౩౫. పరిక్ఖారనిద్దేసవణ్ణనా

౨౫౯-౬౦. ఛత్తే అన్తో బహి చ పఞ్చవణ్ణేహి సుత్తేహి సిబ్బితుఞ్చ పణ్ణే గిరికూటఅడ్ఢచన్దాదిం ఛిన్దితుఞ్చ న వట్టతీతి సమ్బన్ధో. ఛత్తేతి తాలపణ్ణే ఛత్తే. గిరికూటం నామ మకరదన్తకం, ఆది-సద్దేన తాదిసం అఞ్ఞం వికారరూపం సఙ్గహితం. ఘటకన్తి గేహత్థమ్భేసు వియ కయిరమానం ఘటకం. దణ్డేతి ఛత్తదణ్డే. లేఖాతి తహిం తహిం దిన్నా లేఖా. సాదిసన్తి దీఘేన నిద్దిట్ఠం. బున్దమ్హి మూలే.

౨౬౧. థిరత్థం ఛత్తే ఏకవణ్ణేన సిబ్బితుం వా పఞ్జరం వినన్ధితుం వా వట్టతీతి సమ్బన్ధో. సిబ్బితున్తి అన్తో బహి చ సిబ్బితుం. ఏకవణ్ణేనాతి నీలాదినా ఏకవణ్ణేన. పఞ్జరన్తి ఛత్తదణ్డగాహకసలాకపఞ్జరం. థిరత్థన్తి ఇమినా న వణ్ణమట్ఠత్థాయాతి దస్సేతి. బన్ధితుం దణ్డే లేఖా వట్టతీతి సమ్బన్ధో. బన్ధితున్తి వాతప్పహారేన అచలనత్థం ఛత్తమణ్డలికం రజ్జుకేహి గహేత్వా బన్ధనత్థాయ. లేఖావాతి వలయమివ ఉక్కిరిత్వా కతా లేఖా ఏవ. వట్టతీతి యదిపి న బన్ధతి, రజ్జుకేహి బన్ధితుం యుత్తట్ఠానత్తా వట్టతి.

౨౬౨. చీవరే అన్తే వాపి పట్టముఖే వాపి వేణిపి వా సఙ్ఖలికాపి వా అఞ్ఞం సూచివికారం వా పాళికణ్ణికఆదికం కప్పబిన్దువికారమ్పి వా న చ కప్పతీతి సమ్బన్ధో. అన్తేతి చీవరపరియన్తే, అనువాతేతి వుత్తం హోతి. పట్టముఖేతి పట్టకోటియం, ద్విన్నం పట్టానం సఙ్ఘటితట్ఠానం సన్ధాయేతం వుత్తం. వేణీతి వరకసీసాకారేన సిబ్బనం. సఙ్ఖలికాతి బిళాలబన్ధనాకారేన సిబ్బనం. అఞ్ఞం సూచివికారం వాతి చీవరమణ్డనత్థాయ కయిరమానం అఞ్ఞం యం కిఞ్చి సూచికమ్మవికారం వా. టీకాయం పన ‘‘సతపదిసదిసం అఞ్ఞం వా సూచివికారం న కప్పతీ’’తి సామఞ్ఞేన వుత్తం. ‘‘చీవరమణ్డనత్థాయ నానాసుత్తకేహి సతపదిసదిసం సిబ్బన్తా ఆగన్తుకపట్టం ఠపేన్తి, అఞ్ఞమ్పి యం కిఞ్చి సూచికమ్మవికారం కరోన్తి, సబ్బం న వట్టతీ’’తి అట్ఠకథాయం వుత్తత్తా పన నానావణ్ణేహి వా హోతు, ఏకవణ్ణేన వా హోతు, చీవరమణ్డనత్థాయ సంసిబ్బన్తానం సూచికమ్మవికారం సన్ధాయ వుత్తన్తి చీవరేసు ఫాలితట్ఠానస్స థిరభావత్థం సతపదిసదిసమ్పి సిబ్బితుం వట్టతీతి అమ్హాకం ఖన్తి. పాళి-సద్దేన, కణ్ణిక-సద్దేన చ కప్ప-సద్దలోపేన వా ఉపచారేన వా పాళికప్పాదయోవ గహితా. పాళి చ కణ్ణికా చ పాళికణ్ణికాయో, తా ఆది యస్స అఞ్ఞస్స తాదిసస్సాతి విగ్గహో. తత్థ నీలావళిఆదిసణ్ఠానాయ బిన్దుపన్తియా యథా సోభతి, తథా కయిరమానో పాళికప్పో. తథేవ బిన్దుసమూహే కత్థచి దస్సేత్వా కయిరమానో కణ్ణికకప్పో.

