౮. సఙ్ఖధమసుత్తవణ్ణనా
౩౬౦. ‘‘యో కోచి పురిసో పాణాతిపాతీ ముసావాదీ, సబ్బో సో ఆపాయికో’’తి వత్వా పున ‘‘యంబహులం యంబహులం కరోతి, తేన దుగ్గతిం గచ్ఛతీ’’తి వదన్తో అత్తనావ అత్తనో వాదం భిన్దతి. ఏవం సన్తేతి యది బహుసో కతేన పాపకమ్మేన ఆపాయికో, ‘‘యో కోచి పాణమతిపాతేతీ’’తిఆదివచనం మిచ్ఛాతి. చత్తారి పదానీతి ‘‘యో కోచి పాణమతిపాతేతీ’’తిఆదినా నయేన వుత్తా చత్తారో అత్థకోట్ఠాసా. దిట్ఠియా పచ్చయా హోన్తి ‘‘అత్థి ఖో పన మయా’’తిఆదినా అయోనిసో ఉమ్ముజ్జన్తస్స. బలసమ్పన్నోతి సమత్థో. సఙ్ఖధమకోతి సఙ్ఖస్స ధమనకిచ్చే ఛేకో. అదుక్ఖేనాతి సుఖేన. ఉపచారోపి అప్పనాపి వట్టతి ఉభిన్నం సామఞ్ఞవచనభావతో. అప్పమాణకతభావో లబ్భతేవ. తథా హి తం కిలేసానం విక్ఖమ్భనసమత్థతాయ దీఘసన్తానతాయ విపులఫలతాయ చ ‘‘మహగ్గత’’న్తి వుచ్చతి.
న ఓహీయతీతి యస్మిం సన్తానే కామావచరకమ్మం, మహగ్గతకమ్మఞ్చ కతూపచితం విపాకదానే లద్ధావసరం హుత్వా ఠితం, తేసు కామావచరకమ్మం ఇతరం నీహరిత్వా సయం తత్థ ఓహీయిత్వా అత్తనో విపాకం దాతుం న సక్కోతి, మహగ్గతకమ్మమేవ పన ఇతరం పటిబాహిత్వా అత్తనో విపాకం దాతుం సక్కోతి గరుభావతో. తేనాహ ‘‘తం కామావచరకమ్మ’’న్తిఆది. కిలేసవసేనాతి పాపకమ్మస్స మూలభూతకిలేసవసేన. పాణాతిపాతాదయో హి దోసమోహలోభాదిమూలకిలేససముట్ఠానా. కిలేసవసేనాతి వా కమ్మకిలేసవసేన. వుత్తఞ్హేతం – ‘‘పాణాతిపాతో ఖో, గహపతిపుత్త, కమ్మకిలేసో’’తిఆది (దీ. ని. ౩.౨౪౫). యథానుసన్ధినావ గతన్తి యథానుసన్ధిసఙ్ఖాతఅనుసన్ధినా ఓసానం గతం సంకిలేససమ్ముఖేన ఉట్ఠితాయ వోదానధమ్మవసేన నిట్ఠాపితత్తా.
సఙ్ఖధమసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.