౩. ధమ్మదిన్నసుత్తవణ్ణనా

౧౦౪౯. సత్తసు జనేసూతి సత్తసు కిత్తియమానేసు ఉపాసకజనేసు. గమ్భీరాతిఆదీసు ధమ్మగమ్భీరాతి పాళిగతియా గమ్భీరా, తథా చ సల్లసుత్తం హేట్ఠా పకాసితమేవ. ‘‘చేతనాహం, భిక్ఖవే, కమ్మం వదామీ’’తిఆదినా (అ. ని. ౬.౬౩; కథా. ౫౩౯) ఆగతం చేతనాసుత్తం. తత్థ ‘‘చేతనాసహజాతం నానాక్ఖణిక’’న్తిఆదినా పట్ఠానే ఆగతనయేన, సుత్తేసు (అ. ని. ౩.౧౦౧) చ ‘‘దిట్ఠధమ్మవేదనీయ’’న్తిఆదినా ఆగతనయేన గమ్భీరభావో వేదితబ్బో, నిబ్బానస్స చేవ అరియమగ్గస్స చ పకాసనతో అసఙ్ఖతసంయుత్తస్స లోకుత్తరత్థదీపకతా. ‘‘అతీతంపాహం రూపేన ఖజ్జిం, ఏతరహి ఖజ్జామీ’’తిఆదినా పఞ్చన్నం ఖన్ధానం ఖాదకభావస్స, పుగ్గలస్స ఖాదితబ్బతాయ విభావనేన ఖజ్జనీయపరియాయే (సం. ని. ౩.౭౯) విసేసతో నిస్సత్తనిజ్జీవతా దీపితాతి వుత్తం ‘‘సత్తసుఞ్ఞతాదీపకా ఖజ్జనికసుత్తన్తాదయో’’తి. ఉపసమ్పజ్జ విహరిస్సామాతి యే తేసు సుత్తేసు వుత్తపటిపదం సమ్మదేవ పరిపూరేన్తి, తే తేసు ఉపసమ్పజ్జ విహరన్తి నామ. ఏత్థాతి ‘‘న ఖో నేత’’న్తి ఏత్థ న-కారో ‘‘అఞ్ఞమఞ్ఞ’’న్తి ఏత్థ మ-కారో వియ బ్యఞ్జనసన్ధిమత్తమేవ, నాస్స కోచి అత్థో.