౪. వస్సికసాటికసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౬౨౮. చతుత్థే జేట్ఠమూలపుణ్ణమాసియా…పే… కరణక్ఖేత్తఞ్చాతి పఠమద్ధమాసమ్పి కరణక్ఖేత్తం వుత్తం. తం ‘‘కత్వా నివాసేతబ్బ’’న్తి ఇమస్స పురిమద్ధమాసే వా పచ్ఛిమద్ధమాసే వా కత్వా పచ్ఛిమమాసేవ నివాసేతబ్బన్తి ఏవమత్థం గహేత్వా వుత్తం నివాసనేయేవ ఆపత్తియా వుత్తత్తాతి. యం పన మాతికాట్ఠకథాయం ‘‘గిమ్హానం పచ్ఛిమో మాసో పరియేసనక్ఖేత్తం, పచ్ఛిమో అద్ధమాసో కరణనివాసనక్ఖేత్తమ్పీ’’తి (కఙ్ఖా. అట్ఠ. వస్సికసాటికసిక్ఖాపదవణ్ణనా) వుత్తం, తం తస్మింయేవ అద్ధమాసే కత్వా నివాసేతబ్బన్తి ఏవమత్థం గహేత్వా వుత్తం. ఇధ వుత్తనయేనేవ అత్థే గహితే విరోధో నత్థి.

‘‘వత్తభేదే దుక్కట’’న్తి ఇదం వస్సికసాటికఅదిన్నపుబ్బే సన్ధాయ వుత్తం. తేనాహ ‘‘యే మనుస్సా’’తిఆది. పకతియా వస్సికసాటికదాయకా నామ సఙ్ఘం వా అత్తానం వా అప్పవారేత్వావ అనుసంవచ్ఛరం దాయకా.

౬౩౦. ‘‘ఛ మాసే పరిహారం లభతీ’’తి ఏతేన అన్తోవస్సేపి యావ వస్సానస్స పచ్ఛిమదివసా అకతా పరిహారం లభతీతి దీపితం హోతి. ఏకమాసన్తి హేమన్తస్స పచ్ఛిముపోసథేన సహ గణేత్వా వుత్తం. తస్మిం ఉపోసథదివసే ఏవ హి తం మూలచీవరం కాతబ్బం, ఇతరథా హి నిస్సగ్గియతో. ఏకాహద్వీహాదివసేన…పే… లద్ధా చేవ నిట్ఠితా చాతి ఏత్థ ఏకాహానాగతాయ వస్సూపనాయికాయ లద్ధా చేవ నిట్ఠితా చ ద్వీహానాగతాయ…పే… దసాహానాగతాయ వస్సూపనాయికాయ లద్ధా చేవ నిట్ఠితా చ, అన్తోవస్సే వా లద్ధా చేవ నిట్ఠితా చాతి ఏవమత్థో దట్ఠబ్బో. తత్థ ఆసళ్హీమాసస్స జుణ్హపక్ఖపుణ్ణమియం లద్ధా, తదహేవ రజనకప్పపరియోసానేహి నిట్ఠితా చ వస్సికసాటికా ‘‘ఏకాహానాగతాయ వస్సూపనాయికాయ లద్ధా చేవ నిట్ఠితా చా’’తి వుచ్చతి. ఏతేనేవ నయేన జుణ్హపక్ఖస్స ఛట్ఠియం లద్ధా, నిట్ఠితా చ ‘‘దసాహానాగతాయ వస్సూపనాయికాయ లద్ధా చేవ నిట్ఠితా చా’’తి వుచ్చతి. యావ పఠమకత్తికతేమాసిపుణ్ణమా, తావ లద్ధా, నిట్ఠితా చ ‘‘అన్తోవస్సే లద్ధా చేవ నిట్ఠితా చా’’తి వుచ్చతి. పఠమకత్తికతేమాసిపుణ్ణమితో పరం లద్ధా చేవ నిట్ఠితా చ యావ చీవరకాలో నాతిక్కమతి, తావ అనధిట్ఠహిత్వాపి ఠపేతుం వట్టతీతి అధిప్పాయో.

ఏత్థ చ ‘‘తస్మింయేవ అన్తోదసాహే అధిట్ఠాతబ్బా’’తి అవిసేసేన వుత్తేపి వస్సానతో పుబ్బే ఏకాహద్వీహాదివసేన అనాగతాయ వస్సూపనాయికాయ లద్ధా తేహి దివసేహి దసాహం అనతిక్కమన్తేన వస్సూపనాయికదివసతో పట్ఠాయ అధిట్ఠానక్ఖేత్తం సమ్పత్తా ఏవ అధిట్ఠాతబ్బా, తతో పన పుబ్బే దసాహాతిక్కమేన నిట్ఠితాపి న అధిట్ఠాతబ్బా అధిట్ఠానస్స అఖేత్తత్తా. తాదిసా పన వస్సూపనాయికదివసే ఏవ అధిట్ఠాతబ్బా, అనధిట్ఠహతో అరుణుగ్గమనేన నిస్సగ్గియం హోతి. యది ఏవం ‘‘దసాహానాగతాయా’’తి ఇమినా కిం పయోజనన్తి చే? వస్సానతో పుబ్బే ఏవ దసాహే అతిక్కన్తే నిట్ఠితా వస్సూపనాయికదివసే ఏవ అధిట్ఠాతబ్బాతి దస్సనత్థం వుత్తం. తేనేవాహ ‘‘దసాహాతిక్కమే నిట్ఠితా తదహేవ అధిట్ఠాతబ్బా’’తి.

