౭. సళాయతనవిభఙ్గసుత్తవణ్ణనా

౩౦౪. వేదితబ్బానీతి ఏత్థ యథా విదితాని ఛ అజ్ఝత్తికాని ఆయతనాని వట్టదుక్ఖసమతిక్కమాయ హోన్తి, తథా వేదనం అధిప్పేతన్తి ఆహ – ‘‘సహవిపస్సనేన మగ్గేన జానితబ్బానీ’’తి. తత్థ విపస్సనాయ ఆరమ్మణతో మగ్గేన అసమ్మోహతో జాననం దట్ఠబ్బం. సేసపదేసుపి ఏసేవ నయో. మనో సవిసేసం ఉపవిచరతి ఆరమ్మణే పవత్తతి ఏతేహీతి మనోపవిచారా, వితక్కవిచారా. ఆరమ్మణే హి అభినిరోపనానుమజ్జనేహి వితక్కవిచారేహి సహ చిత్తం పవత్తతి, న తబ్బిరహితం. తేనాహ ‘‘వితక్కవిచారా’’తిఆది. సత్తా పజ్జన్తి ఏతేహి యథారహం వట్టం వివట్టఞ్చాతి సత్తపదా, గేహనిస్సితా వట్టపదా. యోగ్గానం దమనఆచరియా యోగ్గాచరియా. తేనాహ ‘‘దమేతబ్బదమకాన’’న్తి. సేసన్తి వుత్తావసేసం ఏకసత్తతివిధవిఞ్ఞాణం సఫస్సరూపకస్సేవ అధిప్పేతత్తా.

౩౦౫. ఇధాతి ఇమిస్సం ఛవిఞ్ఞాణకాయదేసనాయం. మనోధాతుత్తయవినిముత్తమేవ మనోవిఞ్ఞాణధాతూతి వేదితబ్బం.

చక్ఖుమ్హి సమ్ఫస్సోతి చక్ఖుం నిస్సాయ ఉప్పన్నో సమ్ఫస్సో. తేనాహ – ‘‘చక్ఖువిఞాణసమ్పయుత్తసమ్ఫస్సస్సేతం అధివచన’’న్తి.

యథా కేవలేన విఞ్ఞాణేన రూపదస్సనం న హోతి, ఏవం కేవలేన చక్ఖుపసాదేనపీతి వుత్తం ‘‘చక్ఖువిఞ్ఞాణేనా’’తి. తేన పాళియం చక్ఖునాతి నిస్సయముఖేన నిస్సితకిచ్చం వుత్తన్తి దస్సేతి. ఆరమ్మణవసేనాతి ఆరమ్మణపచ్చయభావేన. ‘‘ఉపవిచరతి’’చ్చేవ కస్మా వుత్తం, నను తత్థ వితక్కబ్యాపారోపి అత్థీతి? సచ్చం అత్థి. సో పనేత్థ తగ్గతికోతి ఆహ – ‘‘వితక్కో తంసమ్పయుత్తో చా’’తి. సమ్పయుత్తధమ్మానమ్పి ఉపవిచరణం వితక్కవిచారానంయేవేత్థ కిచ్చన్తి ‘‘వితక్కవిచారసఙ్ఖాతా మనోపవిచారా’’తి వుత్తం. సోమనస్సయుత్తో ఉపవిచారో సోమనస్సూపవిచారో యథా ‘‘ఆజఞ్ఞరథో’’తి ఆహ ‘‘సోమనస్సేన సద్ధి’’న్తిఆది.

౩౦౬. ఉపవిచారానం ఉపస్సయట్ఠేన గేహం వియాతి గేహం, రూపాదయోతి ఆహ – ‘‘గేహస్సితానీతి కామగుణనిస్సితానీ’’తి. నిచ్చసఞ్ఞాదినిక్ఖమనతో నేక్ఖమ్మం విపస్సనాతి, ‘‘నేక్ఖమ్మస్సితానీతి విపస్సనానిస్సితానీ’’తి వుత్తం. ఇట్ఠానన్తి కసివణిజ్జాదివసేన పరియిట్ఠానన్తి ఆహ ‘‘పరియేసితాన’’న్తి. పియభావో పన కన్తసద్దేనేవ కథితోతి కామితబ్బానం మనో రమేతీతి మనోరమానం. లోకేన ఆమసీయతీతి లోకామిసం, తణ్హా. తాయ గహేతబ్బతాయ ఇట్ఠభావాపాదనేన పటిసఙ్ఖతతాయ చ పటిసంయుత్తానం. అతీతే కతం ఉప్పజ్జతి ఆరమ్మణికఅనుభవనస్స అసమ్భవతోతి అధిప్పాయో. ఏదిసం అనుస్సరణం దిట్ఠగ్గహణానుస్సరేన చ హోతీతి దస్సేతుం, ‘‘యథాహ’’న్తిఆది వుత్తం.

