౫. తలసత్తికసిక్ఖాపదవణ్ణనా
౪౫౬. ‘‘కాయం వా కాయపటిబద్ధం వా’’తి (పాచి. ౪౫౬) వచనతో కాయాదీసు యం ఉచ్చారేతి, తం తలం నామ. తలమేవ తలసత్తికం. పోథనసమత్థట్ఠేన సత్తికన్తి ఏకే. తం ‘‘ఉప్పలపత్తమ్పీ’’తి ఇమినా నియమేతి. ఏవం కుపితా హి కోపవసేన పోథనాసమత్థతం అవిచారేత్వా యం కిఞ్చి హత్థగతం పటిక్ఖిపన్తి, సుఖసమ్ఫస్సమ్పి హోతు, పాచిత్తియమేవ. యస్మా పహరితుకామతాయ పహటే పురిమేన పాచిత్తియం. కేవలం ఉచ్చారేతుకామతాయ ఉగ్గిరణమత్తే కతే ఇమినా పాచిత్తియం. ఇమినా పన విరజ్ఝిత్వా పహారో దిన్నో, తస్మా న పహరితుకామతాయ దిన్నత్తా దుక్కటం. కిమిదం దుక్కటం పహారపచ్చయా, ఉదాహు ఉగ్గిరణపచ్చయాతి? పహారపచ్చయా ఏవ దుక్కటం. పురిమం ఉగ్గిరణపచ్చయా పాచిత్తియన్తి సదుక్కటం పాచిత్తియం యుజ్జతి. పురిమఞ్హి ఉగ్గిరణం, పచ్ఛా పహారో. న చ పచ్ఛిమపహారం నిస్సాయ పురిమం ఉగ్గిరణం అనాపత్తివత్థుకం భవితుమరహతీతి నో తక్కోతి ఆచరియో. ‘‘తేన పహారేన హత్థాదీసు యం కిఞ్చి భిజ్జతి, దుక్కటమేవా’’తి ఇమినాపి పహారపచ్చయా దుక్కటం. ఉగ్గిరణం యథావత్థుకమేవాతి సిద్ధం, సుట్ఠు వీమంసితబ్బం. ‘‘తిరచ్ఛానాదీనం అసుచికరణాదీని దిస్వా కుజ్ఝిత్వాపి ఉగ్గిరన్తస్స మోక్ఖాధిప్పాయో ఏవా’’తి వదన్తి.
తలసత్తికసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.