౯. దుతియదుట్ఠదోససిక్ఖాపదవణ్ణనా
౩౯౧. నవమే మేత్తియం భిక్ఖునిన్తి లిఙ్గనాసనాయ నాసితాయపి తస్సా భూతపుబ్బవోహారం గహేత్వా వుత్తం. అఞ్ఞభాగస్సాతి థేరస్స మనుస్సజాతిభిక్ఖుభావతో అఞ్ఞస్స తిరచ్ఛానజాతిఛగలకభావసఙ్ఖాతస్స కోట్ఠాసస్స. ఇదన్తి సామఞ్ఞతో నపుంసకలిఙ్గేన వుత్తం, అయం ఛగలకోతి అత్థో. అఞ్ఞభాగోతి యథావుత్తతిరచ్ఛానజాతిఛగలకభావసఙ్ఖాతో అఞ్ఞో కోట్ఠాసో, అఞ్ఞభాగస్స ఇదన్తి అఞ్ఞభాగియన్తి పఠమవిగ్గహస్స అత్థో, అఞ్ఞభాగమత్థీతి దుతియవిగ్గహస్స, ద్వీహిపి ఛగలకోవ వుత్తో. ఇదాని ద్వీహిపి విగ్గహేహి వుత్తమేవత్థం విత్థారతో దస్సేన్తో ‘‘యో హి సో’’తిఆదిమాహ. తత్థ యో హి సో ఛగలకో వుత్తో, సో అఞ్ఞస్స భాగస్స హోతీతి చ అఞ్ఞభాగియసఙ్ఖ్యం లభతీతి చ యోజనా. దుతియవిగ్గహస్స అత్థం దస్సేతుం ‘‘సో వా’’తిఆది వుత్తం. అధికరణన్తి వేదితబ్బోతి ఏత్థాపి యో హి సో ‘‘దబ్బో మల్లపుత్తో నామా’’తి ఛగలకో వుత్తో, సోతి ఆనేత్వా సమ్బన్ధితబ్బం. తఞ్హి సన్ధాయాతి ‘‘దబ్బో’’తి నామకరణస్స అధిట్ఠానభూతం ఛగలకం సన్ధాయ. తే భిక్ఖూతి తే అనుయుఞ్జన్తా భిక్ఖూ. ఆపత్తియాపి పుగ్గలాధిట్ఠానత్తా ‘‘పుగ్గలానంయేవ లేసా’’తి వుత్తం.
౩౯౩. యా చ సా అవసానే…పే… చోదనా వుత్తాతి ‘‘భిక్ఖు సఙ్ఘాదిసేసం అజ్ఝాపజ్జన్తో దిట్ఠో హోతి సఙ్ఘాదిసేసే సఙ్ఘాదిసేసదిట్ఠి హోతి, తఞ్చే పారాజికేన చోదేతీ’’తిఆదిం (పారా. ౪౦౭) చోదనాభేదం సన్ధాయ వదతి. సత్తన్నమ్పి ఆపత్తీనం పచ్చేకం పారాజికత్తాదిసామఞ్ఞేపి మేథునాదిన్నాదానాదివత్థుతో, రాగదోసత్తాదిసభావతో చ విసభాగతాపి అత్థీతి ఆహ ‘‘యస్మా పన…పే… న హోతీ’’తి.
వుత్తనయేనేవాతి ‘‘సభాగవిసభాగవత్థుతో’’తిఆదినా (పారా. అట్ఠ. ౨.౩౯౩) వుత్తనయేన. కమ్మలక్ఖణం, తంమనసికారో చ అవిపన్నకమ్మస్స నిమిత్తతో ఫలూపచారేన కమ్మన్తి వుచ్చతీతి ఆహ ‘‘తం నిస్సాయ ఉప్పజ్జనతో’’తి. పరివాసాదిం నిస్సాయ మానత్తాదీనం ఉప్పజ్జనతో ‘‘పురిమం పురిమ’’న్తిఆది వుత్తం.
౩౯౫. సవత్థుకం కత్వాతి పుగ్గలాధిట్ఠానం కత్వా. దీఘాదినోతి దీఘరస్సాదిలిఙ్గస్స. దిట్ఠాదినోతి దిట్ఠపుబ్బాదినో.
౪౦౮. ఏవం తథాసఞ్ఞీతి అఞ్ఞస్స మేథునాదికిరియం దిస్వా ‘‘అయం సో’’తి ఏవం తథాసఞ్ఞీ. అఙ్గాని పఠమదుట్ఠదోసే వుత్తసదిసాని, ఇధ పన కిఞ్చిదేసం లేసమత్తం ఉపాదియనా అధికా.
దుతియదుట్ఠదోససిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.