౧౮౫. చతుమహాపదేసకథా
౩౦౫. ఇదం న కప్పతీతిఆదీతి ‘‘ఇదం న కప్పతీ’’తిఆదయో ఇమే చత్తారో మహాపదేసేతి యోజనా. అపస్సయం కత్వా దిసియన్తి ఏత్థాతి అపదేసా ఓకాసా, అపస్సయం కత్వా దిసియన్తి ఏతేహీతి వా అపదేసా కారణా, ‘‘మహన్తా అపదేసా మహాపదేసా. తఞ్చాతి మహాపదేససఙ్ఖాతం తఞ్చ సుత్తం, గహేత్వాతి యోజనా. పరిమద్దన్తాతి పునప్పునం మద్దన్తా, ఉపపరిక్ఖన్తాతి అత్థో. ఇదన్తి కారణం. తన్తి నవమహాఫలఅపరణ్ణం. తానీతి ఖుద్దకఫలపానాని. హీతి సచ్చం.
తేసన్తి ఛన్నం చీవరానం. తత్థాతి ఛసు అనులోమచీవరేసు. ‘‘పాణకేహి సఞ్జాతవత్థ’’న్తి ఇమినా కోసేయ్యవత్థభావం దస్సేతి. ద్వే పటాతి చీనపటసోమారపటా. దుకూలం సాణస్స అనులోమన్తి యోజనా.
తేసంయేవాతి ద్విన్నం పత్తానమేవ. తేసంయేవాతి తిణ్ణం తుమ్బానమేవ. తేసంయేవాతి ద్విన్నం కాయబన్ధనానమేవ. సేతచ్ఛత్తన్తి సేతేహి వత్థేహి కతం ఛత్తం. తేసంయేవాతి తిణ్ణం ఛత్తానమేవ.
సమ్భిన్నరసన్తి సంసగ్గరసం. ఏత్థ భిజ్జిత్థాతి భిన్నోతి వచనత్థేన భిదిధాతు ద్విధాకరణసఙ్ఖాతో భేదత్థో హోతి, ధాత్వత్థబాధకేన సంత్యూపసగ్గేన భిదిధాతుయా భేదత్థం బాధేత్వా సంసగ్గత్థవాచకో హోతీతి దట్ఠబ్బం. ఛల్లిమ్పీతి తచమ్పి. సకలేనేవాతి ఛల్లియా ఏవ. పాయాసేన అసంసట్ఠం యం సబ్బీతి యోజనా. తానీతి తక్కోలజాతిఫలాదీని. యట్ఠిమధుకాదీసుపీతి మధులట్ఠికాదీసుపి. ‘‘లట్ఠిమధుకాదీసుపీ’’తి వా పాఠో, సో అపాఠోయేవ. యం యన్తి వత్థు. యథాతి యేనాకారేన, ధోవియమానే తచ్ఛియమానేతి సమ్బన్ధో.
సమ్భిన్నరసన్తి వత్వా తమేవత్థం దస్సేతుం వుత్తం ‘‘సంసట్ఠ’’న్తి. సభావన్తి యావకాలం కప్పియసభావం. తస్మాతి యస్మా ఉపనేతి, తస్మా. తేనాతి సత్తాహకాలికేన. తదహుపటిగ్గహితన్తి తదహేవ పటిగ్గహితం. ద్వీహపటిగ్గహితేన సత్తాహకాలికేనాతి సమ్బన్ధో.
ఏత్థాతి కాలికసంసగ్గే. ఆపత్తియో వేదితబ్బాతి యథాక్కమం ఆపత్తియో వేదితబ్బా. సబ్బత్థాతి సబ్బస్మిం భేసజ్జక్ఖన్ధకే.
ఇతి భేసజ్జక్ఖన్ధకవణ్ణనాయ యోజనా సమత్తా.