౧౦. దసమసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం

౭౨౭. దసమే ఏవాచారాతి ఏత్థ నిగ్గహితలోపవసేన సన్ధీతి ఆహ ‘‘ఏవంఆచారా’’తి. ‘‘యాదిసో’’తిఆదినా ఏవంసద్దస్స నిదస్సనాదీసు (అభిధానప్పదీపికాయం ౧౧౮౬ గాథాయం) ఏకాదససు అత్థేసు ఉపమత్థం దస్సేతి. సబ్బత్థాతి ‘‘ఏవంసద్దా ఏవంసిలోకా’’తి సబ్బేసు పదేసు. ఉఞ్ఞాయాతి ఏత్థ ఓకారవిపరీతో ఉకారోతి ఆహ ‘‘అవఞ్ఞాయా’’తి. ‘‘నీచం కత్వా జాననాయా’’తి ఇమినా అవసద్దో నీచత్థో, ఞాధాతు అవబోధనత్థోతి దస్సేతి. ‘‘పరిభవఞ్ఞాయా’’తి వత్తబ్బే ఉత్తరపదలోపవసేన ‘‘పరిభవేనా’’తి వుత్తన్తి ఆహ ‘‘పరిభవిత్వా జాననేనా’’తి. అక్ఖన్తియాతి ఏత్థ సహనఖన్తియేవాధిప్పేతా, నేవ అనులోమఖన్తి, న దిట్ఠినిజ్ఝానక్ఖన్తీతి దస్సేన్తో ఆహ ‘‘అసహనతాయా’’తి. వేభస్సియాతి ఏత్థ విసేసేన భాసేతి ఓభాసేతీతి విభాసో ఆనుభావో, విభాసో ఇమస్స సఙ్ఘస్స అత్థీతి విభస్సో సఙ్ఘో, బహ్వత్థే చ అతిసయత్థే చ సపచ్చయో హోతి. కస్మా? మన్తుపచ్చయత్థత్తా ‘‘లోమసో’’తిఆదీసు (జా. ౧.౧౪.౫౭) వియ, బహుఆనుభావో అతిసయఆనుభావో సఙ్ఘోతి వుత్తం హోతి, సంయోగపరత్తా ఆకారస్స రస్సో. విభస్సస్స భావో వేభస్సియం, బహుఆనుభావో అతిసయఆనుభావోయేవ. ఇతి ఇమమత్థం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘బలవభస్సభావేనా’’తి. తత్థ బలవఇతి పదేన మన్తుఅత్థే పవత్తస్స సప్పచ్చయస్స బహ్వత్థఞ్చ అతిసయత్థఞ్చ దస్సేతి, భావఇతి పదేన ణియపచ్చయస్స భావత్థం, ఏనఇతి పదేన నిస్సక్కవచనస్స కరణత్థే పవత్తభావం దస్సేతి. తమేవత్థమావికరోన్తో ఆహ ‘‘అత్తనో బలవప్పకాసనేనా’’తి. తత్థ అత్తనోతి అత్తసఙ్ఖాతస్స సఙ్ఘస్స. బలవప్పకాసనేనాతి బహుఆనుభావప్పకాసనేన, అతిసయఆనుభావప్పకాసనేన వా. బలవప్పకాసనం నామ అత్థతో పరేసం సముత్రాసనమేవాతి ఆహ ‘‘సముత్రాసనేనాతి అత్థో’’తి. దుబ్బలభావేనాతి ఏత్థ భావఇతిపదేన ణ్యపచ్చయస్స భావత్థం, ఏనఇతిపదేన నిస్సక్కవచనస్స కరణత్థం దస్సేతీతి దట్ఠబ్బం. సబ్బత్థాతి ‘‘ఉఞ్ఞాయా’’తిఆదీసు సబ్బేసు పదేసు. చసద్దో లుత్తనిద్దిట్ఠోతి ఆహ ‘‘ఏవం సముచ్చయత్థో దట్ఠబ్బో’’తి. వివిచ్చథాతి ఏత్థ వీత్యూపసగ్గో వినాసద్దత్థో, విచధాతు సత్తత్థోతి ఆహ ‘‘వినా హోథా’’తి. దసమం.

అనన్తరా పక్ఖిపిత్వాతి సమ్బన్ధో. మహావిభఙ్గతో ఆహరితాని ఇమాని తీణి సిక్ఖాపదానీతి యోజనా. నవ పఠమాపత్తికా వేదితబ్బాతి సమ్బన్ధో. సబ్బేపి ధమ్మాతి యోజనా. ఏత్థాతి ‘‘ఉద్దిట్ఠా ఖో’’తిఆదిపాఠే. తం పనాతి పక్ఖమానత్తం పనాతి.

ఇతి సమన్తపాసాదికాయ వినయసంవణ్ణనాయ

భిక్ఖునివిభఙ్గే

సత్తరసకవణ్ణనాయ యోజనా సమత్తా.