౪. అత్తకామపారిచరియసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౨౯౦. చతుత్థే పరేహి పత్తే పాతియమానానం భిక్ఖాపిణ్డానం పాతో సన్నిపాతోతి పిణ్డపాతోతి భిక్ఖాహారో వుచ్చతి, తంసదిసతాయ అఞ్ఞోపి యో కోచి భిక్ఖాచరియం వినా భిక్ఖూహి లద్ధో పిణ్డపాతోత్వేవ వుచ్చతి. పతి ఏతి ఏతస్మాతి పచ్చయోతి ఆహ ‘‘పతికరణట్ఠేన పచ్చయో’’తి. రోగదుక్ఖానం వా పటిపక్ఖభావేన అయతి పవత్తతీతి పచ్చయో. సప్పాయస్సాతి హితస్స. నగరపరిక్ఖారేహీతి నగరం పరివారేత్వా రక్ఖణకేహి. రాజూనం గేహపరిక్ఖేపో పరిఖా ఉద్దాపో పాకారో ఏసికా పలిఘో అట్టోతి ఇమే సత్త నగరపరిక్ఖారాతి వదన్తి. సేతపరిక్ఖారోతి విసుద్ధిసీలాలఙ్కారో. అరియమగ్గో హి ఇధ ‘‘రథో’’తి అధిప్పేతో, తస్స చ సమ్మావాచాదయో అలఙ్కారట్ఠేన ‘‘పరిక్ఖారా’’తి వుత్తా. చక్కవీరియోతి వీరియచక్కో. జీవితపరిక్ఖారాతి జీవితస్స పవత్తికారణాని. సముదానేతబ్బాతి సమ్మా ఉద్ధం ఆనేతబ్బా పరియేసితబ్బా.

౨౯౧. ఉపచారేతి యత్థ ఠితో విఞ్ఞాపేతుం సక్కోతి, తాదిసే ఠానే. కామో చేవ హేతు చ పారిచరియా చ అత్థోతి పాళియం ‘‘అత్తనో కామం, అత్తనో హేతుం, అత్తనో అధిప్పాయం, అత్తనో పారిచరియ’’న్తి (పారా. ౨౯౨) వుత్తేసు ఇమేసు చతూసు పదేసు కామో, హేతు, పారిచరియా చ అట్ఠకథాయం వుత్తే పఠమే అత్థవికప్పే విగ్గహవాక్యాధిప్పాయసూచనతో అత్థో. సేసన్తి అధిప్పాయపదమేకం. బ్యఞ్జనన్తి బ్యఞ్జనమత్తం, పఠమవికప్పానుపయోగితాయ వచనమత్తన్తి అత్థో. దుతియే అత్థవికప్పేపి ఏసేవ నయో.

యథావుత్తమేవ అత్థం పదభాజనేన సంసన్దిత్వా దస్సేతుం ‘‘అత్తనో కామం అత్తనో హేతుం అత్తనో పారిచరియన్తి హి వుత్తే జానిస్సన్తి పణ్డితా’’తిఆది ఆరద్ధం. ఇదం వుత్తం హోతి – ‘‘అత్తనో హేతు’’న్తి వుత్తే అత్తనో అత్థాయాతి అయమత్థో విఞ్ఞాయతి, ‘‘అత్తనో కామం అత్తనో పారిచరియ’’న్తి వుత్తే కామేన పారిచరియాతి అయమత్థో విఞ్ఞాయతి. తస్మా ఇమేహి తీహి పదేహి అత్తనో అత్థాయ కామేన పారిచరియా అత్తకామపారిచరియాతి ఇమం అత్థవికప్పం విఞ్ఞూ జానిస్సన్తి. ‘‘అత్తనో అధిప్పాయ’’న్తి వుత్తే పన అధిప్పాయ-సద్దస్స కామిత-సద్దేన సమానత్థభావతో అత్తనా అధిప్పేతకామితట్ఠేన అత్తకామపారిచరియాతి ఇమమత్థం వికప్పం విఞ్ఞూ జానిస్సన్తి.

ఏతదగ్గన్తి ఏసా అగ్గా. దుట్ఠుల్లవాచాసిక్ఖాపదేపి (పారా. ౨౮౫) కామం ‘‘యాచతిపి ఆయాచతిపీ’’తి ఏవం మేథునయాచనం ఆగతం, తం పన దుట్ఠుల్లవాచస్సాదరాగవసేన వుత్తం, ఇధ పన అత్తనో మేథునస్సాదరాగవసేనాతి అయం విసేసో.

వినీతవత్థూసు ‘‘అగ్గదానం దేహీ’’తి ఇదం అత్తనో అత్థాయ వుత్తం, దుట్ఠుల్లవాచాసిక్ఖాపదే పన పరత్థాయపి వుత్తే సీసం ఏతీతి వేదితబ్బం. సుభగాతి ఇస్సరియాదీహి సున్దరేహి భగేహి సమన్నాగతా. మనుస్సిత్థీ, తథాసఞ్ఞితా, అత్తకామపారిచరియాయ రాగో, తేన కామపారిచరియయాచనం, తఙ్ఖణవిజాననన్తి ఇమానేత్థ పఞ్చ అఙ్గాని.

అత్తకామపారిచరియసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.