౮. అరిట్ఠసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౪౧౭. అట్ఠమే అన్తరాయన్తి అన్తరా వేమజ్ఝే ఏతి ఆగచ్ఛతీతి అన్తరాయో, దిట్ఠధమ్మికాదిఅనత్థో. ఆనన్తరియధమ్మాతి అనన్తరే భవే ఫలనిబ్బత్తనే నియుత్తా చేతనాదిధమ్మాతి అత్థో. ‘‘న సగ్గస్సా’’తి ఇదం భిక్ఖునిదూసనకమ్మస్స ఆనన్తరియత్తాభావతో వుత్తం. అరియసావికాసు, పన కల్యాణపుథుజ్జనభూతాయ చ బలక్కారేన దూసేన్తస్స ఆనన్తరియసఅసమేవ. మోక్ఖన్తరాయికతా పన లోలాయపి పకతత్తభిక్ఖునియా దూసకస్స తస్మిం అత్తభావే మగ్గుప్పత్తియా అభావతో వుత్తా.

తస్మిం అత్తభావే అనివత్తనకా అహేతుకఅకిరియనత్థికదిట్ఠియోవ నియతమిచ్ఛాదిట్ఠిధమ్మా. పణ్డకాదీనం గహణం నిదస్సనమత్తం. సబ్బాపి దుహేతుకాహేతుకపటిసన్ధియో విపాకన్తరాయికావ దుహేతుకానమ్పి మగ్గానుప్పత్తితో.

అయన్తి అరిట్ఠో. రసేన రసన్తి అనవజ్జేన పచ్చయపరిభుఞ్జనరసేన పఞ్చకామగుణపఅభోగరసం సమానేత్వా. ఉపనేన్తో వియాతి ఘటేన్తో వియ, సో ఏవ వా పాఠో.

అట్ఠికఙ్కలూపమాతి ఏత్థ అట్ఠి ఏవ నిమ్మంసతాయ కఙ్కలన్తి చ వుచ్చతి. పలిభఞ్జనట్ఠేనాతి అవస్సం పతనట్ఠేన. అధికుట్టనట్ఠేనాతి అతి వియ కుట్టనట్ఠేన. పాళియం ‘‘తథాహం భగవతా…పే… నాలం అన్తరాయాయా’’తి ఇదం వత్థుఅనురూపతో వుత్తం. ఏవం పన అగ్గహేత్వా అఞ్ఞేనపి ఆకారేన యం కిఞ్చి భగవతా వుత్తం విపరీతతో గహేత్వా పరేహి వుత్తేపి అముఞ్చిత్వా వోహరన్తస్సాపి వుత్తనయానుసారేన తదనుగుణం సమనుభాసనకమ్మవాచం యోజేత్వా ఆపత్తియా ఆరోపేతుం, ఆపత్తియా అదస్సనాదీసు తీసు యం కిఞ్చి అభిరుచితం నిమిత్తం కత్వా ఉక్ఖేపనీయకమ్మం కాతుఞ్చ లబ్భతి. సమనుభాసనం అకత్వాపి ‘‘మాయస్మా ఏవం అవచా’’తి భిక్ఖూహి వుత్తమత్తే లద్ధియా అప్పటినిస్సజ్జనపచ్చయాయ దుక్కటాపత్తియాపి ఉక్ఖేపనీయకమ్మం కాతుమ్పి వట్టతేవాతి దట్ఠబ్బం. ధమ్మకమ్మతా, సమనుభాసనాయ అప్పటినిస్సజ్జనన్తి ద్వే అఙ్గాని.

అరిట్ఠసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.