అనిచ్చాకారన్తి హుత్వా అభావాకారం. విపరిణామవిరాగనిరోధన్తి జరాయ మరణేన చాతి ద్వేధా విపరిణామేతబ్బఞ్చేవ, తతో ఏవ పలోకితం భఙ్గఞ్చ. అట్ఠకథాయం పన యస్మా ఉప్పన్నం రూపం తేనేవాకారేన న తిట్ఠతి, అథ ఖో ఉప్పాదావత్థాసఙ్ఖాతం పకతిం విజహతి, విజహితఞ్చ జరావత్థాయ తతో విగచ్ఛతి, విగచ్ఛన్తఞ్చ భఙ్గుప్పత్తియా నిరుజ్ఝతీతి ఇమం విసేసం దస్సేతుం, ‘‘పకతివిజహనేనా’’తిఆది వుత్తం. కామఞ్చేత్థ ‘‘యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ పస్సతో’’తి వుత్తం, అనుబోధఞాణం పన అధిప్పేతం వీథిపటిపన్నాయ విపస్సనాయ వసేనాతి ‘‘విపస్సనాపఞ్ఞాయా’’తి వుత్తం ఉపవిచారనిద్దేసభావతో. తథా హి వక్ఖతి – ‘‘ఛసుద్వారేసు ఇట్ఠారమ్మణే ఆపాథగతే’’తిఆది. సఙ్ఖారానం భేదం పస్సతోతి సబ్బేసం సఙ్ఖారానం ఖణే ఖణే భిజ్జనసభావం వీథిపటిపన్నేన విపస్సనాఞాణేన పస్సతో. తేనాహ ‘‘సఙ్ఖారగతమ్హి తిక్ఖే’’తిఆది. తత్థ సఙ్ఖాగతమ్హీతి సఙ్ఖారగతే విసయభూతే. తిక్ఖేతి భావనాబలేన ఇన్ద్రియానఞ్చ సమతాయ తిబ్బే. సూరేతి పటిపక్ఖేహి అనభిభూతతాయ, తేసఞ్చ అభిభవనసమత్థతాయ విసదే పటుభూతే పవత్తన్తే.

కిలేసానం విక్ఖమ్భనవసేన వూపసన్తతాయ సన్తచిత్తస్స, సంసారే భయస్స ఇక్ఖనతో భిక్ఖునో, ఉత్తరిమనుస్సధమ్మసన్నిస్సితత్తా అమానుసీ రతీతి వివేకరతి నేక్ఖమ్మరతి. యతో యతోతి యథా యథా నయవిపస్సనాదీసు యేన యేన సమ్మసనాకారేనాతి అత్థో. ఖన్ధానం ఉదయబ్బయన్తి పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధానం ఉప్పాదఞ్చ భఙ్గఞ్చ. అమతన్తం విజానతన్తి విజానన్తానం విఞ్ఞూనం ఆరద్ధవిపస్సనానం తం పీతిపామోజ్జం అమతాధిగమహేతుతాయ అమతన్తి వేదితబ్బం.

ఛసు ద్వారేసు ఇట్ఠారమ్మణే ఆపాథగతేతి రూపాదివసేన ఛబ్బిధే ఇట్ఠారమ్మణే యథారహం ఛసు ద్వారేసు ఆపాథగతే. విసయే చేతం భుమ్మవచనం.