దసాహే అప్పహోన్తే చీవరకాలం నాతిక్కమేతబ్బాతి తేమాసబ్భన్తరే దసాహే అప్పహోన్తే నవాహానాగతాయ కత్తికతేమాసిపుణ్ణమాయ సత్తమితో పట్ఠాయ లద్ధా, నిట్ఠితా చ చీవరకాలం నాతిక్కమేతబ్బాతి అత్థో. తథా హి ‘‘మాసో సేసో గిమ్హానన్తి భిక్ఖునా వస్సికసాటికచీవరం పరియేసితబ్బ’’న్తి పరియేసనక్ఖేత్తం వత్వా ‘‘వస్సికసాటికం వస్సానం చాతుమాసం అధిట్ఠాతు’’న్తి (మహావ. ౩౫౮) వుత్తత్తా కతాయపి అకతాయపి మాసమత్తం అనధిట్ఠాతబ్బతా సిద్ధా. యస్మా చ అకతా వస్సికసాటికసఙ్ఖ్యం న గచ్ఛతి, అకరణఞ్చ కేనచి వేకల్లేన, న అనాదరేన, తస్మా చాతుమాసం అకతత్తా ఏవ పరిహారం లభతి, కతా పన అధిట్ఠానక్ఖేత్తే, అకతా చ చీవరకాలే దసాహపరమసిక్ఖాపదేనేవ పరిహారం లభతీతి అయమత్థో లబ్భతి. కస్మాతి అత్తనో మతియా కారణపుచ్ఛా. తస్మాతి వస్సానేయేవ వస్సికసాటికాయ అధిట్ఠాతబ్బతావచనతో. ‘‘తిచీవరం అధిట్ఠాతు’’న్తి సుత్తం పనేత్థ సేసచీవరానం ఏవం కాలనియమాభావం సాధేతుం ఉద్ధటం. న హి తేనేత్థ అఞ్ఞం పయోజనం అత్థి.

కదా అధిట్ఠాతబ్బాతిఆదికురున్దివచనేనాపి ‘‘యదా వా తదా వా అధిట్ఠాతుం వట్టతీ’’తి ఇదం పటిక్ఖిపిత్వా దసాహబ్భన్తరే ఏవ కతాయ అధిట్ఠాతబ్బతం దస్సేతి.

పాళియం అచ్ఛిన్నచీవరస్సాతిఆదీసు అచ్ఛిన్నసేసచీవరస్స నట్ఠసేసచీవరస్స. ఏతేసఞ్హి అసమయే పరియేసననివాసనాపత్తియా ఏవ అనాపత్తి వుత్తా. తేనేవ మాతికాట్ఠకథాయం ‘‘అచ్ఛిన్నచీవరస్స వా నట్ఠచీవరస్స వా అనివత్థం చోరా హరన్తీతి ఏవం ఆపదాసు వా నివాసయతో ఉమ్మత్తకాదీనఞ్చ అనాపత్తీ’’తి (కఙ్ఖా. అట్ఠ. వస్సికసాటికసిక్ఖాపదవణ్ణనా) వుత్తం, ఇధ పన సమన్తపాసాదికాయం అయం నిస్సగ్గియా అనాపత్తి పాళితో సయమేవ సిజ్ఝతీతి ఇమం అదస్సేత్వా అసిజ్ఝమానం నగ్గస్స న్హాయతో దుక్కటాపత్తియా ఏవ అనాపత్తిం దస్సేతుం ‘‘అచ్ఛిన్నచీవరస్సా’’తిఆది వుత్తన్తి గహేతబ్బం. న హి ఏసా అనాపత్తి అవుత్తే సిజ్ఝతీతి. వస్సికసాటికాయ అత్తుద్దేసికతా, అసమయే పరియేసనతా, తాయ చ పటిలాభోతి ఇమాని తావ పరియేసనాపత్తియా తీణి అఙ్గాని. నివాసనాపత్తియా పన సచీవరతా, ఆపదాభావో, వస్సికసాటికాయ సకభావో, అసమయే నివాసనన్తి చత్తారి అఙ్గాని.

వస్సికసాటికసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.