౩. వికాలగామప్పవిసనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౫౦౮. తతియే పాళియం భయకథన్తి రాజచోరాదిభయం వా రోగామనుస్సదుబ్భిక్ఖకన్తారాదిభయం వా ఆరబ్భ పవత్తం. విసిఖాకథన్తి సునివిట్ఠాదివీథికథం. కుమ్భట్ఠానకథన్తి ఉదకతిత్థకథం, కుమ్భదాసీకథం వా. పుబ్బపేతకథన్తి అతీతఞాతికథం. నానత్తకథన్తి వుత్తాహి, వక్ఖమానాహి చ విముత్తం నానాసభావం నిరత్థకకథం. లోకక్ఖాయికన్తి ‘‘అయం లోకో కేన నిమ్మితో’’తిఆదినా లోకసభావక్ఖానవసేన పవత్తనకథా. ఏవం సముద్దక్ఖాయికా వేదితబ్బా. ఇతి భవో ఇతి అభవోతి యం వా తం వా నిరత్థకకారణం వత్వా పవత్తితకథా ఇతిభవాభవకథా. ఏత్థ చ భవో సస్సతం, వుడ్ఢి, కామసుఖఞ్చాతి తివిధో, అభవో తబ్బిపరీతవసేన. ఇతి ఇమాయ ఛబ్బిధాయ ఇతిభవాభవకథాయ సద్ధిం ద్వత్తింసతిరచ్ఛానకథా నామ హోన్తి. అథ వా పాళియం సరూపతో అనాగతాపి అరఞ్ఞపబ్బతనదీదీపకథా ఇతి-సద్దేన సఙ్గహేత్వా ద్వత్తింసతిరచ్ఛానకథాతి వుచ్చన్తి. ఇతి వాతి ఏత్థ ఇతి-సద్దో పకారత్థే. వా-సద్దో వికప్పత్థే. తస్మా ఏవం పకారం ఇతో అఞ్ఞం వా తాదిసం నిరత్థకకథం కథేతీతి అత్థో గహేతబ్బో.

౫౧౨. ఉస్సాహం పటిప్పస్సమ్భేత్వా విహారం గచ్ఛన్తాతి ఏత్థ గామూపచారతో బహి నిక్ఖన్తే అన్తరారామాదీనముపచారం పవిట్ఠే సన్ధాయ వుత్తం. గామూపచారబ్భన్తరే పన పటిపస్సద్ధుస్సాహానమ్పి పున తమేవ వా అఞ్ఞం వా గామం పవిసితుకామతాయ సతి ఆపుచ్ఛనకిచ్చం నత్థి. ‘‘కులఘరే వా…పే… గన్తబ్బ’’న్తి ఇదం పన పురేభత్తం పవిట్ఠానం వికాలే సఞ్జాతే వికాలే గామప్పవేసస్స ఆపుచ్ఛితబ్బతాయ వుత్తం. అదిన్నాదానే వుత్తనయేనాతి దుతియలేడ్డుపాతం సన్ధాయ వుత్తం.

౫౧౫. అన్తరారామన్తిఆదీసూతి ఏత్థ ఉస్సవదివసాదీసు మనుస్సేహి గామే పదక్ఖిణం కారేన్తం జినబిమ్బాదిం పూజేతుకామేహి వా రోగవూపసమాదియత్థం మనుస్సేహి యాచితేహి వా భిక్ఖూహి సుప్పటిచ్ఛన్నాదివిధిం అకత్వాపి వీథిమజ్ఝేనేవ గామం పదక్ఖిణం కాతుం వట్టతీతి వదన్తి, తం న గహేతబ్బం అనాపత్తివారే అవుత్తత్తా, ‘‘మగ్గా అనోక్కమిత్వా…పే… పాచిత్తియ’’న్తి (కఙ్ఖా. అట్ఠ. వికాలగామప్పవేసనసిక్ఖాపదవణ్ణనా) పటిక్ఖిత్తత్తా చ. వేసాలిం అనుపరియాయిత్వా పరిత్తం కరోన్తేనాపి ఆనన్దత్థేరేన సుప్పటిచ్ఛన్నతాదిం అకోపేన్తేనేవ, అపఞ్ఞత్తే వా సిక్ఖాపదే కతన్తి దట్ఠబ్బం. కేచి పన ‘‘అన్తరారామాదిగామన్తరే ఠితేహి గరుట్ఠానీయానం పచ్చుగ్గమనానుగ్గమనాదివసేన గామవీథిం ఓతరితుం వట్టతీ’’తి వదన్తి, తమ్పి అన్తరఘరం పవిసన్తం పతి కాతుం న వట్టతి ఏవ. అన్తరారామాదికప్పియభూమిం పన ఉద్దిస్స గచ్ఛన్తం పతి కాతుం వట్టతీతి ఖాయతి, వీమంసితబ్బం. సన్తం భిక్ఖుం అనాపుచ్ఛనా, అననుఞ్ఞాతకారణా వికాలే గామప్పవేసోతి ద్వే అఙ్గాని.

వికాలగామప్పవిసనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.