౩౦౭. పచ్చుప్పన్నన్తి సన్తతిపచ్చుప్పన్నం. అనుత్తరవిమోక్ఖో నామ అరహత్తం ఇధ అధిప్పేతం ఉక్కట్ఠనిద్దేసేన. కథం పన తత్థ పిహం ఉపట్ఠపేతి, న హి అధిగతం అరహత్తం ఆరమ్మణం హోతి, న చ తం ఆరబ్భ పిహా పవత్తతీతి? కో వా ఏవమాహ – ‘‘అరహత్తం ఆరమ్మణం కత్వా పిహం ఉపట్ఠపేతీ’’తి. అనుస్సుతిలద్ధం పన పరికప్పసిద్ధం అరహత్తం ఉద్దిస్స పత్థనం ఠపేతి, తత్థ చిత్తం పణిదహతి. తేనాహ భగవా – ‘‘కుదాస్సు నామాహం తదాయతనం ఉపసమ్పజ్జ విహరిస్సామీ’’తి. ఆయతనన్తి అరహత్తమేవ ఛళఙ్గసమన్నాగమాదికారణభావతో, మనాయతనధమ్మాయతనభావతో చ తథా వుత్తం, తం పనేతం దోమనస్సం పత్థనం పట్ఠపేన్తస్స ఉప్పజ్జతి పత్థనాయ సహావత్తనతో. న హి లోభదోసానం సహ వుత్తి అత్థి. పత్థనామూలకత్తాతి ఇమినా ఉపట్ఠాపయతో పదస్స హేతుఅత్థజోతకతమాహ. ఏవన్తి ‘‘కుదాస్సునామా’’తిఆదినా వుత్తాకారేన. ఉస్సుక్కాపేతున్తి యథా మగ్గేన ఘటేతి, ఏవం ఉస్సుక్కాపేతుం.

౩౦౮. అఞ్ఞాణుపేక్ఖాతి అఞ్ఞాణసహితా ఉపేక్ఖా అసమపేక్ఖనపవత్తా. తేన తేన మగ్గోధినా తస్స తస్స అపాయగమనీయకిలేసోధిస్స అనవసేసతో జితత్తా ఖీణాసవో నిప్పరియాయతో ఓధిజినో నామ; తదభావతో పుథుజ్జనో నిప్పరియాయతోవ అనోధిజినో నామ; సేఖో పన సియా పరియాయతో ఓధిజినోతి. తమ్పి నివత్తేన్తో, ‘‘అఖీణాసవస్సాతి అత్థో’’తి ఆహ. ఆయతిం విపాకం జినిత్వాతి అప్పవత్తికరణవసేన సబ్బసో ఆయతిం విపాకం జినిత్వా ఠితత్తా ఖీణాసవోవ నిప్పరియాయతో విపాకజినో నామ; తదభావతో పుథుజ్జనో నిప్పరియాయతో అవిపాకజినో నామ; సేఖో పన సియా పరియాయతో విపాకజినోతి. తమ్పి నివత్తేన్తో ‘‘అఖీణాసవస్సేవాతి అత్థో’’తి ఆహ. అపస్సన్తస్స రూపన్తి పాళితో పదం ఆనేత్వా సమ్బన్ధితబ్బం. పాళియం పుబ్బే ‘‘పుథుజ్జనస్సా’’తి వత్వా పున ‘‘అస్సుతవతో పుథుజ్జనస్సా’’తి వచనం అన్ధపుథుజ్జనస్సాయం ఉపేక్ఖా, న కల్యాణపుథుజ్జనస్సాతి దస్సనత్థం. గేహస్సితా ఉపేక్ఖా హి యం కిఞ్చి ఆరమ్మణవత్థుం అపేక్ఖస్సేవ, న నిరపేక్ఖస్సాతి ఇట్ఠే, ఇట్ఠమజ్ఝత్తే వా ఆరమ్మణే సియాతి వుత్తం ‘‘ఇట్ఠారమ్మణే ఆపాథగతే’’తి. అఞ్ఞాణేన పన తత్థ అజ్ఝుపేక్ఖనాకారప్పత్తి హోతి. తేనాహ ‘‘గుళపిణ్డకే’’తిఆది.

ఇట్ఠే అరజ్జన్తస్స అనిట్ఠే అదుస్సన్తస్సాతి ఇదం యేభుయ్యేన సత్తానం ఇట్ఠే రజ్జనం, అనిట్ఠే దుస్సనన్తి కత్వా వుత్తం. అయోనియోమనసికారో హి తంతంఆరమ్మణవసేన న కత్థచిపి జవననియమం కరోతీతి వుత్తవిపరీతేపి ఆరమ్మణే రజ్జనదుస్సనం సమ్భవతి, తథాపిస్స రజ్జనదుస్సనం అత్థతో పటిక్ఖిత్తమేవాతి దట్ఠబ్బం. అసమపేక్ఖనేతి అసమం అయుత్తదస్సనే అయోనిసో సమ్మోహపుబ్బకం ఆరమ్మణస్స గహణే.

