౯. చమ్పేయ్యక్ఖన్ధకో

కస్సపగోత్తభిక్ఖువత్థుకథాదివణ్ణనా

౩౮౦. చమ్పేయ్యక్ఖన్ధకే తన్తిబద్ధోతి తన్తి వుచ్చతి బ్యాపారో, తత్థ బద్ధో, ఉస్సుక్కం ఆపన్నోతి అత్థో. తేనాహ ‘‘తస్మిం ఆవాసే’’తిఆది.

౩౮౭-౮. హాపనం వా అఞ్ఞథా కరణం వా నత్థీతి ఞత్తికమ్మస్స ఞత్తియా ఏకత్తా హాపనం న సమ్భవతి, తస్సా ఏకత్తా ఏవ పచ్ఛా ఞత్తిఠపనవసేన, ద్విక్ఖత్తుం ఠపనవసేన చ అఞ్ఞథా కరణం నత్థి. పరతోతి పరివారే. తన్తి పబ్బాజనీయకమ్మం, తస్సాతి అత్థో.

కస్సపగోత్తభిక్ఖువత్థుకథాదివణ్ణనా నిట్ఠితా.

ద్వేనిస్సరణాదికథావణ్ణనా

౩౯౫. ఏసాతి ‘‘బాలో’’తిఆదినా నిద్దిట్ఠపుగ్గలో, అప్పత్తోతి సమ్బన్ధో. తత్థ కారణమాహ ‘‘యస్మా’’తిఆది. తత్థ ఆవేణికేన లక్ఖణేనాతి పబ్బాజనీయకమ్మస్స నిమిత్తభావేన పాళియం వుత్తత్తా అసాధారణభూతేన కులదూసకభావేన. యది హేస తం కమ్మం అప్పత్తో, కథం పన సునిస్సారితోతి ఆహ ‘‘యస్మా పనస్స ఆకఙ్ఖమానో సఙ్ఘో పబ్బాజనీయకమ్మం కరేయ్యాతి వుత్తం, తస్మా సునిస్సారితో’’తి. తత్థ వుత్తన్తి కమ్మక్ఖన్ధకే (చూళవ. ౨౭) వుత్తం.

ఏత్థ పన కులదూసకకమ్మం కత్వా పబ్బాజనీయకమ్మకతస్స తేరసకకణ్డకట్ఠకథాయం ‘‘యస్మిం విహారే వసన్తేన యస్మిం గామే కులదూసకకమ్మం కతం హోతి, తస్మిం విహారే వా తస్మిం గామే వా న వసితబ్బ’’న్తిఆదినా (పారా. అట్ఠ. ౨.౪౩౩) యా సమ్మావత్తనా వుత్తా, సా ఇతరేనాపి పూరేతబ్బా. యం పన పటిప్పస్సద్ధకమ్మస్స కులదూసకస్స తత్థేవ అట్ఠకథాయం ‘‘యేసు కులేసు కులదూసకకమ్మం కతం, తతో పచ్చయా న గహేతబ్బా’’తిఆది వుత్తం, తం న పూరేతబ్బం కులసఙ్గహస్స అకతత్తా. ఏవం సేసకమ్మేసుపి. యది ఏవం ‘‘తజ్జనీయకమ్మారహస్స నియసకమ్మం కరోతి…పే… ఏవం ఖో, ఉపాలి, అధమ్మకమ్మం హోతీ’’తిఆదివచనం (మహావ. ౪౦౨) విరుజ్ఝతీతి? న విరుజ్ఝతి సఙ్ఘసన్నిట్ఠానవసేన తజ్జనీయాదికమ్మారహత్తస్స సిజ్ఝనతో. యస్స హి సఙ్ఘో ‘‘తజ్జనీయకమ్మం కరోమా’’తి సన్నిట్ఠానం కత్వా కమ్మవాచం సావేన్తో పబ్బాజనీయకమ్మవాచం సావేతి, తస్స కమ్మం అధమ్మకమ్మం హోతి. సచే పన ‘‘తస్సేవ పబ్బాజనీయకమ్మమేవ కరోమా’’తి సన్నిట్ఠానం కత్వా తదేవ కరోతి, తస్స తం కమ్మం ధమ్మకమ్మన్తి వేదితబ్బం.

ఏవమిధ ‘‘నిస్సారణ’’న్తి అధిప్పేతస్స పబ్బాజనీయకమ్మస్స వసేన అత్థం దస్సేత్వా ఇదాని తదఞ్ఞేసం తజ్జనీయాదీనం వసేన నిస్సారణే అధిప్పేతే ‘‘అప్పత్తో నిస్సారణ’’న్తి ఇమస్స పటిపక్ఖవసేన సమ్పత్తో నిస్సారణం, ‘‘తఞ్చే సఙ్ఘో నిస్సారేతి. సునిస్సారితో’’తి అత్థసమ్భవం దస్సేతుం పున ‘‘తఞ్చే సఙ్ఘో నిస్సారేతీతి సచే సఙ్ఘో’’తిఆది వుత్తం. తత్థ తత్థాతి తజ్జనీయాదికమ్మవిసయే, ఏకేనాపి అఙ్గేన నిస్సారణా అనుఞ్ఞాతాతి యోజనా. పాళియం అప్పత్తో నిస్సారణన్తి ఏత్థ ఆపన్నో ఆవేణికవసేన తజ్జనీయాదిసఙ్ఖాతం నిస్సారణం పత్తోతి అత్థో గహేతబ్బో.

ద్వేనిస్సరణాదికథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

చమ్పేయ్యక్ఖన్ధకవణ్ణనానయో నిట్ఠితో.