౧౦. చోదకచుదితకపటిసంయుత్తకథా
౪౦౧. అజ్ఝత్తన్తి ఏత్థ అత్తసద్దస్స చిత్తవాచకభావఞ్చ సత్తమీవిభత్తియాపి అమాదేసభావఞ్చ దస్సేన్తో ఆహ ‘‘అత్తనో చిత్తే’’తి. ఉప్పాదేత్వాతి ఇమినా ‘‘మనసికరిత్వా’’తి పదస్స అధిప్పాయత్థం దస్సేతి. కారుఞ్ఞతాతి ఏత్థ ద్వీసు ణ్యపచ్చయతాపచ్చయేసు ఏకస్సేవ భావవాచకత్తా ఏకో స్వత్థోతి దస్సేన్తో ఆహ ‘‘కరుణభావో’’తి. తత్థ కరుణస్స పుగ్గలస్స భావో కారుఞ్ఞం, తదేవ కారుఞ్ఞతా. అథ వా కరుణో ఏవ పుగ్గలో కారుఞ్ఞం, తస్స భావో కారుఞ్ఞతాతి వచనత్థో కాతబ్బో. ఇమినాతి ‘‘కారుఞ్ఞతా’’తి పదేన. కరుణఞ్చాతి అప్పనాపత్తం కరుణఞ్చ. కరుణాపుబ్బభాగఞ్చాతి అప్పనాపత్తాయ కరుణాయ పుబ్బభాగే పరికమ్మూపచారవసేన పవత్తం కామావచరకరుణఞ్చ. ద్వీహిపీతి ‘‘హితేసితా, అనుకమ్పితా’’తి ద్వీహిపి పదేహి. మేత్తఞ్చాతి అప్పనాపత్తమేత్తఞ్చ. మేత్తాపుబ్బభాగఞ్చాతి అప్పనాపత్తాయ మేత్తాయ పుబ్బభాగే పరికమ్మూపచారవసేన పవత్తం కామావచరమేత్తఞ్చ. సుద్ధన్తేతి సుద్ధే కోట్ఠాసే. పటిఞ్ఞం ఆరోపేత్వాతి చుదితకం పటిఞ్ఞం ఆరోపేత్వా. యే ఏతేతి ‘‘కారుఞ్ఞతా’’తిఆదినా నయేన యే ఏతే పఞ్చ ధమ్మా వుత్తాతి యోజనా. ఇమినా ఇమే పఞ్చ ధమ్మేతి ఏత్థ ఇమసద్దస్స అనియమనిద్దేసభావం దస్సేతి.
సచ్చే చ అకుప్పే చాతి ఏత్థ సచ్చసద్దస్స విరతిసచ్చపరమత్థసచ్చాని పటిక్ఖిపన్తో ఆహ ‘‘వచీసచ్చే చా’’తి. ‘‘అకుప్పనతాయా’’తి ఇమినా నకుపస్స భావో అకుప్పన్తి కత్వా ణ్యపచ్చయస్స భావత్థం దస్సేతి. హీతి సచ్చం, విత్థారో వా. న పరో ఘట్టేతబ్బోతి న పరో కుజ్ఝాపేతబ్బో. సబ్బత్థాతి సబ్బస్మిం పాతిమోక్ఖట్ఠపనక్ఖన్ధకే.
ఇతి పాతిమోక్ఖట్ఠపనక్ఖన్ధకవణ్ణనాయ యోజనా సమత్తా.