౬. సురాపానవగ్గో

౧. సురాపానసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౩౨౮. ఛట్ఠవగ్గస్స పఠమే పాళియం కిణ్ణపక్ఖిత్తాతి పిట్ఠపూవాదిం అపక్ఖిపిత్వా కిణ్ణసఙ్ఖాతం ధఞ్ఞఙ్కురాదిసురాబీజం పక్ఖిపిత్వా కతా. సమ్భారసంయుత్తాతి సాసపాదిఅనేకసమ్భారేహి సఞ్ఞుత్తా.

మధుకతాలనాళికేరాదిపుప్ఫాదిరసో చిరపరివాసితో పుప్ఫాసవో నామ. తథా పనసాది ఫలాసవో. ముద్దికరసో మధ్వాసవో. ఉచ్ఛురసో గుళాసవో. తిఫలతికటుకాదినానాసమ్భారానం రసో చిరపరివాసితో సమ్భారసంయుత్తో. బీజతో పట్ఠాయాతి యథావుత్తానం పిట్ఠాదీనం మజ్జత్థాయ భాజనే పక్ఖిత్తకాలతో పట్ఠాయ.

౩౨౯. లోణసోవీరకం సుత్తఞ్చ అనేకేహి దబ్బసమ్భారేహి అభిసఙ్ఖతో భేసజ్జవిసేసో. ఉయ్యుత్తసిక్ఖాపదానం అచిత్తకలోకవజ్జేసు లోకవజ్జతా పుబ్బే వుత్తనయావాతి తత్థ కిఞ్చిపి అవత్వా ఇధ తేహి అసాధారణవత్థువిసేససిద్ధాయ అచిత్తకపక్ఖేపి అకుసలచిత్తతాయ తం లోకవజ్జతాదివిసేసం దస్సేతుమేవ ‘‘వత్థుఅజాననతాయ చేత్థా’’తిఆదినా వుత్తన్తి వేదితబ్బం. యం పనేత్థ వత్తబ్బం, తం పఠమపారాజికవణ్ణనాయం విత్థారతో సారత్థదీపనియం విరద్ధట్ఠానవిసోధనవసేన వుత్తన్తి తత్థేవ గహేతబ్బం. మజ్జభావో, తస్స పానఞ్చాతి ఇమానేత్థ ద్వే అఙ్గాని.

సురాపానసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౨. అఙ్గులిపతోదకసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౩౩౦. దుతియే హసాధిప్పాయతా, ఉపసమ్పన్నస్స కాయేన కాయామసనన్తి ఇమానేత్థ ద్వే అఙ్గాని.

అఙ్గులిపతోదకసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౩. హసధమ్మసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౩౩౮. తతియే పాళియం హసధమ్మే హసధమ్మసఞ్ఞీతిఆదీసు ఉప్లవాదిమత్తం కిం హసధమ్మో హోతీతి గహణవసేన సతి కరణీయే కరియమానం హసధమ్మం హసధమ్మోతి గహణవసేన అత్థో వేదితబ్బో. ఉస్సారేన్తోతి ఉదకే ఠితం నావం తీరే ఆరోపేన్తో.

పతనుప్పతనవారేసూతి ఉదకస్స ఉపరితలే మణ్డూకగతియా పతనుప్పతనవసేన గమనత్థం ఖిత్తాయ ఏకిస్సా కథలాయ వసేన వుత్తం. ఉదకస్స ఉపరిగోప్ఫకతా, హసాధిప్పాయేన కీళనన్తి ద్వే అఙ్గాని.

హసధమ్మసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౪. అనాదరియసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౩౪౪. చతుత్థే సుత్తానులోమన్తి మహాపదేసా. అట్ఠకథాతిపి వదన్తి. ఉపసమ్పన్నస్స పఞ్ఞత్తేన వచనం, అనాదరియకరణన్తి ద్వే అఙ్గాని.

అనాదరియసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౫. భింసాపనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౩౪౫. పఞ్చమే ఉపసమ్పన్నతా, తస్స దస్సనసవనవిసయే భింసాపేతుకామతాయ వాయమనన్తి ద్వే అఙ్గాని.

భింసాపనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౬. జోతిసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౩౫౪. ఛట్ఠే అలాతం పతితన్తి అగ్గికపాలతో బహి పతితం. విజ్ఝాతన్తి విజ్ఝాతం అలాతం కపాలగ్గిమ్హి పక్ఖిపిత్వా జాలేన్తస్స పాచిత్తియం, తథా కేవలం ఇన్ధనం పాతేన్తస్సపి విజ్ఝాతం కపాలగ్గిం ముఖవాతాదినా ఉజ్జాలేన్తస్సపి. గిలానతాదికారణాభావో, విసిబ్బేతుకామతా, సమాదహనన్తి తీణి అఙ్గాని.

జోతిసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౭. నహానసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౩౫౭. సత్తమే పాళియం నగరే థకితేతి ఏత్థ రఞ్ఞా చిరం నహాయితుకామేన ‘‘అహం బహి ఉయ్యానే కతారక్ఖో వసిస్సామి, నగరం థకేత్వా గోపేథా’’తి అనుఞ్ఞాతా, తే థకింసూతి దట్ఠబ్బం. అసమ్భిన్నేనాతి అనట్ఠేన, తం దివసం పున అగ్గహితాలఙ్కారేన పబుద్ధమత్తేనాతి అధిప్పాయో. మజ్ఝిమదేసే ఊనకద్ధమాసనహానం, సమయాదీనం అభావోతి ద్వే అఙ్గాని.

నహానసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౮. దుబ్బణ్ణకరణసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౩౬౮. అట్ఠమే పటిలద్ధనవచీవరేనాతి ఏత్థ పుబ్బే అకతకప్పం కతిపాహం నివాసనత్థాయ తావకాలికవసేన లద్ధమ్పి సఙ్గయ్హతీతి వదన్తి.

౩౬౯. ‘‘నవం నామ అకతకప్ప’’న్తి సామఞ్ఞతో వుత్తత్తా అఞ్ఞేన భిక్ఖునా కప్పబిన్దుం దత్వా పరిభుత్తం చీవరం, తేన వా, తతో లభిత్వా అఞ్ఞేన వా కేనచి దిన్నమ్పి కతకప్పమేవ నవం నామ న హోతీతి దట్ఠబ్బం. ‘‘నివాసేతుం వా పారుపితుం వా’’తి వుత్తత్తా అంసబద్ధకాసావమ్పి పారుపితబ్బతో కప్పం కాతబ్బన్తి వదన్తి. చమ్మకారనీలం నామ చమ్మం నీలవణ్ణం కాతుం యోజియమానం నీలం. పకతినీలమేవాతి కేచి. యథావుత్తచీవరస్స అకతకప్పతా, అనట్ఠచీవరాదితా, నివాసనాదితాతి తీణి అఙ్గాని.

దుబ్బణ్ణకరణసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౯. వికప్పనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౩౭౪. నవమే యేనాతి యేన సద్ధిం, యస్స సన్తికేతి అత్థో. సామం వికప్పితస్స అపచ్చుద్ధారో, వికప్పనుపగచీవరతా, అవిస్సాసేన పరిభోగోతి తీణి అఙ్గాని.

వికప్పనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౧౦. చీవరఅపనిధానసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౩౭౮. దసమే పాళియం అన్తమసో హసాపేక్ఖోపీతి అపి-సద్దేన అథేయ్యచిత్తం కోధేన దుక్ఖాపేతుకామం, అవణ్ణం పకాసేతుకామఞ్చ సఙ్గయ్హతి. తేనేవ ‘‘తివేదన’’న్తి వుత్తం. ఉపసమ్పన్నస్స పత్తాదీనం అపనిధానం, విహేసేతుకామతాదీతి ద్వే అఙ్గాని.

చీవరఅపనిధానసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

నిట్ఠితో సురాపానవగ్గో ఛట్ఠో.