౨౬౩. గణ్ఠిపాసకపట్టాతి గణ్ఠినో చ పాసకస్స చ పతిట్ఠానట్ఠానే ఠపేతబ్బా పట్టా. వట్టతీతి ఏత్థ ‘‘గణ్ఠిపాసకా’’తి కత్వా ‘‘చతుకోణావ వట్టన్తీ’’తి అత్థతో వచనం విపల్లాసేత్వా యోజేతబ్బం. అగ్ఘియన్తి చేతియసణ్ఠానేన సిబ్బనం. మూలే చ అగ్గే చ ఏకసదిసం కత్వా ముగ్గరాకారేన సిబ్బనం ముగ్గరో. వికారన్తి వికారో, లిఙ్గవిపల్లాసేన వుత్తం. ఏత్థాతి గణ్ఠిపాసకపట్టేసు.

౨౬౪. కోణసుత్తాతి నపుంసకనిద్దేసో, గణ్ఠిపాసకపట్టానం కోణేహి నీహటసుత్తకోటియో. పీళకాతి తానియేవ నివత్తేత్వా పీళకాకారేన కతాని. దువిఞ్ఞేయ్యావాతి తేసం అన్తేసు ఏకవారం గణ్ఠికరణేన వా పున నివత్తేత్వా సిబ్బనేన వా దువిఞ్ఞేయ్యా ఏవ. గన్ధం తేలం వాతి గన్ధం వా తేలం వా. కఞ్చికపిట్ఠఖలికఆదీనిపి వట్టన్తి.

౨౬౫. మణినాతి మసారగల్లాదిపాసాణేన. న చ ఘట్టేయ్యాతి నేవ ఘట్టేయ్య. అఞ్ఞేన వాతి ముగ్గరముసలాదినా. అంసబద్ధకకాయబన్ధనాని పన తథా కాతుం వట్టతి. దోణియం కత్వా న చ ఘంసేయ్యాతి పక్కరజనాకిరణదోణియం ఠపేత్వా భూమియం జణ్ణుకాని నిహన్త్వా ఇతో చితో చ ఆవిజ్ఝిత్వా నేవ ఘంసేయ్యాతి అత్థో.

౨౬౬-౭. కణ్ణకోణకసుత్తానీతి చీవరరజనకాలే లగ్గనత్థాయ అనువాతే చతూసు కోణేసు చ పాసకం కత్వా బన్ధితాని సుత్తాని, యాని ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, కణ్ణసుత్తక’’న్తి (మహావ. ౩౪౪) ఏవం అనుఞ్ఞాతాని. కణ్ణసఙ్ఖాతా కోణా కణ్ణకోణకా, తేసు సుత్తాని. గణ్ఠికపాసకపట్టేసు పన కణ్ణకోణకసుత్తానం దువిఞ్ఞేయ్యానమేవ కప్పియతా హేట్ఠా వుత్తాతి చీవరే రత్తేయేవ తేసం ఛిన్దితబ్బతా నత్థి, కణ్ణకోణకసుత్తానం ఛిన్దితబ్బతాయ వుత్తత్తా అనువాతేహి నిక్ఖమితసుత్తానిపి ఛిన్దితబ్బానీతి వేదితబ్బం. ధమ్మకరణే ఛత్తవట్టియం లేఖం ఠపేత్వా లేఖా న వట్టతీతి యోజనా. ఛత్తవట్టియన్తి ఛత్తస్స ముఖవట్టియం. లేఖాతి ఉపరి వా హేట్ఠా వా కుచ్ఛియం వా అఞ్ఞా లేఖా. కుఞ్చికాయ చ పిప్ఫలే చ మణికా చ పీళకా చ న వట్టన్తీతి సమ్బన్ధో. మణికాతి ఏకా వట్టమణి. పీళకాతి సాసపమత్తికా ముత్తరాజిసదిసా బహువట్టలేఖా. దణ్డమ్హీతి పిప్ఫలదణ్డకే.

౨౬౮-౯. అరణియం మాలాది చ పత్తమణ్డలే భిత్తికమ్మఞ్చ న వట్టతీతి సమ్బన్ధితబ్బం. అరణియన్తి ఉత్తరారణి అధరారణి అరణిధనుకఞ్చ సామఞ్ఞేన గహితం. పత్తమణ్డలేతి తిపుసీసాదిమయే పత్తమణ్డలే. ఏత్థ పన మకరదణ్డకం వట్టతి. హేట్ఠాతి కత్తరయట్ఠియా హేట్ఠా. ఉద్ధన్తి తస్సాయేవ ఉపరి.

౨౭౦-౩. సమ్ముఞ్జనిమ్హీతి సమ్ముఞ్జనియా లిఙ్గవిపల్లాసో. అవారితన్తి ఇత్థిరూపం పన వారితం. సోవణ్ణమయమ్పీతి సువణ్ణమయమ్పి. విసాణనాళి నామ విసాణమయా నాళి. ఏత్థ పన అవుత్తానిపి యాని కానిచి ఆరకణ్డకదన్తకట్ఠఛేదనపానీయఘటపానీయఉళుఙ్కచుణ్ణభాజనాదీని వుత్తానం అనులోమానీతి వేదితబ్బాని. యో పనేత్థ వినయఞ్ఞూ తాదిసం పరిక్ఖారం దిస్వా ఛిన్దేయ్య వా ఛిన్దాపేయ్య వా, అనుపవజ్జో సోతి వేదితబ్బన్తి.

పరిక్ఖారనిద్దేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.