౩. సమణబ్రాహ్మణసుత్తవణ్ణనా

౧౩. యే పచ్చయసమవాయే తేనత్తభావేన సచ్చాని పటివిజ్ఝితుం సమత్థా, తే బాహిరకలిఙ్గే ఠితాపి తేనేవ తత్థ సమత్థతాయోగేన భావినం సమితబాహితపాపతం అపేక్ఖిత్వా సమణసమ్మతాయేవ బ్రాహ్మణసమ్మతాయేవాతి తే నివత్తేతుం ‘‘సచ్చాని పటివిజ్ఝితుం అసమత్థా’’తి వుత్తం. దుక్ఖసచ్చవసేనాతి దుక్ఖఅరియసచ్చవసేన. అఞ్ఞథా కథం బాహిరకాపి జరామరణం దుక్ఖన్తి న జానన్తి. సచ్చదేసనాభావతో ‘‘సహ తణ్హాయా’’తి వుత్తన్తి కేచి. తం న సుట్ఠు. యస్మా తత్థ తత్థ భవే పఠమాభినిబ్బత్తి, ఇధ జాతీతి అధిప్పేతా, సా చ తణ్హా ఏవ సన్తానేన, తణ్హేవ సా జాతి. జరామరణఞ్చేత్థ పాకటమేవ అధిప్పేతం, న ఖణికం, తస్మా సతణ్హా ఏవ జాతిజరామరణస్స సముదయోతి భూతకథనమేతం దట్ఠబ్బం. సముదయసచ్చవసేన న జానన్తీతి యోజనా. ఏస నయో సేసపదేసుపి. సబ్బపదేసూతి యత్థ తణ్హా విసేసనభావేన వత్తబ్బా, తేసు సబ్బపదేసు. యేన సమన్నాగతత్తా పుగ్గలో పరమత్థతో సమణో బ్రాహ్మణోతి వుచ్చతి, తం సామఞ్ఞం బ్రహ్మఞ్ఞఞ్చాతి ఆహ ‘‘అరియ…పే… బ్రహ్మఞ్ఞఞ్చా’’తి. యేన హి పవత్తినిమిత్తేన సమణ-సద్దో బ్రాహ్మణ-సద్దో చ సకే అత్థే నిరుళ్హో, తస్స వసేన అభిన్నోపి వేనేయ్యజ్ఝాసయతో ద్విధా కత్వా వత్తుం అరహతీతి వుత్తం ‘‘ఉభయత్థాపీ’’తి. ఏకాదససు ఠానేసు చత్తారి సచ్చాని కథేసి అవిజ్జాసముదయస్స అనుద్ధటత్తా.

సమణబ్రాహ్మణసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.