౪. పఠమమారపాససుత్తవణ్ణనా
౧౪౦. ఉపాయమనసికారేనాతి అనిచ్చాదీసు అనిచ్చాదితో మనసికరణేన. ఉపాయవీరియేనాతి అనుప్పన్నాకుసలానం అనుప్పాదనాయ విధినా పవత్తవీరియేన. కారణవీరియేనాతి అనుప్పన్నానుప్పాదనాదిఅత్థస్స కారణభూతేన వీరియేన. అనుప్పన్నపాపకానుప్పాదనాదిఅత్థాని హి వీరియాని యదత్థం హోన్తి, తం అత్థం సాధేన్తియేవాతి ఏతస్స అత్థస్స దీపకో సమ్మా-సద్దో. యోనిసోసమ్మాసద్దేన హి ఉపాయకారణత్థదీపకతం సన్ధాయ ‘‘ఉపాయవీరియేన కారణవీరియేనా’’తి వుత్తం. అరహత్తఫలవిముత్తి ఉక్కట్ఠనిద్దేసేన. మారేన ‘‘మయ్హం ఖో, భిక్ఖవే’’తిఆదికం భగవతో వచనం సుత్వా వుత్తం ‘‘అరహత్తం పత్వాపి న తుస్సతీ’’తిఆది.
కిలేసపాసేనాతి కిలేసమారస్స ఉపాయభూతేన. కిలేసమారో హి సత్తే కామగుణపాసేహి నిబన్ధతి, న పన సయమేవ. తేనాహ ‘‘యే దిబ్బా కామగుణసఙ్ఖాతా’’తిఆది. మారబన్ధనేతి కిలేసమారస్స బన్ధనట్ఠానే, భవచారకేతి అత్థో. న మే సమణ మోక్ఖసీతి ఇదం మారో ‘‘అనుత్తరా విముత్తి అనుప్పత్తా, విముత్తా సబ్బపాసేహీ’’తి చ భగవతో వచనం అసద్దహన్తో వదతి సద్దహన్తోపి వా ‘‘ఏవమయం పరేసం సత్తానం మోక్ఖాయ ఉస్సాహం న కరేయ్యా’’తి అత్తనో కోహఞ్ఞే ఠత్వా వదతి.
పఠమమారపాససుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.