౯. వాసిజటసుత్తవణ్ణనా

౧౦౧. అత్థస్సాతి హితస్స. అసాధికా ‘‘భావనానుయోగం అననుయుత్తస్సా’’తి అననుయుత్తస్స వుత్తత్తా. ఇతరాతి సుక్కపక్ఖఉపమా. సాధికా భావనాయోగస్స అనుయుత్తత్తా. తఞ్హి తస్స సాధికా వేదితబ్బా. సమ్భావనత్థేతి పరమత్థసమ్భావనే. ఏవఞ్హి కణ్హపక్ఖేపి అపిసద్దగ్గహణం సమత్థితం హోతి. సమ్భావనత్థేతి వా పరికప్పనత్థేతి అత్థో. సఙ్ఖాతబ్బే అత్థే అనియమతో వుచ్చమానే సఙ్ఖాతో అనియమత్థో వాసద్దో వత్తబ్బోతి ‘‘అట్ఠ వా’’తిఆది వుత్తం. ఊనాధికానీతి ఊనానిపి అధికానిపి కిఞ్చాపి హోన్తి, ఏకంసో పన గహేతబ్బోతి ‘‘అట్ఠ వా దస వా ద్వాదస వా’’తి వుత్తం. ఏవం వచనం సన్ధాయ ‘‘వచనసిలిట్ఠతాయా’’తిఆది వుత్తం. పాదనఖసిఖాహి అకోపనవసేన సమ్మా అధిసయితాని. ఉతున్తి ఉణ్హఉతుం కాయుస్మావసేన. తేనాహ ‘‘ఉస్మీకతానీ’’తి. భావితానీతి కుక్కుటవాసనాయ వాసితాని. సమ్మాఅధిసయనాదితివిధకిరియాకరణేన ఇమం అప్పమాదం కత్వా. సోత్థినా అభినిబ్భిజ్జితున్తి అనన్తరాయేన తతో నిక్ఖమితుం. ఇదాని తమత్థం వివరన్తో ‘‘తే హీ’’తిఆదిమాహ. సయమ్పీతి అణ్డాని. పరిణామన్తి పరిపక్కం బహినిక్ఖమనయోగ్గతం.

తన్తి ఓపమ్మసమ్పటిపాదనం. ఏవన్తి ఇదాని వుచ్చమానాకారేన. అత్థేనాతి ఉపమేయ్యత్థేన. సంసన్దిత్వా సమ్మా యోజేత్వా. సమ్పయుత్తధమ్మవసేన ఞాణస్స తిక్ఖాదిభావో వేదితబ్బో. ఞాణస్స హి సభావతో సతినేపక్కతో చ తిక్ఖభావో, సమాధివసేన సూరభావో, సద్ధావసేన విప్పసన్నభావో, వీరియవసేన పరిణామభావో. పరిణామకాలోతి బలవవిపస్సనాకాలో. వడ్ఢితకాలోతి వుట్ఠానగామినివిపస్సనాకాలో. అనులోమట్ఠానస్స హి విపస్సనా గహితగబ్భా నామ తదా మగ్గగబ్భస్స గహితత్తా. తజ్జాతికన్తి తస్స విపస్సనానుయోగస్స అనురూపం. సత్థాపి గాథాయ అవిజ్జణ్డకోసం పహరతి భిన్దాపేతి.

ఓలమ్బకసఙ్ఖాతన్తి ఓలమ్బకసుత్తసఙ్ఖాతం. పలన్తి తస్స సుత్తస్స నామం. ధారేత్వాతి దారూనం హేయ్యాదిజాననత్థం ఉపనేత్వా. దారూనం గణ్డం హరతీతి పలగణ్డోతి ఏతేన పలేన గణ్డహారో ‘‘పలగణ్డో’’తి పచ్ఛిమపదే ఉత్తరపదలోపేన నిద్దేసోతి దస్సేతి. గహణట్ఠానేతి హత్థేన గహేతబ్బట్ఠానే. సమ్మదేవ ఖేపీయన్తి ఏతేన కాయదుచ్చరితాదీనీతి సఙ్ఖేపో, తేన. విపస్సనం అనుయుఞ్జన్తస్స పుగ్గలస్సేవ దివసే దివసే ఆసవానం పరిక్ఖయో ఇధ ‘‘విపస్సనాయానిసంసో’’తి అధిప్పేతో. హేమన్తికేన కరణభూతేన. భుమ్మత్థే వా ఏతం కరణవచనం, హేమన్తికేతి అత్థో. పటిప్పస్సమ్భన్తీతి పటిప్పస్సద్ధఫలాని హోన్తి. తేనాహ ‘‘పూతికాని భవన్తీ’’తి.

మహాసముద్దో వియ సాసనం సభావగమ్భీరభావతో. నావా వియ యోగావచరో మహోఘుత్తరణతో. పరియాదానం వియాతి పరితో అపరిపూరణం వియ. ఖజ్జమానానన్తి సఙ్ఖాదన్తేన వియ ఉదకేన ఖేపియమానానం బన్ధనానం. తనుభావోతి పరియుట్ఠానుప్పత్తియా అసమత్థతాయ దుబ్బలభావో. విపస్సనాఞాణపీతిపామోజ్జేహీతి విపస్సనాఞాణసముట్ఠితేహి పీతిపామోజ్జేహి. ఓక్ఖాయమానే పక్ఖాయమానేతి వివిధపటిపత్తియా ఉక్ఖాయమానే పటిసఙ్ఖానుపస్సనాయ పక్ఖాయమానే. దుబ్బలతా దీపితా ‘‘అప్పకసిరేనేవ సంయోజనాని పటిప్పస్సమ్భన్తి, పూతికాని భవన్తీ’’తి వుత్తత్తా.

వాసిజటసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.