౨. ఉణ్ణాభబ్రాహ్మణసుత్తవణ్ణనా

౫౧౨. అఞ్ఞమఞ్ఞస్సాతి అఞ్ఞో అఞ్ఞస్స. న పచ్చనుభోతి అత్తనో అవిసయభావతో. ఇదాని తం అఞ్ఞవిసయతం అన్వయతో బ్యతిరేకతో విభావేతుం ‘‘సచే హీ’’తిఆది వుత్తం.

విసయాని పటిసరన్తి ఏత్థాతి పటిసరణం. ఇన్ద్రియవిఞ్ఞాణాని హి అసతిపి తాదిసే అధిప్పాయే అత్తనో ఆరమ్మణస్స యాథావతో సమ్పజాననతో పవేదనవిజాననాని కరోన్తాని వియ పవత్తన్తి, తథా లోకస్స అఞ్ఞత్థ సిద్ధితో. తేనాహ భగవా – ‘‘మనో పటిసరణం, మనోవ నేసం గోచరవిసయం పచ్చనుభోతీ’’తి మనోద్వారికజవనమనో హి సవిసేసం మనోవిసయం పచ్చనుభోతి, పఞ్చద్వారికజవనమనో మననమత్తమేవ పచ్చనుభవతి. రజ్జనాదిగ్గహణఞ్చేత్థ నిదస్సనమత్తం, తస్మా సద్దహనాదిపి గహితమేవాతి దట్ఠబ్బం, పఞ్చద్వారప్పవత్తివసేన తథా వుత్తం. ఏకస్మిం పన ద్వారేతి చక్ఖుద్వారే.

దుబ్బలభోజకాతి అప్పానుభావా రాజభోగ్గా. ఆయన్తి భోగుప్పత్తిట్ఠానం. యోత్తబన్ధాదినిమిత్తం లద్ధబ్బకహాపణో యోత్తకహాపణో. అద్దుబన్ధాదినిమిత్తం గహేతబ్బకహాపణో అద్దుకహాపణో. మాఘాతఘోసనాయ కతాయ హింసానిమిత్తం గహేతబ్బకహాపణో మాపహారకహాపణో. తస్స పరిమాణం దస్సేతుం ‘‘అట్ఠకహాపణో’’తిఆది వుత్తం. సతవత్థుకన్తి సతకరీసవత్థుకం.

మగ్గసతీతి అరియమగ్గసతి. భావనమనుయుఞ్జన్తస్స హి జవనమనో ఉస్సక్కిత్వావ మగ్గసతిం పటిసరతి తప్పరియోసానత్తా. తన్తి నిబ్బానం. సాతి ఫలవిముత్తి. పటిసరతి అగ్గమగ్గసతియా. ఫలవిముత్తి నిబ్బానన్తి ఉభయం మగ్గస్స సిద్ధాయేవాతి. ఆరమ్మణవసేన నత్థి ఏతస్స పటిసరణన్తి అప్పటిసరణం అసఙ్ఖతామతస్స సన్తినిచ్చసభావత్తా. సయం పన సబ్బేసంయేవ అరియానం పటిసరణం. తేనాహ ‘‘నిబ్బానం అరహతో గతీ’’తి (పరి. ౩౩౯). నిబ్బానం అనుపవిట్ఠం నిబ్బాననిస్సయత్తా. న తతో పరం గచ్ఛతి గతస్స అఞ్ఞస్స తాదిసస్స అభావా. నిబ్బానం పరి సబ్బసో ఓసానన్తి నిబ్బానపరియోసానం.

మూలజాతా జాతమూలా. తతో ఏవ పతిట్ఠితా. కా పనస్సాతి ఆహ ‘‘మగ్గేన ఆగతసద్ధా’’తి. మగ్గో దళ్హాయ అసంహారియసద్ధాయ మూలం దిట్ఠిసమ్పయుత్తాని చేవ విచికిచ్ఛాచిత్తఞ్చాతి పఞ్చ అకుసలచిత్తాని సముచ్ఛేదవసేన పహీనాని. పఞ్చ నీవరణానీతి ఏత్థ అపాయగమనీయాని పఠమమగ్గేనేవ పహీనాని, ఇతరాని విక్ఖమ్భనవసేన ఝానేన పహీనానీతి పఞ్చసు ఓరమ్భాగియకిలేససంయోజనేసు ఏకదేసవిగమేనేవ బహిద్ధాసంయోజనో వియ జాతోతి వుత్తం ‘‘ఝానఅనాగామిట్ఠానే ఠితో’’తి. తేనాహ ‘‘సో అపరిహీన…పే… నిబ్బాయేయ్యా’’తి.