౩౦౯. పవత్తనవసేనాతి ఉప్పాదనవసేన చేవ బహులీకరణవసేన చ. నిస్సాయ చేవ ఆగమ్మ చాతి ఆగమనట్ఠానభూతే నిస్సయపచ్చయభూతే చ కత్వా. అతిక్కన్తాని నామ హోన్తి విక్ఖమ్భనేన ఉస్సారేన్తా సముస్సారేన్తా.

సోమనస్సభావసామఞ్ఞం గహేత్వా, ‘‘సరిక్ఖకేనేవ సరిక్ఖకం జహాపేత్వా’’తి వుత్తం. ఇధాపి పహాయకం నామ పహాతబ్బతో బలవమేవ, సంకిలేసధమ్మానం బలవభావతో సాతిసయం పన బలవభావం సన్ధాయ ‘‘ఇదాని బలవతా’’తిఆది వుత్తం. బలవభావతో వోదానధమ్మానం అధిగమస్స అధిప్పేతత్తా హేత్థ నేక్ఖమ్మస్సితదోమనస్సానమ్పి పహానం జోతితం.

ఉపేక్ఖాయ పహాయకభావేన అధిప్పేతత్తా ‘‘ఉపేక్ఖాకథా వేదితబ్బా’’తి వుత్తం. ఝానస్స అలాభినో చ లాభినో చ పకిణ్ణకసఙ్ఖారసమ్మసనం సన్ధాయ, ‘‘సుద్ధసఙ్ఖారే చ పాదకే కత్వా’’తి. ఉపేక్ఖాసహగతాతి భావనాయ పగుణభావం ఆగమ్మ కదాచి అజ్ఝుపేక్ఖనవసేనపి హి సమ్మసనం హోతీతి. పాదకజ్ఝానవసేన, సమ్మసితధమ్మవసేన వా ఆగమనవిపస్సనాయ బహులం సోమనస్ససహగతభావతో ‘‘వుట్ఠానగామినీ పన విపస్సనా సోమనస్ససహగతావా’’తి నియమేత్వా వుత్తం. ఉపేక్ఖాసహగతా హోతీతి ఏత్థాపి ఏసేవ నయో. చతుత్థజ్ఝానాదీనీతి ఆది-సద్దేన అరూపజ్ఝానాని సఙ్గణ్హాతి. పురిమసదిసావాతి పురిమసదిసా ఏవ, ఉపేక్ఖాసహగతా వా హోతి సోమనస్ససహగతా వాతి అత్థో. ఇదం సన్ధాయాతి యం చతుత్థజ్ఝానాదిపాదకతో ఏవ ఉపేక్ఖాసహగతం వుట్ఠానగామినివిపస్సనం నిస్సాయ సోమనస్ససహగతాయ విపస్సనాయ పహానం, ఇదం సన్ధాయ. పహానన్తి చేత్థ సమతిక్కమలక్ఖణం వేదితబ్బం.

ఏతం విసేసం విపస్సనాయ ఆవజ్జనట్ఠానభూతం. వుట్ఠానగామినియా ఆసన్నే సమాపన్నజ్ఝానవిపస్సనా పాదకజ్ఝానవిపస్సనా, సమ్మసితధమ్మోతి విపస్సనాయ ఆరమ్మణభూతా ఖన్ధా. పుగ్గలజ్ఝాసయోతి పాదకజ్ఝానస్స సమ్మసితజ్ఝానస్స చ భేదే సతి పటిపజ్జనకస్స పుగ్గలస్స, ‘‘అహో వత మయ్హం పఞ్చఙ్గికం ఝానం భవేయ్య చతురఙ్గిక’’న్తిఆదినా పుబ్బే పవత్తఅజ్ఝాసయో. తేసమ్పి వాదేతి ఏత్థ పఠమథేరవాదే. అయమేవ…పే… నియమేతి తతో తతో దుతియాదిపాదకజ్ఝానతో ఉప్పన్నస్స సఙ్ఖారుపేక్ఖాఞాణస్స పాదకజ్ఝానాతిక్కన్తానం అఙ్గానం అసమాపజ్జితుకామతా విరాగభావనాభావతో ఇతరస్స చ అతబ్భావతో. ఏతేనేవ హి పఠమథేరవాదే అపాదకపఠమజ్ఝానపాదకమగ్గా పఠమజ్ఝానికావ హోన్తి, ఇతరే చ దుతియజ్ఝానికాదిమగ్గా పాదకజ్ఝానవిపస్సనానియమేహి తంతంఝానికావ. ఏవం సేసవాదేసుపి విపస్సనానియమో యథాసమ్భవం యోజేతబ్బో. తేనాహ – ‘‘తేసమ్పి వాదే అయమేవ పుబ్బభాగే వుట్ఠానగామినివిపస్సనావ నియమేతీ’’తి. వుత్తావ, తస్మా న ఇధ వత్తబ్బాతి అధిప్పాయో.

