౧. సత్తజటిలసుత్తవణ్ణనా

౧౨౨. పుబ్బారామసఙ్ఖాతేతి సావత్థినగరస్స పుబ్బదిసాయ కతత్తా పుబ్బారామేతి సఙ్ఖం గతే. తత్రాతి ‘‘మిగారమాతుయా పాసాదే’’తి తస్మిం సంఖిత్తవచనే. అయం ఇదాని వుచ్చమానా అనుపుబ్బికథా ఆదితో పట్ఠాయ అనుక్కమకథా. పత్థనం అకాసి తస్స భగవతో అగ్గుపట్ఠాయికం ఏకం ఉపాసికం దిస్వా తం ఠానన్తరం ఆకఙ్ఖన్తీ. మేణ్డకపుత్తస్సాతి మేణ్డకసేట్ఠిపుత్తస్స. మాతిట్ఠానే ఠపేసి తస్సా ఉపకారం గరుభావఞ్చ దిస్వా. తాయ కారితే పాసాదేతి తాయ మహాఉపాసికాయ మహాలతాపసాధనం విస్సజ్జేత్వా నవహి కోటీహి కరీసమత్తే భూమిభాగే కారితే సహస్సగబ్భపటిమణ్డితే పాసాదే.

పరూళ్హకచ్ఛాతి పరూళ్హకచ్ఛలోమా. కమణ్డలుఘటికాదిం పబ్బజితపరిక్ఖారం. నగ్గభోగ్గనిస్సిరికానన్తి నగ్గానఞ్చేవ భోగ్గానఞ్చ నిస్సిరికానఞ్చ. తే హి అనివత్థవత్థతాయ నగ్గా చేవ, అచేలకవతాదినా భోగ్గసరీరతాయ భోగ్గా, సోభారహితతాయ నిస్సిరికా చ. అత్తనా దిట్ఠసుతం పటిచ్ఛాదేత్వా న కథేయ్యున్తి అకారణమేతం తేసం రఞ్ఞా పయుత్తచరపురిసభావతో. ఏవం కతే పన తే ‘‘అఞ్ఞేపి పబ్బజితా అత్థీతి అయం జానాతీ’’తి మఞ్ఞేయ్యున్తి కోహఞ్ఞచిత్తో ఏవం అకాసీతి సక్కా విఞ్ఞాతుం. తథా హి తేనత్థేన అపరితోసమానో ‘‘అపిచా’’తిఆదిమాహ.

కాసికచన్దనన్తి ఉజ్జలచన్దనం. తం కిర వణ్ణవసేన సముజ్జలం హోతి పభస్సరం, తదత్థమేవ నం సణ్హతరం కరోన్తి. తేనాహ ‘‘కాసికచన్దనన్తి సణ్హచన్దన’’న్తి. వణ్ణగన్ధత్థాయాతి వణ్ణసోభత్థఞ్చేవ సుగన్ధభావత్థఞ్చ. వణ్ణగన్ధత్థాయాతి ఛవిరాగకరణత్థఞ్చేవ సుగన్ధత్థాయ చ. ‘‘గిహినా’’తిఆదీహి పదేహి ఏవం పమాదవిహారినా తయా అరహన్తో దువిఞ్ఞేయ్యాతి దస్సేతి.

సంవాసో నామ ఇధ కాలేన ఉపసఙ్కమనన్తి దస్సేన్తో ‘‘ఉపసఙ్కమన్తేనా’’తి ఆహ. కాయవాచాహి అసంయతేనపి సంయతాకారో, అసంవుతిన్ద్రియేనపి సంవుతిన్ద్రియాకారో. పరిగ్గహేస్సామీతి వీమంసిస్సామి ‘‘పరిసుద్ధం ను ఖో, నో’’తి. సప్పఞ్ఞేనాతి సీలపరిగ్గణ్హనపఞ్ఞాయ సప్పఞ్ఞేన. జానితుం న సక్కోతి సభావస్స సతో సీలస్స అనుపధారణతో.

కథనేనాతి అపరాపరం కథనేన. తథా హి వక్ఖతి ‘‘ఏకచ్చస్స హీ’’తిఆది. అరియవోహారోతి దిట్ఠాదిలక్ఖణేన వోహరితో ‘‘దిట్ఠం అదిట్ఠ’’న్తిఆదినా పవుత్తసద్దవోహారో. తస్స పన కారణమేవ గణ్హన్తో ‘‘ఏత్థ చేతనా’’తి ఆహ. ఏస నయో అనరియవోహారేపి. పరమత్థతో హి సచ్చవాచాదయో ముసావాదాదయో చేతనాలక్ఖణాతి. పఞ్ఞత్తివోహారో తథా తథా వోహరితబ్బతో ఏవమాహ ‘‘సంవోహారేన ఖో, మహారాజ, సోచేయ్యం వేదితబ్బ’’న్తి.

ఞాణథామోతి ఞాణగుణబలం, యేన ఠానుప్పత్తికపటిభానాదినా అచ్చాయికకిచ్చకరణీయాని నిట్ఠాపేతి. సంకథాయాతి అత్థవీమంసనవసేన పవత్తాయ సమ్మాకథాయ. ఉప్పిలవతి లహుకభావతో. హేట్ఠాచరకాతి అవచరకా. యే అనుపవిసిత్వా పరేసం రహస్సవీమంసనవసేన పవత్తా, తేసు ఓచరకవోహారోతి వుత్తం ‘‘చరా హీ’’తిఆది.

వణ్ణసణ్ఠానేనాతి వణ్ణేన వా సణ్ఠానేన వా వణ్ణపోక్ఖరతాయ వా సణ్ఠానసమ్పత్తియా వా. సుజానో పేసలో విస్ససేతి యోజనా. లహుకదస్సనేనాతి పరిత్తదస్సనేన విజ్జుకేన వియ. పరిక్ఖారభణ్డకేనాతి పబ్బజితపరిక్ఖారభూతేన భణ్డకేన. లోహడ్ఢమాసోతి లోహమయో ఉపడ్ఢగ్ఘనకమాసో.

సత్తజటిలసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.