౪. సేవితబ్బాసేవితబ్బసుత్తవణ్ణనా
౧౦౯. అఞ్ఞమఞ్ఞన్తి అఞ్ఞం అఞ్ఞం. తేనాహ ‘‘అఞ్ఞం సేవితబ్బ’’న్తిఆది. సత్తహి పదేహీతి సత్తహి వాక్యేహి. పజ్జతి ఏతేన యథాధిప్పేతో అత్థోతి పదం, వాక్యం. సారిపుత్తత్థేరస్స ఓకాసకరణం ధమ్మదాయాదే (మ. ని. ౧.౩౧) వుత్తనయేన వేదితబ్బం.
౧౧౩. దిట్ఠియేవ పచ్చయవసేన పటిలద్ధతాయ దిట్ఠిపటిలాభో. సఞ్ఞాపటిలాభేపి ఏసేవ నయో. మిచ్ఛాదిట్ఠిసమ్మాదిట్ఠియో…పే… న గహితా కమ్మపథప్పత్తానం తేసం మనోసమాచారభావేన గహితత్తా. యది ఏవం కస్మా దిట్ఠి చిత్తుప్పాదవారే న గహితాతి? కామం మిచ్ఛాదిట్ఠియా అవయవిభావో లబ్భతి, తథాపి చిత్తుప్పాదక్ఖణే లోకియలోకుత్తరచిత్తుప్పాదేసు కమ్మపథకోట్ఠాసో న ఉద్ధటో.
౧౧౫. కామసఞ్ఞాదీనన్తి ఏత్థ ఆది-సద్దేన యథా బ్యాపాదవిహింసాసఞ్ఞా సఙ్గహితా, ఏవం అనభిజ్ఝాఅబ్యాపాదఅవిహింసాసఞ్ఞా సఙ్గహితా పఠమేన ఆదిసద్దేన ‘‘అనభిజ్ఝాసహగతాయ సఞ్ఞాయా’’తిఆదిపాఠస్స సఙ్గహితత్తా.
౧౧౭. తి కామభవాదీనం అపరియోసానాయ పరియోసానం ఇచ్ఛతోపి తాదిసస్స భవానం అపరియోసానమేవ హోతి. చత్తారో హోన్తి పుగ్గలవసేన. తేనాహ ‘‘పుథుజ్జనోపి హీ’’తిఆది. అకుసలా ధమ్మా వడ్ఢన్తీతి తేసం పహానాయ అప్పటిపజ్జమానస్సాతి అధిప్పాయో, తతో ఏవ కుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి. తేనస్స కిలేసదుక్ఖేన విపాకదుక్ఖేన చ సదుక్ఖమేవ అత్తభావం అభినిబ్బత్తేతి. ఓరమ్భాగియసంయోజనాని పహాయ సుద్ధావాసేసు నిబ్బత్తనారహో అనాగామీ కథం…పే… అభివడ్ఢన్తీతి ఆహ ‘‘అనాగామీపీ’’తిఆది. సదుక్ఖమేవ అత్తభావం అభినిబ్బత్తేతి, యాయ లబ్భమానఅకుసలాభివుద్ధిం కుసలపరిహానిఞ్చ గహేత్వా అనాగామినోపి సబ్యాబజ్ఝఅత్తభావాభినిబ్బత్తనం వుత్తం. ఏవం యథాలబ్భమానం అకుసలపరిహానిం కుసలాభివుద్ధిఞ్చ గహేత్వా పుథుజ్జనస్సపి అన్తిమభవికస్స అబ్యాబజ్ఝఅత్తభావాభినిబ్బత్తనం వుత్తన్తి దట్ఠబ్బం. తేనాహ ‘‘పుథుజ్జనోపీ’’తిఆది. అకుసలమేవ హాయతి,న కుసలం తస్స బుద్ధిపక్ఖే ఠితత్తా. తత్థాపి విపస్సనమేవ గబ్భం గణ్హాపేతి, న వట్టగబ్భం అన్తిమభవికతాయ వివట్టూపనిస్సితత్తా అజ్ఝాసయస్స, ఞాణస్స చ పాకగమనతో.
౧౧౯. ఏకచ్చస్సాతి సామివచనం ‘‘అభినన్దతీ’’తిఆదీసు పచ్చత్తవసేన పరిణామేతబ్బం, తథా ‘‘నిబ్బిన్దతీ’’తిఆదీసుపి. ఉగ్గణ్హిత్వాపీతి పి-సద్దో లుత్తనిద్దిట్ఠో. భగవతో భాసితస్స అత్థం అజానన్తా తావ దీఘరత్తం హితసుఖతో పరిబాహిరా హోన్తు జానన్తానమ్పి సబ్బేసం దీఘరత్తం హితాయ సుఖాయ హోతీతి అనేకంసికతం చోదేన్తో ‘‘ఏవం సన్తేపీ’’తిఆదిమాహ. ఇతరో సబ్బేసమ్పి దీఘరత్తం హితాయ సుఖాయ హోతియేవాతి, ‘‘అప్పటిసన్ధికా’’తిఆదినా అనేకంసికతం పరిహరతి. సేసం సువిఞ్ఞేయ్యమేవ.
సేవితబ్బాసేవితబ్బసుత్తవణ్ణనాయ లీనత్థప్పకాసనా సమత్తా.