౪. నన్దకోవాదసుత్తవణ్ణనా
౩౯౮. సఙ్ఘస్స భారం అకాసి ఉపాయేన నన్దకత్థేరస్స ఓవాదేన వినేతబ్బానం భిక్ఖునీనం వినయత్థం. తేనాహ ‘‘ఇమం పనా’’తిఆది. పరియాయతి పవత్తతీతి పరియాయో, పటిపాటీతి ఆహ – ‘‘పరియాయేనాతి వారేనా’’తి. అస్సాతి నన్దకత్థేరస్స. వదాపేసి అఞ్ఞేహి అత్తనో అనోకాసభావం. పరియాయేన ఓవదన్తీతి ఓవదితుం సమత్థా భిక్ఖునియో వారేన ఓవదన్తి. ఇదం పరియాయేన ఓవదనం. చిత్తం ఏకగ్గం హోతి పసీదతి పుబ్బచరియసిద్ధేన గారవబహుమానేన గేహస్సితపేమవసేన.
గోతమీతి మహాపజాపతిగోతమీ. సేట్ఠిస్సాతి బారాణసిసేట్ఠినో.
తేతి పచ్చేకబుద్ధే. కిం ను ఖోతి పుచ్ఛి చిరతరకాలం పుఞ్ఞకిరియాయ పరిభావితసన్తానతాయ, పచ్చేకబుద్ధేసు చ గారవబహుమానతాయ. దుగ్గతేహిపి సక్కా కాతున్తి దుగ్గతేహిపి యథావిభవం కతా కుటి తుమ్హాకం వసితుం సక్కాతి పుచ్ఛి.
హత్థకమ్మం దేథాతి హత్థకమ్మం కత్వా దేథాతి అత్థో. ఆనిసంసం ఆచిక్ఖిత్వాతి ‘‘తాదిసానం మహేసీనం కతం వేయ్యావచ్చం అమ్హాకమ్పి దీఘరత్తం హితాయ హోతి. ఆవాసదానఞ్చ నామ మహప్ఫలం మహానిసంసం నిబ్బత్తట్ఠానే మహాసమ్పత్తిఆవహం భవిస్సతీ’’తిఆదినా ఆనిసంసం ఆచిక్ఖిత్వా. గాళ్హేన ఓవాదేన తజ్జేత్వాతి, ‘‘ఇమేసు నామ కరోన్తేసు త్వం కస్మా న కరోసి, మమ జేట్ఠకదాసస్స భరియభావం న జానాసి. సబ్బేహిపి కరియమానస్స హత్థకమ్మస్స అకరణే తుయ్హం ఇదఞ్చిదఞ్చ దుక్ఖం ఆగమిస్సతీ’’తి భయేన తజ్జేత్వా. సతం సతం హుత్వాతి సతం సతం దాసపుత్తా ఏకజ్ఝం హుత్వా ఏకఞ్చ ఏకఞ్చ కుటిం కత్వా అదాసి. చఙ్కమనాదిపరివారన్తి చఙ్కమనరత్తిట్ఠానదివాట్ఠానభోజనాదిపరివారట్ఠానసహితం. జగ్గిత్వా ఉపట్ఠాపేత్వా. విస్సజ్జాపేసీతి పరిచ్చజాపేసి. పరివత్తాపేత్వాతి చేతాపేత్వా. తిచీవరానీతి సహస్సగ్ఘనికాని తిచీవరాని కత్వా అదాసి. కాలేన కాలన్తి కాలే కాలే, కిస్మిఞ్చి కాలేతి అత్థో. రజ్జే ఠితస్సాతి సబ్బభూతూపకారరజ్జే ఠితస్స.
నన్దకత్థేరోపీతి తదా జేట్ఠకదాసో ఏతరహి నన్దకత్థేరో పబ్బజిత్వా అరహత్తం పత్తో. జేట్ఠకదాసిధీతా …పే… అగ్గమహేసిట్ఠానే ఠితాతి మహాపజాపతిగోతమిం సన్ధాయ వదతి. అయమాయస్మా నన్దకోతి అయమేవ సముదాగమతో ఆయస్మా నన్దకత్థేరో. ఏతావ తా భిక్ఖునియోతి ఏతావతా సముదాగమతో పఞ్చసతా భిక్ఖునియో.
౩౯౯. హేతునాతి ఞాయేన అవిపరీతపటిపత్తియా. పుబ్బభాగా హి పురిమా పురిమా పటిపదా పచ్ఛిమాయ కారణం. యాథావసరసతో దిట్ఠన్తి యథాభూతసభావతో పచ్చక్ఖం వియ.
౪౦౧. తం సభావం తంసభావన్తి తస్సా వేదనాయ పచ్చయభావేన అనురూపం.
౪౦౩. పఠమతరంయేవ అనిచ్చాతి తస్సాపి ఛాయాయ అనిచ్చభావో పఠమతరంయేవ సిద్ధో. న హి కదాచి అనిచ్చం నిస్సాయ పవత్తం కిఞ్చి నిచ్చం నామ అత్థీతి.
