౯. చోదకేన ఉపట్ఠాపేతబ్బకథా

౪౦౦. ‘‘కాలేన వక్ఖామీ’’తిఆదీసు చోదనాయ కాలఅకాలాదిం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘ఏకో ఏక’’న్తిఆది. తత్థ ఏకోతి ఏకకో చోదకో. ఏకన్తి ఏకకం చుదితకం. సఙ్ఘమజ్ఝ…పే… అసనసాలాదీసు వా పరివారితక్ఖణే వాతి యోజనా. తత్థ ‘‘సఙ్ఘమజ్ఝ…పే… అసనసాలాదీసూ’’తి ఇమినా ఠానాభావం దస్సేతి, ‘‘ఉపట్ఠాకేహి పరివారితక్ఖణే’’తి ఇమినా కాలాభావం దస్సేతి. ఇమేహి పదేహి ఠానమ్పి కాలేన సఙ్గహేత్వా ‘‘కాలేన వక్ఖామీ’’తి వుత్తన్తి దస్సేతి. తచ్ఛేనాతి సచ్చేన. హమ్భోతి నిపాతో పచ్ఛిమపదేసు పచ్చేకం యోజేతబ్బో. హమ్భో మహల్లక, హమ్భో పరిసావచర, హమ్భో పంసుకూలిక, హమ్భో ధమ్మకథికాతి హి అత్థో. ఇదన్తి కమ్మం. కారణనిస్సితన్తి మహల్లకభావకారణాదీసు నిస్సితం. ‘‘భన్తే’’తి నిపాతోపి పచ్చేకం యోజేతబ్బో. ఏత్థ చ ‘‘హమ్భో’’తి నిపాతేన లోకవోహారవసేన అనాదరస్స పకాసకత్తా ఫరుసేన వదతి నామ, ‘‘భన్తే’’తి నిపాతేన సాదరస్స పకాసకత్తా సణ్హేన వదతి నామ. కారణనిస్సితం కత్వాతి ఇమస్మిం వీతిక్కమే అయం నామ దోసోతి కారణనిస్సితం కత్వా. ‘‘మేత్తచిత్తం ఉపట్ఠపేత్వా’’తి ఇమినా మేత్తచిత్తోతి పదస్స ‘‘వక్ఖామీ’’తి పదే కిరియావిసేసనభావం దస్సేతి. నో దోసన్తరోతి ఏత్థ అన్తరసద్దస్స చిత్తవాచకభావం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘న దుట్ఠచిత్తో’’తి. ‘‘హుత్వా’’తి ఇమినా కిరియావిసేసనభావం దస్సేతి.