౯-౧౦. పఠమద్వయసుత్తాదివణ్ణనా

౯౨-౯౩. ద్వయన్తి దుకం. పాళియం ఆమేడితలోపేన నిద్దేసోతి ఆహ ‘‘ద్వే ద్వే కోట్ఠాసే’’తి. ఏవమేతన్తి ఏవం అనిచ్చాదిభావేన ఏతం చక్ఖురూపఞ్చాతి ద్వయం. చలతీతి అనవట్ఠానేన పచలతి. బ్యథతీతి జరాయ మరణేన చ పవేధతి. హేతు చేవ ఉప్పత్తినిమిత్తత్తా. సహగతీతి సహప్పవత్తి, తాయ గహేతబ్బత్తా ‘‘సఙ్గతీ’’తి ఫస్సో వుత్తో. ఏస నయో సేసపదద్వయేపి. యస్మా చ సంగచ్ఛమానధమ్మవిముత్తా సఙ్గతి నామ నత్థి, తథా సన్నిపాతసమవాయా, తేసం వసేన నిబ్బత్తో ఫస్సో తథా వుచ్చతీతి. తేనాహ ‘‘ఇమినా’’తిఆది.

వత్థూతి చక్ఖు నిస్సయపచ్చయాదిభావేన. ఆరమ్మణన్తి రూపం ఆరమ్మణపచ్చయాదిభావేన. సహజాతా తయో ఖన్ధా వేదనాదయో, తే సహజాతాదిపచ్చయభావేన. అయం హేతూతి అయం తివిధో హేతూ. ఫస్సేనాతిఆదీసు అయం సఙ్ఖేపత్థో – యస్మా రూపారమ్మణే ఫస్సే అత్తనో ఫుసనకిచ్చం కరోన్తే ఏవం వేదనా అనుభవనకిచ్చం, సఞ్ఞా సఞ్జాననకిచ్చం కరోతి, తస్మా ‘‘ఫస్సేన ఫుట్ఠమేవా’’తిఆదివుత్తమేవ అత్థం ఇదాని పుగ్గలాధిట్ఠానేన దస్సేతుం ‘‘ఫుట్ఠో’’తిఆది వుత్తం. పఞ్చేవ ఖన్ధా భగవతా సమతింసాయ ఆకారేహి వుత్తా. కస్మాతి ఆహ ‘‘కథ’’న్తిఆది. రుక్ఖసాఖాసు రుక్ఖవోహారో వియ ఏకేకధమ్మేపి ఖన్ధవోహారో హోతియేవ. తేనాహ భగవా – ‘‘విఞ్ఞాణం విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో’’తి (యమ. ఖన్ధయమక ౨).

పఠమద్వయసుత్తాదివణ్ణనా నిట్ఠితా.

ఛన్నవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.