౪. పటిసారణీయకమ్మకథా

౩౩. సుధమ్మవత్థుస్మిం ఏవమత్థో వేదితబ్బోతి యోజనా. అనపలోకేత్వాతి ఏత్థ అపపుబ్బో లోకసద్దో ఆపుచ్ఛనత్థోతి ఆహ ‘‘న ఆపుచ్ఛిత్వా’’తి.

౩౪. కిన్తి కిం నామ ఖాదనీయభోజనీయం. వోతి తుమ్హేహి. గహపతీతి ఆలపనపదం. థేరానం అత్థాయాతి సమ్బన్ధో. పటియత్తన్తి పటియాదితం. ‘‘ఏతం అవోచా’’తి ఇమినా ఏతదవోచాతి ఏత్థ నిగ్గహితాదేససన్ధిం దస్సేతి. యదిదన్తి సద్దో ‘‘తిలసంగుళికా’’తి పదేన యోజితత్తా ఇత్థిలిఙ్గోతి ఆహ ‘‘యా అయ’’న్తి. తిలసక్ఖలికాతి తిలేన సంసట్ఠా సక్ఖలికా. ‘‘సా నత్థీ’’తి ఇమినా ఉత్తరవాక్యే యంసద్దస్స పుబ్బవాక్యే తంసద్దాపేక్ఖతం దస్సేతి. ఏకో పురిసోతి సమ్బన్ధో. పూవియోతి పూవం, పూవేన వా కయవిక్కయో. తేనాతి కారణేన. నన్తి గహపతిం. థేరోతి సుధమ్మత్థేరో. యదేవ కిఞ్చీతి ఏత్థ కిఞ్చి ఏవ యం వచనన్తి దస్సేన్తో ఆహ ‘‘కిఞ్చిదేవ తిలసంగుళికావచన’’న్తి. ఇదన్తి ఇమం అత్థం. సోతి కుక్కుటపోతకో. కాకవస్సితన్తి కాకస్స వస్సితం, నేవ అకాసీతి సమ్బన్ధో. తయాపీతి పిసద్దో కుక్కుటపోతకం అపేక్ఖతి. నేవ భిక్ఖువచనం వుత్తం, న గిహివచనం వుత్తం, ఇతి ఇమమత్థం దస్సేతీతి యోజనా.

అధమ్మకమ్మాదిద్వాదసకకథా

౩౯. పురిమేహి కమ్మేహీతి సమ్బన్ధో. తత్థాతి అఙ్గేసు. యథా పరిసక్కియమానే గిహినో లాభం న లభన్తీతి యోజనా. పరిపుబ్బో సక్కధాతు పరక్కమత్థోతి ఆహ ‘‘పరక్కమన్తో’’తి. తత్థాతి అనత్థాదీసు. అత్థభఙ్గోతి గిహీనం అత్థస్స భఙ్గో. అవసనన్తి గిహీనం అవసనం. గిహీనన్తి ఏత్థ సామ్యత్థే సామివచనన్తి ఆహ ‘‘గిహీనం సన్తికే’’తి. యథా కరియమానే సచ్చో హోతి, ఏవం న కరోతీతి యోజనా. ఏకఙ్గేనాపీతి పిసద్దో సమ్భావనత్థో, తతో అధికేహి అఙ్గేహి కా నామ కథాతి దస్సేతి. ఏత్థాతి పటిసారణీయకమ్మే. పటిముఖం అత్తనో దోసం సరాపేతబ్బం అనేన వినయకమ్మేనాతి పటిసారణీయం, తమేవ కమ్మం పటిసారణీయకమ్మం.