౩౧౦. నానత్తాది కామావచరాదికుసలాదివిభాగతో నానావిధా. తేనాహ ‘‘అనేకప్పకారా’’తి. నానత్తసితాతి రూపసద్దాదినానారమ్మణనిస్సయా. ఏకత్తా ఏకసభావా జాతిభూమిఆదివిభాగాభావతో. ఏకారమ్మణనిస్సితాతి ఏకప్పకారేనేవ ఆరమ్మణే పవత్తా. హేట్ఠా అఞ్ఞాణుపేక్ఖా వుత్తా ‘‘బాలస్స ముళ్హస్సా’’తిఆదినా (మ. ని. ౩.౩౦౮). ఉపరి ఛళఙ్గుపేక్ఖా వక్ఖతి ‘‘ఉపేక్ఖకో విహరతీ’’తిఆదినా (మ. ని. ౩.౩౧౧). ద్వే ఉపేక్ఖా గహితా ద్విన్నమ్పి ఏకత్తా, ఏకజ్ఝం గహేతబ్బతో, నానత్తసితాయ ఉపేక్ఖాయ పకాసితభావతో చ.

అఞ్ఞాణుపేక్ఖా అఞ్ఞా సద్దాదీసు తత్థ తత్థేవ విజ్జమానత్తా. రూపేసూతి చ ఇమినా న కేవలం రూపాయతనవిసేసా ఏవ గహితా, అథ ఖో కసిణరూపానిపీతి ఆహ – ‘‘రూపే ఉపేక్ఖాభావఞ్చ అఞ్ఞా’’తిఆది. ఏకత్తసితభావోపి ఇధ ఏకత్తవిసయసమ్పయోగవసేనేవ ఇచ్ఛితో, న ఆరమ్మణవసేన చాతి దస్సేతుం, ‘‘యస్మా పనా’’తిఆది వుత్తం. తేనేవాహ ‘‘తత్థా’’తిఆది. సమ్పయుత్తవసేనాతి సమ్పయోగవసేన. ఆకాసానఞ్చాయతనం నిస్సయతీతి ఆకాసానఞ్చాయతననిస్సితా, ఆకాసానఞ్చాయతనఖన్ధనిస్సితా. సేసాసుపీతి విఞ్ఞాణఞ్చాయతననిస్సితాదీసుపి.

అరూపావచరవిపస్సనుపేక్ఖాయాతి అరూపావచరధమ్మారమ్మణాయ విపస్సనుపేక్ఖాయ. రూపావచరవిపస్సనుపేక్ఖన్తి ఏత్థాపి ఏసేవ నయో. తాయ కామరూపారూపభేదాయ తణ్హాయ నిబ్బత్తాతి తమ్మయా, తేభూమకధమ్మా, తేసం భావో తమ్మయతా, తణ్హా యస్స గుణస్స వసేన అత్థే సద్దనివేసో, తదభిధానకోతి ఆహ – ‘‘తమ్మయతా నామ తణ్హా’’తి. అతమ్మయతా తమ్మయతాయ పటిపక్ఖోతి కత్వా. విపస్సనుపేక్ఖన్తి, ‘‘యదత్థి యం భూతం, తం పజహతి ఉపేక్ఖం పటిలభతీ’’తి (దీ. ని. ౩.౭౧; అ. ని. ౭.౫౫) ఏవమాగతం సఙ్ఖారవిచిననే మజ్ఝత్తభూతం ఉపేక్ఖం.

