౩. పహానసుత్తవణ్ణనా

౨౫౧. సబ్బమ్పి అట్ఠసతపభేదం తణ్హం ఛిన్ది సముచ్ఛేదపహానవసేన పజహి. తేనాహ ‘‘సముచ్ఛిన్దీ’’తి. యదగ్గేన తణ్హా సబ్బసో సముచ్ఛిన్నా, తదగ్గేన సబ్బానిపి సఞ్ఞోజనానీతి ఆహ ‘‘దసవిధమ్పీ’’తిఆది. సమ్మాతి సుట్ఠు. పహానఞ్చ నామ ఉపాయేన ఞాయేన పహానన్తి ఆహ ‘‘హేతునా కారణేనా’’తి. దస్సనాభిసమయాతి అసమ్మోహపటివేధా. అరహత్తమగ్గో హి ఉప్పజ్జమానోవ సభావపటిచ్ఛాదకం మోహం విద్ధంసేన్తో ఏవ పవత్తతి, తేన మానో యాథావతో దిట్ఠో నామ హోతి, అయమస్స దస్సనాభిసమయో. యథా హి సూరియే ఉట్ఠితే అన్ధకారో విద్ధంసియమానో విహతో, ఏవం అరహత్తమగ్గే ఉప్పజ్జమానే సో సబ్బసో పహీనో ఏవ హోతి, న తస్మిం సన్తానే పతిట్ఠం లభతి, అయమస్స పహానాభిసమయో. తేన వుత్తం ‘‘అరహత్తమగ్గో హీ’’తిఆది. కిచ్చవసేనాతి అసమ్మోహపటివేధసఙ్ఖాతస్స దస్సనకిచ్చస్స అనిప్ఫాదనవసేన.

యే ఇమే చత్తారో అన్తాతి సమ్బన్ధో. మరియాదన్తోతి మరియాదసఙ్ఖాతో అన్తో. ఏస నయో సేసత్తయేపి. తేసూతి చతూసు అన్తేసు. అదుం చతుత్థకోటిసఙ్ఖాతం సబ్బస్సేవ వట్టదుక్ఖస్స అన్తం పరిచ్ఛేదం అరహత్తమగ్గేన మానస్స దిట్ఠత్తా పహీనత్తా చ అకాసీతి యోజనా. సముస్సయో అత్తభావో.

న రిఞ్చతీతి న వివేచేతి న విస్సజ్జేతి. తేనాహ ‘‘సమ్పజఞ్ఞం న జహతీ’’తి, సమ్పజఞ్ఞం న పరిచ్చజతీతి అత్థో. సఙ్ఖ్యం నోపేతీతి ఇమస్స ‘‘దిట్ఠధమ్మే అనాసవో’’తి ఇమస్స వసేన అత్థం వదన్తో ‘‘రత్తో దుట్ఠో’’తి అవోచ సఉపాదిసేసనిబ్బానవసేన. సఙ్ఖ్యం నోపేతీతి వా దిట్ఠే-ధమ్మే అనాసవో ధమ్మట్ఠో వేదగూ కాయస్స భేదా మనుస్సో దేవోతి వా పఞ్ఞత్తిం న ఉపేతీతి అనుపాదిసేసనిబ్బానవసేనపి అత్థో వత్తబ్బో. ఏత్థ చ సుఖాదీసు వేదనాసు యథాక్కమం రాగానుసయాదయో కథితాతి ఆహ – ‘‘ఇమస్మిం సుత్తే ఆరమ్మణానుసయో కథితో’’తి. యో హి రాగాది పచ్చయసమవాయే అతిఇట్ఠాదీసు ఉప్పజ్జనారహో మగ్గేన అప్పహీనో, సో ‘‘రాగానుసయో’’తిఆదినా వుత్తో, అప్పహీనత్థో సో మగ్గేన పహాతబ్బో, న పరియుట్ఠానాభిభవత్థోతి.

పహానసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.