౫. దుతియమారపాససుత్తవణ్ణనా

౧౪౧. అనుపుబ్బగమనచారికన్తి గామనిగమరాజధానీసు అనుక్కమేన గమనసఙ్ఖాతం చారికం. ఏవం హి గతేసూతి ఏవం తుమ్హేసు బహూసు ఏకజ్ఝం గతేసు.

ఆదిమ్హి కల్యాణం ఏతస్సాతి ఆదికల్యాణం, తథా సేసేసు. సాసనస్స ఆది సీలం మూలకత్తా. తస్స సమథాదయో మజ్ఝం సాసనసమ్పత్తియా వేమజ్ఝభావతో. ఫలనిబ్బానాని పరియోసానం తదధిగమతో ఉత్తరి కరణీయాభావతో. సాసనే సమ్మాపటిపత్తి నామ పఞ్ఞాయ హోతి, తస్సా చ సీలం సమాధి చ మూలన్తి ఆహ ‘‘సీలసమాధయో వా ఆదీ’’తి. యస్మా పఞ్ఞా అనుబోధపటివేధవసేన దువిధా, తస్మా తదుభయం గణ్హన్తో ‘‘విపస్సనామగ్గా మజ్ఝ’’న్తి ఆహ. పఞ్ఞానిప్ఫత్తి ఫలకిచ్చం, నిబ్బానసచ్ఛికిరియా పన సమ్మాపటిపత్తియా పరియోసానం తతో పరం కత్తబ్బాభావతోతి ఆహ ‘‘ఫలనిబ్బానాని పరియోసాన’’న్తి. ఫలగ్గహణేన హి సఉపాదిసేసనిబ్బానం గయ్హతి, ఇతరేన ఇతరం, తదుభయవసేన పటిపత్తియా ఓసానన్తి ఆహ ‘‘ఫలనిబ్బానాని పరియోసాన’’న్తి. ‘‘తస్మాతిహ త్వం, భిక్ఖు, ఆదిమేవ విసోధేహి కుసలేసు ధమ్మేసు. కో చాది కుసలానం ధమ్మానం? సీలఞ్చ సువిసుద్ధం, దిట్ఠి చ ఉజుకా’’తి (సం. ని. ౫.౩౬౯) వచనతో సీలదిట్ఠుజుకతాయ మత్థకభూతా విపస్సనా, తదధిట్ఠానా సీలసమాధీతి ఇమే తస్స సాసనస్స మూలన్తి ఆహ ‘‘సీలసమాధివిపస్సనా వా ఆదీ’’తి. సేసం వుత్తనయమేవ.

కిఞ్చాపి అవయవవినిముత్తో సముదాయో నత్థి, యేసు పన అవయవేసు సముదాయరూపేన అపేక్ఖితేసు గాథాతి సమఞ్ఞా, తం తతో భిన్నం వియ కత్వా దస్సేన్తో ‘‘చతుప్పదికగాథాయ తావ పఠమపాదో’’తిఆదిమాహ. పఞ్చపదఛప్పదానం గాథానం ఆదిపరియోసానగ్గహణేన ఇతరే దుతియాదయో తయో చత్తారో వా మజ్ఝన్తి అవుత్తసిద్ధమేవాతి న వుత్తం. ఏకానుసన్ధికసుత్తస్సాతి ఇదం బహువిభాగం యథానుసన్ధినా ఏకానుసన్ధికం సుత్తం సన్ధాయ వుత్తం, ఇతరస్స పన తేయేవ దేసేతబ్బధమ్మవిభాగేన ఆదిమజ్ఝపరియోసానభాగా లబ్భన్తి. నిదానన్తి కాలదేసకపరిసాది-అపదిసనలక్ఖణాదికో అత్థో. ఇదమవోచాతి ఇతి-సద్దో ఆదిఅత్థో. తేన తదవసేసనిగమనపాళిం సఙ్గణ్హాతి. అనేకానుసన్ధీకస్స సహ నిదానేన పఠమో అనుసన్ధి ఆది. సహ నిగమనేన పచ్ఛిమో పరియోసానం, ఇతరేన మజ్ఝిమన్తిఆదిమజ్ఝపరియోసానాని వేదితబ్బాని.

సాత్థకన్తి అత్థసమ్పత్తియా సాత్థకం కత్వా. సబ్యఞ్జనన్తి బ్యఞ్జనసమ్పత్తియా సబ్యఞ్జనం. సమ్పత్తి చ నామ పరిపుణ్ణబ్యఞ్జనతాతి ఆహ ‘‘బ్యఞ్జనేహి…పే… దేసేతా’’తి. సకలపరిపుణ్ణన్తి సబ్బసో పరిపుణ్ణం సీలాదిపఞ్చధమ్మక్ఖన్ధపారిపూరియా. నిరుపక్కిలేసం దిట్ఠిమానాదిఉపక్కిలేసాభావతో. అవిసేసతో తిస్సో సిక్ఖా సకలే సాసనే భవన్తి. ధమ్మోతి పన బ్రహ్మచరియం వా సన్ధాయ వుత్తం ‘‘కతమేసానం ఖో, భన్తే, బుద్ధానం భగవన్తానం బ్రహ్మచరియం చిరట్ఠితికం అహోసీ’’తిఆదీసు (పారా. ౧౮) వియ. దుకూలసాణియా పటిచ్ఛన్నా వియ, న తు పాకారసేలాదిపటిచ్ఛన్నా వియ. తేన ధమ్మనిరుత్తియా సకలకిలేసానం పహానానుభావం వదతి. అలాభపరిహానియా, న లద్ధపరిహానియా. అడ్ఢుడ్ఢానీతి పఞ్చసతాధికాని తీణి పాటిహారియసహస్సాని. సాతన్తి సుఖం.

దుతియమారపాససుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.