౩౧౧. యదరియోతి ఏత్థ ద-కారో పదసన్ధికరో, ఉపయోగపుథువచనే చ య-సద్దోతి దస్సేన్తో, ‘‘యే సతిపట్ఠానే అరియో’’తి ఆహ. కామం ‘‘అరియో’’తి పదం సబ్బేసమ్పి పటివిద్ధసచ్చానం సాధారణం, వక్ఖమానస్స పన విసేసస్స బుద్ధావేణికత్తా, ‘‘అరియో సమ్మాసమ్బుద్ధో’’తి వుత్తం. న హి పచ్చేకబుద్ధాదీనం అయమానుభావో అత్థి. తీసు ఠానేసూతి న సుస్సూసన్తీతి వా, ఏకచ్చే న సుస్సూసన్తి ఏకచ్చే సుస్సూసన్తీతి వా, సుస్సూసన్తీతి వా, పటిపన్నాపటిపన్నానం సావకానం పటిపత్తిసఙ్ఖాతేసు తీసు సతిపట్ఠానేసు. సతిం పట్ఠపేన్తోతి పటిఘానునయేహి అనవస్సుతత్తా తదుభయనివత్తత్తా సబ్బదా సతిం ఉపట్ఠపేన్తో. బుద్ధానమేవ సా నిచ్చం ఉపట్ఠితసతితా, న ఇతరేసం ఆవేణికధమ్మభావతో. ఆదరేన సోతుమిచ్ఛా ఇధ సుస్సూసాతి తదభావం దస్సేన్తో, ‘‘సద్దహిత్వా సోతుం న ఇచ్ఛన్తీ’’తి ఆహ. న అఞ్ఞాతి ‘‘న అఞ్ఞాయా’’తి వత్తబ్బే యకారలోపేన నిద్దేసోతి ఆహ ‘‘న జాననత్థాయా’’తి. సత్థు ఓవాదస్స అనాదియనమేవ వోక్కమనన్తి ఆహ – ‘‘అతిక్కమిత్వా…పే… మఞ్ఞన్తీ’’తి.

గేహస్సితదోమనస్సవసేనాతి ఇదం ఇధ పటిక్ఖిపితబ్బమత్తదస్సనపదం దట్ఠబ్బం. నేక్ఖమ్మస్సితదోమనస్సస్సపి సత్థు పసఙ్గవసేన ‘‘న చేవ అత్తమనో హోతీ’’తి అత్తమనపటిక్ఖేపేన అనత్తమనతా వుత్తా వియ హోతీతి తం పటిసేధేన్తో – ‘‘అప్పతీతో హోతీతి న ఏవమత్థో దట్ఠబ్బో’’తి. తస్స సేతుఘాతో హి తథాగతానం. యది ఏవం కస్మా అత్తమనతాపటిక్ఖేపోతి ఆహ – ‘‘అప్పటిపన్నకేసు పన అనత్తమనతాకారణస్స అభావేనేతం వుత్త’’న్తి. పటిఘఅవస్సవేనాతి ఛహి ద్వారేహి పటిఘవిస్సన్దనేన, పటిఘప్పవత్తియాతి అత్థో. ఉప్పిలావితోతి న ఏవమత్థో దట్ఠబ్బో ఉప్పిలావితత్తస్స బోధిమూలే ఏవ పహీనత్తా. పటిపన్నకేసూతి ఇదం అధికారవసేన వుత్తం, అప్పటిపన్నకేసుపి తథాగతస్స అనత్తమనతాకారణం నత్థేవ. ఏతం వుత్తన్తి ఏతం ‘‘అత్తమనో చేవ హోతీ’’తిఆదివచనం వుత్తం సావకానం సమ్మాపటిపత్తియా సత్థు అనవజ్జాయ చిత్తారాధనాయ సమ్భవతో.

౩౧౨. దమితోతి నిబ్బిసేవనభావాపాదనేన సిక్ఖాపితో. ఇరియాపథపరివత్తనవసేన అపరివత్తిత్వా ఏకదిసాయ ఏవ సత్తదిసావిధావనస్స ఇధాధిప్పేతత్తా సారితానం హత్థిదమ్మాదీనం ఏకదిసాధావనమ్పి అనివత్తనవసేనేవ యుత్తన్తి ఆహ – ‘‘అనివత్తిత్వా ధావన్తో ఏకంయేవ దిసం ధావతీ’’తి. కాయేన అనివత్తిత్వావాతి కాయేన అపరివత్తిత్వా ఏవ. విమోక్ఖవసేన అట్ఠ దిసా విధావతి, న పురత్థిమాదిదిసావసేన. ఏకప్పహారేనేవాతి ఏకనీహారేనేవ, ఏకస్మింయేవ వా దివసే ఏకభాగేన. ‘‘పహారో’’తి హి దివసస్స తతియో భాగో వుచ్చతి. విధావనఞ్చేత్థ ఝానసమాపజ్జనవసేన అకలఙ్కమప్పతిసాతం జవనచిత్తపవత్తన్తి ఆహ ‘‘సమాపజ్జతియేవా’’తి. సేసం సువిఞ్ఞేయ్యమేవ.

సళాయతనవిభఙ్గసుత్తవణ్ణనాయ లీనత్థప్పకాసనా సమత్తా.