౩౬. భేసజ్జనిద్దేసవణ్ణనా

౨౭౪-౫. జనస్స భేసజ్జం కాతుం దాతుం వత్తుఞ్చ న లబ్భతీతి సమ్బన్ధియం. లబ్భతీతి ఏత్థ ‘‘భిక్ఖునా’’తి కత్తా ‘‘భేసజ్జ’’న్తి వుత్తకమ్మం. నను చ కాతున్తి భావసాధనత్తా తస్స అవుత్తకమ్మేనాపి భవితబ్బం భావే విహితకితకప్పచ్చయానం పయోగే కమ్మకారకస్సాపి ఇచ్ఛితబ్బత్తాతి? సచ్చం, తథాపి పధానభూతకమ్మసత్తియా అభిధానే సతి అప్పధానకితకకిరియాభిసమ్బన్ధేన గుణీభూతా కమ్మసత్తి అభిహితా వియ విఞ్ఞాయతి. తథా చ వుత్తం అమ్హేహి యోగవినిచ్ఛయే ‘‘పధానానుయాయితాయ జనవోహారాయ పధానసత్యాభిధానే గుణసత్తి అభిహితా వియ పకాసతీ’’తి. జనస్సాతి ఆగతాగతజనస్స. సహధమ్మీనఞ్చ పితూనఞ్చ తదుపట్ఠాకభిక్ఖునిస్సితభణ్డూనఞ్చ వేయ్యావచ్చకరస్స చ భిక్ఖాచరియవిఞ్ఞత్తిసకేహి భేసజ్జకరణం లబ్భన్తి సమ్బన్ధో. తత్థ సహధమ్మినన్తి సహ చరితబ్బో ధమ్మో సీలసద్ధాపఞ్ఞాసఙ్ఖాతో సహధమ్మో, సో ఏతేసమత్థీతి సహధమ్మినో, భిక్ఖు భిక్ఖునీ సిక్ఖమానా సామణేరో సామణేరీతి పఞ్చ, తేసం. పితా చ మాతా చ పితరో ఏకసేసనయేన, ఉభిన్నం సామఞ్ఞనిద్దేసో వా, తేసం. భిక్ఖునిస్సితో నామ యో విహారే సబ్బకమ్మాని కరోన్తో భిక్ఖుం నిస్సాయ వసతి. భణ్డు నామ యో పబ్బజ్జాపేక్ఖో యావ పత్తచీవరం పటియాదియతి, తావ విహారే వసతి, సో పణ్డుపలాసో. వేయ్యావచ్చకరస్సాతి అత్తనో ఉపట్ఠాకస్స. ఏతేసు పన మాతాపితరో సచే రజ్జేపి ఠితా పచ్చాసీసన్తి, అకాతుం న వట్టతి. మాతరం అనామసన్తేన సబ్బం పరికమ్మం కాతబ్బం. పితా పన సహత్థేన నహాపనసమ్బాహనాదీని కత్వా ఉపట్ఠాతబ్బో.

౨౭౬. పితా చ మాతా చ భాతా చ భగినీ చాతి ద్వన్దో పితా…పే… భగినియో. మహన్తో చ చూళో చ, మహాచూళా చ తే పితా…పే… భగినియో చాతి కమ్మధారయో. తా ఆది యేసన్తేతి అఞ్ఞపదత్థో. మహాచూళ-సద్దా పితాది-సద్దేహి పచ్చేకం యోజేతబ్బా ‘‘మహాపితునో చూళపితునో’’తిఆదినా. ఆది-సద్దేన పనేత్థ పితుచ్ఛా మాతులో, తేసం దసన్నమ్పి యావ సత్తమా కులపరివట్టా పుత్తపరమ్పరఞ్చ సఙ్గణ్హాతి. తేసం సకే భేసజ్జకరణం లబ్భన్తి యోజనా. తేసం మహాపితాదీనం సన్తకే సతి తేన భేసజ్జకరణం లబ్భతీతి అత్థో. నాతి నత్థి చే. అత్తనియేతి భిక్ఖునో అత్తనో సన్తకే సతీతి అత్థో. దాతబ్బం తావకాలికన్తి తావకాలికం కత్వా దాతబ్బన్తి అత్థో. తే పన సచే పటిదేన్తి, గహేతబ్బం, నో చే దేన్తి, న చోదేతబ్బా. యావ తస్స దానం, తావ కాలో అస్సాతి తావకాలికం. ణికో సమాసన్తే.

