౧౬. సమారోపనహారవిభఙ్గవణ్ణనా

౫౦. సుత్తేన గహితేతి సుత్తే వుత్తే. పదట్ఠానగ్గహణం అధిట్ఠానవిసయదస్సనత్థం, వేవచనగ్గహణం అధివచనవిభాగదస్సనత్థన్తి యోజనా. విసయాధిట్ఠానభావతోతి విసయసఙ్ఖాతపవత్తిట్ఠానభావతో. వనీయతీతి భజీయతి. వనతీతి భజతి సేవతి. వనుతేతి యాచతి, పత్థేతీతి అత్థో. పఞ్చ కామగుణా కామతణ్హాయ కారణం హోతి ఆరమ్మణపచ్చయతాయ. నిమిత్తగ్గాహో అనుబ్యఞ్జనగ్గాహస్స కారణం హోతి ఉపనిస్సయతాయాతి ఏవం సేసేసుపి యథారహం కారణతా వత్తబ్బా.

౫౧. ‘‘కాయే కాయానుపస్సీ విహరాహీ’’తిఆదీసు యం వత్తబ్బం, తం హేట్ఠా లక్ఖణహారవిభఙ్గవణ్ణనాయం (నేత్తి. అట్ఠ. ౨౩) వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బం. అయం పన విసేసో – రూపధమ్మపరిఞ్ఞాయాతి రూపూపికవిఞ్ఞాణట్ఠితిపరిఞ్ఞాయ.

‘‘దుక్ఖ’’న్తి పస్సన్తీ సా వేదనానుపస్సనాతి యోజేతబ్బం. వేదనాహేతుపరిఞ్ఞాయాతి ఫస్సపరిఞ్ఞాయ. ‘‘వేదనావసేనా’’తి పదేన అత్తనా ఉప్పాదితదుక్ఖవసేన. వేదనాపరిఞ్ఞాయాతి వేదనూపికవిఞ్ఞాణట్ఠితిపరిఞ్ఞాయ. నిచ్చాభినివేసపటిపక్ఖతో అనిచ్చానుపస్సనాయాతి అధిప్పాయో. నిచ్చసఞ్ఞానిమిత్తస్సాతి నిచ్చసఞ్ఞాహేతుకస్స. సఞ్ఞాపరిఞ్ఞాయాతి సఞ్ఞూపికవిఞ్ఞాణట్ఠితిపరిఞ్ఞాయ. పఠమమగ్గవజ్ఝత్తా అగతిగమనస్స వుత్తం ‘‘దిట్ఠాభినివేసస్స…పే… అగతిగమనస్స చా’’తి.

సఙ్ఖారపరిఞ్ఞాయాతి సఙ్ఖారూపికవిఞ్ఞాణట్ఠితిపరిఞ్ఞాయ.

సమారోపనహారవిభఙ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.

నిట్ఠితా చ హారవిభఙ్గవణ్ణనా.