౪. వత్థసుత్తవణ్ణనా
౧౮౫. ‘‘సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో’’తి ఏవం చే మయ్హం హోతీతి సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో నామ సేట్ఠో ఉత్తమో పవరో, తస్మాహం సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గసీసేన ఫలసమాపత్తిం అప్పేత్వా విహరిస్సామీతి ఏవం చే మయ్హం పుబ్బభాగే హోతీతి అత్థో. ‘‘అప్పమాణో’’తి ఏవం మయ్హం హోతీతి స్వాయం సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో, సబ్బసో పమాణకరకిలేసాభావతో అప్పమాణధమ్మారమ్మణతో చ అప్పమాణోతి ఏవం మయ్హం అన్తోసమాపత్తియం అసమ్మోహవసేన హోతి. సుపరిపుణ్ణోతి భావనాపారిపూరియా సుట్ఠు పరిపుణ్ణోతి ఏవం మయ్హం అన్తోసమాపత్తియం అసమ్మోహవసేన హోతీతి. తిట్ఠతీతి యథాకాలపరిచ్ఛేదసమాపత్తియా అవట్ఠానేన తప్పరియాపన్నతాయ సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో తిట్ఠతి పటిబన్ధవసేన. ఉప్పాదం అనావజ్జితత్తాతి ఉప్పాదస్స అనావజ్జనేన అసమన్నాహారేన. ఉప్పాదసీసేన చేత్థ ఉప్పాదవన్తోవ సఙ్ఖారా గహితా. అనుప్పాదన్తి నిబ్బానం ఉప్పాదాభావతో ఉప్పాదవన్తేహి చ వినిస్సటత్తా. పవత్తన్తి విపాకప్పవత్తం. అప్పవత్తన్తి నిబ్బానం తప్పటిక్ఖేపతో. నిమిత్తన్తి సబ్బసఙ్ఖారనిమిత్తం. అనిమిత్తన్తి నిబ్బానం. సఙ్ఖారేతి ఉప్పాదాదిఅనామసనేన కేవలమేవ సఙ్ఖారగహణం. విసఙ్ఖారన్తి నిబ్బానం. ఆవజ్జితత్తా ఆవజ్జితకాలతో పట్ఠాయ ఆరబ్భ పవత్తియా సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో తిట్ఠతి. అట్ఠహాకారేహీతి అట్ఠహి కారణేహి. జానాతీతి సమాపత్తితో వుట్ఠితకాలే పజానాతి. అట్ఠహాకారేహీతి ఉప్పాదావజ్జనాదీహి చేవ అనుప్పాదావజ్జనాదీహి చ వుత్తాకారవిపరీతేహి అట్ఠహి ఆకారేహి చవన్తం సమాపత్తివసేన అనవట్ఠానతోపి గచ్ఛన్తం చవతీతి థేరో పజానాతీతి.
ఫలబోజ్ఝఙ్గాతి ఫలసమాపత్తిపరియాపన్నా బోజ్ఝఙ్గా. కిం పన తే విసుం విసుం పవత్తన్తీతి ఆహ ‘‘యదా హీ’’తిఆది. సీసం కత్వాతి పధానం సేట్ఠం కత్వా. తదన్వయాతి తదనుగతా సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గం అనుగచ్ఛనకా. తఞ్చ ఖో తథా కత్వా ధమ్మం పచ్చవేక్ఖణవసేన. కేచి పన ‘‘తం పచ్చవేక్ఖణాదికం కత్వా’’తి వదన్తి.
వత్థసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.