౧౦. భిక్ఖునిక్ఖన్ధకవణ్ణనా

మహాపజాపతిగోతమీవత్థుకథావణ్ణనా

౪౦౨-౩. సూనేహీతి సుతేహి. ‘‘సేతట్టికా నామ రోగజాతీ’’తి పాళి. ‘‘సేతట్ఠికా’’తి అట్ఠకథా. ‘‘పటిసమ్భిదాపత్తఖీణాసవగ్గహణేన ఝానానిపి గహితానేవ హోన్తి. న హి నిజ్ఝానికానం సబ్బప్పకారా సమ్పత్తి ఇజ్ఝతీ’’తి లిఖితం.

భిక్ఖునీఉపసమ్పదానుజాననకథావణ్ణనా

౪౦౪. యదగ్గేన యం దివసం ఆదిం కత్వా. తదేవాతి తస్మిం ఏవ దివసే. ‘‘అనుఞత్తియా’’తి పాఠో. ‘‘అనుపఞ్ఞత్తియా’’తి న సున్దరం.

౪౦౫. ‘‘పటిగ్గణ్హామి యావజీవం అనతిక్కమనీయో’’తి వత్వా ఇదాని కిం కారణా వరం యాచతీతి చే? పరూపవాదవివజ్జనత్థం. దుబ్బుద్ధినో హి కేచి వదేయ్యుం ‘‘మహాపజాపతియా పఠమం సమ్పటిచ్ఛితత్తా ఉభతోసఙ్ఘస్స యథావుడ్ఢఅభివాదనం న జాతం. గోతమీ చే వరం యాచేయ్య, భగవా అనుజానేయ్యా’’తి.

౪౦౮. విమానేత్వాతి అపరజ్ఝిత్వా.

౪౧౦-౩. కమ్మప్పత్తాయోపీతి కమ్మారహాపి. ఆపత్తిగామినియోపీతి ఆపత్తిం ఆపన్నాయోపి. ద్వే తిస్సో భిక్ఖునియోతి ద్వీహి తీహి భిక్ఖునీహి. ‘‘మనోసిలికాయా’’తి పాఠో.

౪౨౦. ‘‘తేన చ భిక్ఖు నిమన్తేతబ్బో’’తి సామీచివసేన వుత్తం.

౪౨౨-౩. ‘‘అనుజానామి…పే… తావకాలిక’’న్తి పుగ్గలికం సన్ధాయ వుత్తం, న సఙ్ఘికన్తి ఆచరియో. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఉతునియా కటిసుత్తక’’న్తి వచనతో భిక్ఖుస్స వినిబన్ధం కటిసుత్తకం న వట్టతి. పగ్ఘరన్తీ విసవిణా. వేపురిసికా మస్సుదాఠీ.

౪౨౫. తయో నిస్సయేతి రుక్ఖమూలఞ్హి సా న లభతి.

౪౨౬. భత్తగ్గే సచే దాయకా భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స భుత్తవతో చతుపచ్చయే దాతుకామా హోన్తి, యథావుడ్ఢమేవ.

౪౨౭. వికాలేతి యావ వికాలే హోన్తి, తావ పవారేసున్తి అత్థో. అజ్జత్తనాతి అజ్జతనా.

౪౨౮. అనువాదన్తి ఇస్సరియట్ఠానం. ఇదం సబ్బం ‘‘అజ్జతగ్గే ఓవటో భిక్ఖునీనం భిక్ఖూసు వచనపథో’’తి పఞ్ఞత్తస్స గరుధమ్మస్స వీతిక్కమఆపత్తిపఞ్ఞాపనత్థం వుత్తన్తి వేదితబ్బం, అఞ్ఞథా యేసం గరుధమ్మానం పటిగ్గహణేన భిక్ఖునీనం ఉపసమ్పదా అనుఞ్ఞాతా, తేసం వీతిక్కమే అనుపసమ్పన్నావ సియాతి ఆసఙ్కా భవేయ్య.

౪౨౯. ఇత్థియుత్తేనాతి ఇత్థీహి గావీఆదీహి ధురట్ఠానే యుత్తేన. పురిసన్తరేనాతి పురిసేన అన్తరికేన. ‘‘పురిసదుతియేనా’’తి లిఖితం, పురిససారథినాతి అధిప్పాయో. ‘‘బాళ్హతరం అఫాసూ’’తి వచనతో గిలానాయ వట్టతిచ్చేవ సిద్ధం, భగవన్తం ఆపుచ్ఛిత్వా అనుఞ్ఞాతట్ఠానే ఉపసమ్పజ్జిస్సామీతి అధిప్పాయో.

