికమ్మమేవాతి విహారరక్ఖణకిచ్చస్స పహోనకపటిపాదనమేవ. ఏకస్సేవ పాపుణన్తీతి దివసే దివసే ఏకేకస్సేవ పాపితానీతి అత్థో.

రససలాకన్తి ఉచ్ఛురససలాకం. ‘‘సలాకవసేన గాహితత్తా పన న సాదితబ్బా’’తి ఇదం అసారుప్పవసేన వుత్తం, న ధుతఙ్గభేదవసేన. ‘‘సఙ్ఘతో నిరామిససలాకా…పే… వట్టతియేవా’’తి (విసుద్ధి. ౧.౨౬) హి విసుద్ధిమగ్గే వుత్తం. అగ్గభిక్ఖామత్తన్తి ఏకకటచ్ఛుభిక్ఖామత్తం. లద్ధా వా అలద్ధా వా స్వేపి గణ్హేయ్యాసీతి లద్ధేపి అప్పమత్తతాయ వుత్తం. తేనాహ ‘‘యావదత్థం లభతి…పే… అలభిత్వా ‘స్వే గణ్హేయ్యాసీ’తి వత్తబ్బో’’తి.

తత్థాతి తస్మిం దిసాభాగే. తం గహేత్వాతి తం వారగామే సలాకం అత్తనో గహేత్వా. తేనాతి దిసంగమికతో అఞ్ఞేన తస్మిం దిసంగమికే. దేవసికం పాపేతబ్బాతి ఉపచారసీమాయ ఠితస్స యస్స కస్సచి వస్సగ్గేన పాపేతబ్బా. ఏవం ఏతేసు అగతేసు ఆసన్నవిహారే భిక్ఖూనం భుఞ్జితుం వట్టతి ఇతరథా సఙ్ఘికతో.

అమ్హాకం గోచరగామేవాతి సలాకభత్తదాయకానం గామం సన్ధాయ వుత్తం. విహారే థేరస్స పత్తసలాకభత్తన్తి విహారే ఏకేకస్సేవ ఓహీనత్థేరస్స సబ్బసలాకానం అత్తనో పాపనవసేన పత్తసలాకభత్తం.

సలాకభత్తకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

పక్ఖికభత్తాదికథావణ్ణనా

‘‘స్వే పక్ఖో’’తి అజ్జ పక్ఖికం న గాహేతబ్బన్తి అట్ఠమియా భుఞ్జితబ్బం సత్తమియా భుఞ్జనత్థాయ న గాహేతబ్బం, దాయకేహి నియమితదివసేనేవ గాహేతబ్బన్తి అత్థో. తేనాహ ‘‘సచే పనా’’తిఆది. స్వే లూఖన్తి అజ్జ ఆవాహమఙ్గలాదికరణతో అతిపణీతభోజనం కరీయతి, స్వే తథా న భవిస్సతి, అజ్జేవ భిక్ఖూ భోజేస్సామీతి అధిప్పాయో.

పక్ఖికభత్తతో ఉపోసథికస్స భేదం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘ఉపోసథఙ్గాని సమాదియిత్వా’’తిఆది. నిబన్ధాపితన్తి ‘‘అసుకవిహారే ఆగన్తుకా భుఞ్జన్తూ’’తి నియమితం.

గమికో ఆగన్తుకభత్తమ్పీతి గామన్తరతో ఆగన్త్వా అవూపసన్తేన గమికచిత్తేన వసిత్వా పున అఞ్ఞత్థ గచ్ఛన్తం సన్ధాయ వుత్తం. ఆవాసికస్స పన గన్తుకామస్స గమికభత్తమేవ లబ్భతి. ‘‘లేసం ఓడ్డేత్వా’’తి వుత్తత్తా లేసాభావే యావ గమనపరిబన్ధో విగచ్ఛతి, తావ భుఞ్జితుం వట్టతీతి ఞాపితన్తి దట్ఠబ్బం.

తణ్డులాదీని పేసేన్తి…పే… వట్టతీతి అభిహటభిక్ఖత్తా వట్టతి. తథా పటిగ్గహితత్తాతి భిక్ఖానామేన పటిగ్గహితత్తా.

అవిభత్తం సఙ్ఘికం భణ్డన్తి కుక్కుచ్చుప్పత్తిఆకారదస్సనం. ఏవం కుక్కుచ్చం కత్వా పుచ్ఛితబ్బకిచ్చం నత్థి, అపుచ్ఛిత్వా దాతబ్బన్తి అధిప్పాయో.

పక్ఖికభత్తాదికథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

సేనాసనక్ఖన్ధకవణ్ణనానయో నిట్ఠితో.