౭. నళకలాపీసుత్తవణ్ణనా

౬౭. సత్తమే కస్మా పుచ్ఛతీతి మహాకోట్ఠికత్థేరో సయం తత్థ నిక్కఙ్ఖో సమానో కస్మా పుచ్ఛతీతి అధిప్పాయో. అజ్ఝాసయజాననత్థన్తి ఇదమ్పి తస్స మహాసావకస్స పరచిత్తజాననేన అప్పాటిహీరం సియా, తేన తం అపరితుస్సన్తో ‘‘అపిచా’’తిఆదిమాహ. తత్థ ద్వే అగ్గసావకాతి సీలాదిగుణేహి ఉత్తమసావకాతి అత్థో, న హి మహాకోట్ఠికత్థేరో అగ్గసావకలక్ఖణప్పత్తో, అథ ఖో మహాసావకలక్ఖణప్పత్తో. ఇదానేవ ఖో మయన్తిఆది హేట్ఠా పచ్చయుప్పన్నం అనాలోళేన్తేన దస్సేత్వా దేసనా ఆహటా, న అఞ్ఞమఞ్ఞపచ్చయతావసేన, ఇధ పన యేనాధిప్పాయేన తం ఆలోళేత్వా నివత్తేత్వా కథితం మహాథేరేన, తమేవస్స అధిప్పాయం తేనేవ పకాసేతుకామో మహాకోట్ఠికత్థేరో ఆహ ‘‘ఇదానేవ ఖో మయ’’న్తిఆది. తేనాహ ‘‘ఇదం థేరో’’తిఆది.

ఏత్తకే ఠానేతి ‘‘కిం ను ఖో ఆవుసో’’తిఆదినా పఠమారమ్భతో పట్ఠాయ యావ ‘‘నిరోధో హోతీ’’తి పదం, ఏత్తకే ఠానే. అవిజ్జాసఙ్ఖారే అగ్గహేత్వా ‘‘నామరూపపచ్చయా విఞ్ఞాణ’’న్తి దేసనాయ పవత్తత్తా ‘‘పచ్చయుప్పన్నపఞ్చవోకారభవవసేన దేసనా కథితా’’తి వుత్తం. ‘‘ఫలే గహితే కారణం గహితమేవా’’తి విఞ్ఞాణే గహితే సఙ్ఖారా, తేసఞ్చ కారణభూతా అవిజ్జా గహితా ఏవ హోతీతి వుత్తం ‘‘హేట్ఠా విస్సజ్జితేసు ద్వాదససు పదేసూ’’తి. ఏకేకస్మిన్తి ఏకేకస్మిం పదే. తిణ్ణం తిణ్ణం వసేనాతి ‘‘నిరోధాయ ధమ్మం దేసేసి, నిరోధాయ పటిపన్నో హోతి, నిరోధా అనుపాదావినిముత్తో హోతీ’’తి ఏవమాగతానం తిణ్ణం తిణ్ణం వారానం వసేన. ‘‘అట్ఠారసహి వత్థూహీ’’తిఆదీసు (మహావ. ౪౬౮) వియ ఇధ వత్థుసద్దో కారణపరియాయోతి ఆహ ‘‘ఛత్తింసాయ కారణేహీ’’తి. పఠమో అనుమోదనావిధి. ధమ్మకథికగుణోతి విపస్సనావిసయో అభేదోపచారేన వుత్తో. సేసద్వయేసుపి ఏసేవ నయో. దుతియో అనుమోదనా, తతియం అనుమోదనన్తి అభిధేయ్యానురూపం వత్తబ్బం. దేసనాసమ్పత్తి కథితా ‘‘నిబ్బిదాయ…పే… ధమ్మం దేసేతీ’’తి వుత్తత్తా. సేక్ఖభూమి కథితా ‘‘నిబ్బిదాయ…పే… పటిపన్నో హోతీ’’తి వుత్తత్తా. అసేక్ఖభూమి కథితా ‘‘నిబ్బిదా …పే… అనుపాదావిముత్తో హోతీ’’తి వుత్తత్తా.

నళకలాపీసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.