౪౦౪. అనుపహనిత్వాతి అవినాసేత్వా. కథం పన మంసకాయం చమ్మకాయఞ్చ అవినాసేత్వా ఇతరేసం కన్తనం హోతీతి బ్యతిరేకముఖేన దస్సేతుం, ‘‘తత్థా’’తిఆది వుత్తం. చమ్మం అల్లియాపేన్తోతి చమ్మే లగ్గాపేన్తో చమ్మపటిబద్ధం కరోన్తో. చమ్మం బద్ధం కత్వాతి వివరకాలే న ఫాలేన్తో చమ్మబద్ధే కత్వా. ఏవం అకత్వాతి ఏవం మంసచమ్మకాయానం వినాసనం అకత్వా, విలిమంసాదివికన్తనేన అఞ్ఞమఞ్ఞం వివేచేత్వా. తత్థ విలిమంసన్తి చమ్మనిస్సితమంసం, పటిచ్ఛన్నకిలోమకన్తి చ వదన్తి. న్హారూతి సుఖుమన్హారు. బన్ధనన్తి చమ్మమంసానం సమ్బన్ధం. తేనాహ – ‘‘సబ్బచమ్మే లగ్గవిలిపనమంసమేవా’’తి. అన్తరకిలేసమేవాతి అన్తరే చిత్తే జాతత్తా సత్తసన్తానన్తోగధతాయ అబ్భన్తరభూతకిలేసమేవ.
౪౦౫. తజ్జం వాయామన్తి నిదస్సనమత్తం దట్ఠబ్బం. తథా హి పురిసేన కుఠారినా ఛేజ్జం ఛిన్దితే ఛేజ్జట్ఠానస్స సల్లక్ఖణం ఇచ్ఛితబ్బం, తస్స పటిఘాతభావో ఇచ్ఛితబ్బో, కాయపరిళాహాభావో ఇచ్ఛితబ్బో, తస్స అవట్ఠానం ఇచ్ఛితబ్బం, కిచ్చన్తరే అజ్ఝుపేక్ఖణం ఇచ్ఛితబ్బం, ఏవం పఞ్ఞాయ కిలేసే ఛిన్దన్తస్స యోగినో వీరియబలేన సద్ధిం సతి-పీతి-పస్సద్ధి-సమాధి-ఉపేక్ఖాసమ్బోజ్ఝఙ్గం ఇచ్ఛితబ్బన్తి ఆహ – ‘‘ఏవం న వినా ఛహి…పే… సక్కోతీ’’తి.
౪౦౭. తేన కారణేనాతి యేన తాసం భిక్ఖునీనం సా ధమ్మదేసనా సప్పాయా, ఆసేవనమన్దతాయ పన అజ్ఝాసయేన పరిపుణ్ణసఙ్కప్పా న జాతాయేవ; పున తథా దేసనాయ సతి ఆసేవనబలవతాయ పరిపుణ్ణసఙ్కప్పా భవిస్సన్తి; తేన కారణేన త్వమ్పి తా భిక్ఖునియో తేనేవ ఓవాదేన ఓవదేయ్యాసీతి.
౪౧౫. సబ్బపచ్ఛిమికాతి సబ్బాసం కనిట్ఠా సోతాపన్నా, అనరియా తత్థ కాచి నత్థీతి అత్థో. తేనాహ – ‘‘సేసా పన…పే… ఖీణాసవా చా’’తి. యది ఏవన్తి అఖీణాసవాపి తాదిసా భిక్ఖునీ అత్థి. ఏవం సతి సుక్ఖవిపస్సకభావేనపి సతి ఖీణాసవభావే అరియస్స వినయే అపరిపుణ్ణసఙ్కప్పావాతి అధిప్పాయేన చోదేతి, ‘‘కథం పరిపుణ్ణసఙ్కప్పా’’తి? ఇతరో అజ్ఝాసయపారిపూరియాతి కారణం వత్వా, ‘‘యస్స హీ’’తిఆదినా తమత్థం వివరతి. అజ్ఝాసయపారిపూరియాతి తత్థ అధిప్పాయపారిపూరియా, న సబ్బసో గుణపారిపూరియాతి అధిప్పాయో. తేనాహ ‘‘కదా ను ఖో’’తిఆది. ఏతేన పాదకజ్ఝానసమ్మసితజ్ఝానానం విసదిసతాయ పుగ్గలస్స విపస్సనాకాలే పవత్తఅజ్ఝాసయవసేన అరియమగ్గే బోజ్ఝఙ్గమగ్గఙ్గఝానఙ్గానం విసేసతాతి అయమత్థో దీపితోతి వేదితబ్బో. సేసం సువిఞ్ఞేయ్యమేవ.
నన్దకోవాదసుత్తవణ్ణనాయ లీనత్థప్పకాసనా సమత్తా.