౨౭౭. భేసజ్జకరణాదీతి ఆది-సద్దేన అనామట్ఠపిణ్డదానాదీనం గహణం, హి-సద్దో హేతుమ్హి, హి యస్మా ఏతేసు కులదూసనాదయో న రుహన్తి, తస్మా తేసం భేసజ్జకరణం లబ్భం, అత్తనియే చ సతి దాతబ్బన్తి ఏవమేత్థ అత్థో దట్ఠబ్బో. న రూహతీతి న రోహతి నప్పవత్తతి న హోతి, ఆపత్తిం న జనేతీతి అధిప్పాయో. తేసం అత్థాయ ఞాతిసామణేరేహి వా భేసజ్జం ఆహరాపేతబ్బం, అత్తనో అత్థాయ వా ఆహరాపేత్వా దాతబ్బం. తేహిపి ‘‘ఉపజ్ఝాయాదీనం ఆహరిస్సామా’’తి వత్తసీసేన ఆహరితబ్బం. సచే అఞ్ఞేపి యే గిలానా హుత్వా విహారం పవిసన్తి, తేసం సబ్బేసమ్పి అపచ్చాసీసన్తేన భేసజ్జం కాతబ్బం. సద్ధం కులం హోతి భిక్ఖుసఙ్ఘస్స మాతాపితుట్ఠానీయం, తత్ర చే కోచి గిలానో హోతి, తస్సత్థాయ ‘‘భన్తే, ఇత్థన్నామస్స రోగస్స కిం భేసజ్జం కరోన్తీ’’తి కప్పియం కత్వా పుచ్ఛన్తి, ఇదఞ్చిదఞ్చ గహేత్వా కరోన్తీతి వట్టతి, భిక్ఖూహి అఞ్ఞమఞ్ఞం వా కథా కాతబ్బా.

౨౭౮. ఛన్నం మాతాదీనఞ్చ దామరికచోరస్స ఇస్సరియస్స అనామట్ఠో పిణ్డపాతో దాతుం అవారితోతి యోజేతబ్బం. ఛన్నన్తి మాతాదీనం ఛన్నం మజ్ఝే. మాతాదీనన్తి భిక్ఖునిస్సితం ఠపేత్వా అవసేసానం పఞ్చన్నం మాతాదీనం. ‘‘ఛన్న’’న్తి పన యోజనాయ అట్ఠకథాయ విరుజ్ఝతి. తత్థ హి ‘‘మాతాపితూన’’న్తిఆదినా భిక్ఖునిస్సితం ఓహాయ సత్తేవ వుత్తా. ఆచరియబుద్ధదత్తత్థేరేన చ తథేవ వుత్తం –

‘‘అనామట్ఠోపి దాతబ్బో, పిణ్డపాతో విజానతా;

ద్విన్నం మాతాపితూనమ్పి, తదుపట్ఠాయకస్స చ.

‘‘ఇస్సరస్సాపి దాతబ్బో, చోరదామరికస్స చ;

భణ్డుకస్సత్తనో చేవ, వేయ్యావచ్చకరస్సపీ’’తి. (వినయ వి. ౪౯౩-౪౯౫);

దామరికచోరస్సాతి రజ్జం పత్థయమానస్స పాకటచోరస్స. అనామట్ఠోతి అపబ్బజితస్స హత్థతో లద్ధా అత్తనా అఞ్ఞేన వా పబ్బజితేన అగ్గహితఅగ్గో, అయం అనామట్ఠపిణ్డపాతో. పటిసన్థారో ‘‘విహారప్పత్తం ఆగన్తుకం వా దలిద్దాదిం వా దిస్వా ‘పానీయం పివా’తి దాతబ్బం, పాదమక్ఖనతేలం దాతబ్బం, కాలే ఆగతస్స యాగుభత్తం, వికాలే ఆగతస్స సచే తణ్డులా అత్థి, తణ్డులా దాతబ్బా, సయనట్ఠానం దాతబ్బం, చోరానం పన సఙ్ఘికమ్పిదాతబ్బ’’న్తి వుత్తో. అవసేసపటిసన్థారో పన అపచ్చాసీసన్తేన కాతబ్బో. తథా ధమ్మపటిసన్థారోపి యస్స కస్సచి దాతబ్బోవ.

౨౭౯. తేసన్తి అఞ్ఞాతకాదీనం గిహీనం. కయిరాతి ‘‘భణథా’’తి వుత్తే కరేయ్య. ‘‘న కరోమా’’తి వుత్తే సచే విప్పటిసారినో భవిస్సన్తి, కాతబ్బం. నత్తనోతి అత్తనో సుత్తోదకేహి న కయిరాతి యోజనీయం. ఏవం సామఞ్ఞేన పరిత్తే పటిపజ్జనవిధిం దస్సేత్వా ఇదాని ఆటానాటియపరిత్తే పటిపజ్జితబ్బవిధిం దస్సేతుం ‘‘భణితబ్బ’’న్తిఆదిమాహ. భణాపేన్తేతి ‘‘భణథా’’తి అజ్ఝేసనపుబ్బకం పయోజేన్తే. పరిత్తం సాసనోగధన్తి పఠమమేవ ఆటానాటియసుత్తం అభణిత్వా సాసనపరియాపన్నం మేత్తసుత్తం ధజగ్గసుత్తం రతనసుత్తన్తి ఇమాని సుత్తాని సత్తాహం భణిత్వా యథాపరికమ్మం పరిత్తం ఆటానాటియపరిత్తం భణితబ్బన్తి యోజనా.

౨౮౦. ‘‘ఆగన్త్వా సీలం దేతు, ధమ్మం పరిత్తఞ్చ భాసతూ’’తి కేనచి పేసితో గన్త్వా సీలం వా దాతుం ధమ్మం పరిత్తం వా వత్తుం లబ్భతీతి సమ్బన్ధో.

భేసజ్జనిద్దేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.