౧౦౧. లిఙ్గాదిదస్సనకథా

౧౭౯. ‘‘ఆవాసికానం ఆకార’’న్తి ఇమినా ఆవాసికాకారన్తి పదస్స ఛట్ఠీసమాసం దస్సేతి. సబ్బత్థాతి సబ్బేసు ‘‘ఆవాసికలిఙ్గ’’న్తిఆదీసు. యేనాతి సుపఞ్ఞత్తమఞ్చపీఠాదినా, గణ్హతీతి సమ్బన్ధో. తేసన్తి ఆవాసికానం. ఆచారసణ్ఠానన్తి ఆచారసణ్ఠితిం. సో సుపఞ్ఞత్తమఞ్చపీఠాదికో ఆకారో నామాతి యోజనా. యన్తి సుపఞ్ఞత్తమఞ్చపీఠాదిం, గమయతీతి సమ్బన్ధో. తత్థ తత్థాతి తస్మిం తస్మిం ఠానే. లీనే ఆవాసికేతి సమ్బన్ధో. తం సుపఞ్ఞత్తమఞ్చపీఠాది లిఙ్గం నామాతి యోజనా. ‘‘అదిస్సమానే’’తి ఇమినా లీనేతి పదస్స అత్థం దస్సేతి. ‘‘జానాపేతీ’’తి ఇమినా గమయతీతి పదస్స ఞాణత్థం దస్సేతి. యన్తి సుపఞ్ఞత్తమఞ్చపీఠాదిం. తేతి ఆవాసికా. తం సుపఞ్ఞత్తమఞ్చపీఠాది నిమిత్తం నామాతి యోజనా. యేనాతి సుపఞ్ఞత్తమఞ్చపీఠాదినా. తేతి ఆవాసికా ఉద్దిసియన్తి, సో సుపఞ్ఞత్తమఞ్చపీఠాదికో ఉద్దేసో నామాతి యోజనా. ఇమేహి పదేహి ఆకిరియన్తి పకాసియన్తి ఏతేనాతి ఆకారో, లీనే గమయతి బోధేతీతి లిఙ్గం. నిమియన్తి పరిచ్ఛిజ్జ ఞాయన్తి ఏతేనాతి నిమిత్తం, ఉద్దిసియన్తి అపదిసియన్తి ఏతేనాతి ఉద్దేసోతి వచనత్థం దస్సేతి. సబ్బమేతన్తి ‘‘ఆవాసికాకార’’న్తిఆది ఏతం సబ్బం. యథాయోగన్తి పాళియం యోగానురూపం. తత్థాతి ఆగన్తుకాకారాదీసు. ‘‘అమ్హాకం ఇద’’న్తి న ఞాతబ్బన్తి అఞ్ఞాతం, తదేవ అఞ్ఞాతకం, నిసీదనాది. ‘‘అమ్హాకం ఇద’’న్తి అజాననం నామ అత్తనో అసన్తకత్తా, అఞ్ఞేసమేవ సన్తకత్తా హోతీతి ఆహ ‘‘అఞ్ఞేసం సన్తక’’న్తి. ఉదకనిస్సేకన్తి సిఞ్చనవిరహితం ఉదకం. బహువచనస్సాతి ‘‘ధోతాన’’న్తి ఏత్థ ఛట్ఠీబహువచనస్స. ఏకవచనన్తి ‘‘ధోతస్సా’’తి ఏకవచనం. పచ్ఛిమపాఠే మలం ధునాతి అనేనాతి ధోతం, ధోతఞ్చ తం ఉదకఞ్చేతి ధోతఉదకం, తమేవ నిస్సేకం ధోతఉదకనిస్సేకం.

౧౮౦. సమానసంవాసకదిట్ఠిన్తి పదస్స ఇతిలోపసమాసం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘సమానసంవాసకా ఏతేతి దిట్ఠి’’న్తి. ఏతేతి ఆవాసికా భిక్ఖూ. ‘‘లద్ధి’’న్తి ఇమినా న పుచ్ఛన్తీతి పదస్స కమ్మం దస్సేతి. నానాసంవాసకభావన్తి తేసం లద్ధినానాసంవాసకభావం. ‘‘మద్దితు’’న్తి ఇమినా నాభివితరన్తీతి ఏత్థ అభిసద్దస్సత్థం దస్సేతి. ‘‘అభిభవితు’’న్తి ఇమినా చ తదేవత్థం దస్సేతి. నానాసంవాసకభావస్స మద్దనం నామ లద్ధినిస్సజ్జాపనన్తి ఆహ ‘‘తం దిట్ఠిం న నిస్సజ్జాపేన్తీ’’తి.