౭. తిణవత్థారకాదికథా

౨౧౨. కక్ఖళతాయ వాళతాయాతి ఏత్థ కక్ఖళస్స భావో కక్ఖళతా, వాళస్స భావో వాళతాతి వచనత్థం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘కక్ఖళభావాయ చేవ వాళభావాయ చా’’తి. ఇమినా తాపచ్చయస్స సమూహత్థఞ్చ స్వత్థఞ్చ పటిక్ఖిపతి. ‘‘కక్ఖళతాయ వాళతాయా’’తి బ్యఞ్జనతోయేవ నానం, న అత్థతో. భేదాయాతి ఏత్థ అఞ్ఞస్స భేదం పటిక్ఖిపన్తో ఆహ ‘‘సఙ్ఘభేదాయా’’తి. గిలానేపీతి పిసద్దో అఞ్ఞే పన కా కథాతి దస్సేతి. తత్థేవాతి అధికరణవూపసమట్ఠానేయేవ. ‘‘ఏకతో’’తి ఇమినా ఏకజ్ఝన్తి పదస్స ‘‘ఏకతో’’తి పదేన సమానతం దస్సేతి, ఏకసద్దతో జ్ఝపచ్చయో చ తోపచ్చయో చ విసేసో, ‘‘తిణవత్థారకసదిసత్తా’’తి ఇమినా సదిసూపచారం దస్సేతి. తిణేహి అవత్థరితబ్బన్తి తిణవత్థారం, గూథముత్తం, తిణవత్థారమివ తిణవత్థారకం. ఏత్థ అధికరణమేవ ముఖ్యతో లబ్భతి, సమథో పన ఫలూపచారతో, సదిసత్థే కపచ్చయో. తమేవత్థం పాకటం కరోన్తో ఆహ ‘‘యథా హీ’’తిఆది. ఘట్టియమానం గూథం వా ముత్తం వాతి యోజనా. ‘‘ఘట్టియమాన’’న్తి పదం హేతుఅన్తోగధవిసేసనం, ‘‘బాధతీ’’తి ఇమినా సమ్బన్ధితబ్బం. సుప్పటిచ్ఛాదితస్స పన అస్స గూథముత్తస్సాతి యోజనా. ‘‘సుప్పటిచ్ఛాదితస్సా’’తి పదమ్పి హేతుఅన్తోగధవిసేసనమేవ, ‘‘న బాధతీ’’తి ఇమినా సమ్బన్ధితబ్బం. యం అధికరణం సంవత్తతీతి సమ్బన్ధో. మూలానుమూలన్తి మూలఞ్చ అనుమూలఞ్చ మూలానుమూలం. తన్తి అధికరణం. ఇమినా కమ్మేనాతి తిణవత్థారకకమ్మేన. గూథం తిణేహి పటిచ్ఛన్నం సువూపసన్తం హోతి వియ తిణవత్థారకేన పటిచ్ఛన్నం సువూపసన్తం హోతీతి యోజనా. ఇతీతి తస్మా.

౨౧౩. థుల్లవజ్జన్తి ఏత్థ థుల్లచ్చయస్సాపి థుల్లవజ్జత్తా ఇధ పారాజికసఙ్ఘాదిసేసమేవాధిప్పేతన్తి ఆహ ‘‘పారాజికఞ్చేవ సఙ్ఘాదిసేసఞ్చా’’తి. గిహిపటిసంయుత్తన్తి ఏత్థ గిహీనం పటిసంయుత్తం గిహిపటిసంయుత్తన్తి వచనత్థం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘గిహీన’’న్తిఆది. ‘‘హీనేనా’’తి పదం ‘‘ఖుంసనవమ్భన’’ ఇతి పదేనేవ సమ్బన్ధితబ్బం. ధమ్మికపటిస్సవేసూతి నిమిత్తత్థే భుమ్మవచనం.

౨౧౪. కమ్మవాచాపరియోసానే వుట్ఠితా హోన్తీతి సమ్బన్ధో. తత్థాతి అధికరణవూపసమట్ఠానే. అఞ్ఞావిహితాపీతి అధికరణవినిచ్ఛయతో అఞ్ఞస్మిం ఠానే చిత్తం ఆవిహితాపి ఠపితాపి. ఉపసమ్పదమణ్డలతోతి ఉపసమ్పదసీమబిమ్బతో, యే పనాతి భిక్ఖూ పన, దిట్ఠావికమ్మం కరోన్తీతి వా అనాగతాతి వా నిసిన్నాతి వా సమ్బన్ధో. తేహి వాతి అధికరణం వినిచ్ఛినన్తేహి భిక్ఖూహి వా. తత్థాతి అధికరణవినిచ్ఛితట్ఠానం. ఛన్దం దత్వాతి ఛన్దం సఙ్ఘస్స దత్వా. పరివేణాదీసూతిఆదిసద్దేన ఆవాసాదయో సఙ్గణ్హాతి. తేతి భిక్ఖూ.