౪౩౦. సా కేనచిదేవ అన్తరాయేనాతి సబ్బన్తరాయసఙ్గహనవచనం, తస్మా తం న అన్తరాయం కిత్తేత్వా, వుత్తన్తరాయేన ‘‘రాజన్తరాయేనా’’తి సాధేతబ్బన్తి ఆచరియో.

౪౩౧-౨. ‘‘నవకమ్మన్తి కత్వా ‘ఏత్తకాని వస్సాని వసతూ’తి అపలోకేత్వా సఙ్ఘికభూమిదాన’’న్తి లిఖితం. ‘‘సాగార’’న్తి వుత్తత్తా అగారపటిసంయుత్తరహోనిసజ్జసిక్ఖాదివజ్జితాతి కేచి, యుత్తమేతం. కస్మా? ‘‘సహాగారసేయ్యమత్తం ఠపేత్వా’’తి అట్ఠకథాయం వుత్తత్తా. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, పోసేతు’’న్తి వచనతో పోసనయుత్తకమ్మం సబ్బం వట్టతి మాతుయా, న అఞ్ఞేసం. వసితుం చే న సక్కోతి దుతియం వినా, సమ్మన్నిత్వావ దాతబ్బా తాయ ఇతి నో మతి. కిత్తకం కాలం? వసిత్వా చే దుతియా గన్తుమిచ్ఛతి, అఞ్ఞం సమ్మన్నితుం యుత్తావ. సా విజాతా లభేతి ఆచరియో.

౪౩౪. ‘‘ఇదం ఓదిస్స అనుఞ్ఞాతం వట్టతీతి ఏకతో వా ఉభతో వా అవస్సవే సతిపి వట్టతీ’’తి లిఖితం. ‘‘కేసచ్ఛేదాదికం కమ్మం అనుజానామి సాదితుం ’’ఇచ్చేవ వుత్తత్తా వుత్తం ‘‘తదఞ్ఞే సాదితు’’న్తి. ‘‘కేసచ్ఛేదాదికం కమ్మం అనుజానామి, భిక్ఖవే’’తి అవత్వా ఏత్తకం యస్మా ‘‘సాదితు’’న్తి భాసితం, తస్మా సా విచికిచ్ఛాయ ఉభతోపి అవస్సవే అపి పారాజికఖేత్తేన సా పారాజికం ఫుసతి. ఇతి అట్ఠకథాస్వేతం సబ్బాసుపి వినిచ్ఛితం. ఓదిస్సకాభిలాపో హి అఞ్ఞథా నిబ్బిసేసతో తం పమాణం. యది తథా భిక్ఖుస్స కప్పతి విచికిచ్ఛా.

కాలమోదిస్స నం పదం, న సత్తోదిస్సకఞ్హి తం;

అథ భిక్ఖునియా ఏవ, కాలమోదిస్స భాసితం.

ఏవం పారాజికాపత్తి, సిథిలావ కతా సియా;

సబ్బసో పిహితం ద్వారం, సబ్బపారాజికస్మిన్తి.

నిరత్థకభావతో, ఉబ్భజాణుమణ్డలే;

తస్మా న సాదియన్తీతి, నిదానవచనక్కమం.

నిస్సాయ సత్థునా వుత్తం, సాదితున్తి న అఞ్ఞథా;

అత్తనో పణ్హిసమ్ఫస్సం, సాదితుం యేన వారితం.

అపి పారాజికక్ఖేత్తే, కథం ద్వారం దదేయ్య సో;

తథాపి బుద్ధపుత్తానం, బుద్ధభాసితభాసితం.

వచనఞ్చ సమానేన్తో, నో చేత్థ యుత్తికథా ధీరా;

కేసచ్ఛేదాదికమ్మస్స, అవస్సం కరణీయతో.

చిత్తస్స చాతిలోలత్తా, గణస్స చ అఙ్గసమ్పదా-

భావా భిక్ఖునీనం మహేసినా, రక్ఖితుఞ్చ అసఙ్కత్తా;

నను మోదిస్సకం కతన్తి.

భిక్ఖునిక్ఖన్ధకవణ్ణనా నిట్ఠితా.