౩౦. వత్తనిద్దేసవణ్ణనా

౨౧౩. సఉపాహనో…పే… చీవరం సీసే కరిత్వా వా ఆగన్తుకో ఆరామం న పవిసేతి సమ్బన్ధో. సఛత్తోతి సీసే కతఛత్తేన సఛత్తో. ఓగుణ్ఠితోతి ససీసం పారుపితో. ‘‘పరిక్ఖిత్తస్స విహారస్స పరిక్ఖేపో, అపరిక్ఖిత్తస్స పరిక్ఖేపారహట్ఠాన’’న్తి వుత్తం ఉపచారసీమాసమీపం పత్వా ఉపాహనాఓముఞ్చనాదిసబ్బం కత్వా ఆరామో పవిసితబ్బోతి అయమేత్థ బ్యతిరేకలద్ధో అత్థో.

౨౧౪. పానీయేన పాదే న ధోవేయ్యాతి సమ్బన్ధో. పటిక్కమనం పత్వా ఏకమన్తే పత్తచీవరం నిక్ఖిపిత్వా పతిరూపే నిసజ్జ పుచ్ఛిత్వా పానీయం పాతబ్బం, పరిభోజనీయేన యథావుత్తం పాదా ధోవితబ్బాతి అధిప్పాయో. వుడ్ఢతరే ఆవాసికేపి చ అభివాదేయ్యాతి ఇమినా వస్సం పుచ్ఛిత్వా నవకేన ఆవాసికేన అభివాదాపేతబ్బన్తి దీపేతి. పుచ్ఛేయ్య సయనాసనన్తి ‘‘కతమం సేనాసనం పాపుణాతి, అజ్ఝావుత్థం అనజ్ఝావుత్థం వా’’తి సేనాసనం పుచ్ఛేయ్య. ఇదఞ్చ పుచ్ఛాయ లక్ఖణవచనం. తస్మా ఆవాసికవత్తే వుత్తమజ్ఝావుత్థాదికఞ్చ పుచ్ఛితబ్బం. సచే ‘‘అనజ్ఝావుత్థ’’న్తి వదన్తి, కవాటం ఆకోటేత్వా ముహుత్తం ఆగమేత్వా ఘటికం ఉగ్ఘాటేత్వా కవాటం పణామేత్వా బహి ఠితేన ఉల్లోకేత్వా పవిసిత్వా సబ్బం సేనాసనవత్తం కాతబ్బం. ఆగన్తుకవత్తం.

౨౧౫-౬. గమికో పక్కమేయ్యాతి సమ్బన్ధో. ‘‘పటిసామేత్వా’’తిఆదీనిమస్స పుబ్బకిరియాపదాని. దారుమత్తికభణ్డకన్తి ఏత్థ మఞ్చపీఠాదిదారుభణ్డం రజనభాజనాదిమత్తికాభణ్డం. పటిసామేత్వాతి అత్థి చే అనోవస్సకే సణ్ఠపేత్వా. థకేత్వానాతి ద్వారవాతపానేహి పిధాయ. సాధుకం సఙ్గోపేత్వానాతి చతూసు పాసాణేసు మఞ్చం పఞ్ఞపేత్వా మఞ్చే మఞ్చస్స, పీఠే పీఠస్స ఆరోపనేన సేనాసనస్స ఉపరూపరి పుఞ్జకరణేన సాధుకం సఙ్గోపనం కత్వా. న చాతి నేవ. గమికవత్తం.

౨౧౭-౮. ఆవాసికోతి ఇదం ‘‘పఞ్ఞపేయ్యా’’తిఆదీనం కత్తుపదం. నవకమ్మకరణాదిభారనిత్థరణతాయ ఆవాసో విహారో అస్స అత్థీతి ఆవాసికో. యస్స పన కేవలం విహారే నివాసనమత్తం అత్థి, సో నేవాసికో. ఉభోపి తే ఇధ ఆవాసిక-సద్దేన సఙ్గహితా. పాదోదప్పభుతిన్తి ఏత్థ పభుతి-సద్దేన పాదపీఠపాదకథలికానం గహణం. పచ్చుగ్గన్త్వాన పత్తచీవరం గణ్హేయ్యాతి యోజనా. పఞ్ఞపే సయనాసనన్తి ‘‘ఏతం తుమ్హాకం సేనాసనం పాపుణాతీ’’తి ఏవం సయనాసనం పఞ్ఞపేయ్య, పకాసేయ్యాతి వుత్తం హోతి.

౨౧౯. అజ్ఝావుత్థన్తి పుబ్బే భిక్ఖూహి నివుత్థం. గోచరాగోచరం వదేతి ‘‘భిక్ఖాచారగామో దూరో, ఆసన్నో’’తి వా, ‘‘కాలస్సేవ పిణ్డాయ చరితబ్బం, దివా వా’’తి ఏవం గోచరఞ్చ, ‘‘మిచ్ఛాదిట్ఠికానం వా గామో, పరిచ్ఛిన్నభిక్ఖో వా’’తిఆదినా అగోచరఞ్చ వదేయ్యాతి అత్థో. వచ్చపస్సావట్ఠానానీతిఆదీనిపి ‘‘వదే’’తి ఇమస్సేవ కమ్మవచనాని. సేఖసమ్ముతిన్తి యస్స సద్ధస్స కులస్స సఙ్ఘో సేఖసమ్ముతిం దేతి, తం కులఞ్చ.

౨౨౦. పవేసనిక్ఖమే కాలన్తి ‘‘కేసుచి ఠానేసు వాళమిగా వా అమనుస్సా వా హోన్తి, ఇమం కాలం పవిసితబ్బం నిక్ఖమితబ్బఞ్చా’’తి ఏవం పవేసనిక్ఖమే చ కాలం. ఏతం పన ఆసనపఞ్ఞపనాదికం సబ్బం వత్తం వుడ్ఢతరే ఆగతే చీవరకమ్మాదిం వా నాతిగిలానస్స భేసజ్జం వా ఠపేత్వాపి కాతబ్బం. మహాగిలానస్స పన భేసజ్జమేవ కాతబ్బం. చేతియఙ్గణవత్తం కరోన్తేనాపి తస్స వత్తం కాతుం ఆరభితబ్బం. పణ్డితో హి ఆగన్తుకో ‘‘కరోహి తావ భేసజ్జం, చేతియఙ్గణం సమ్మజ్జాహీ’’తి చ వదేయ్య. అపిచ బీజనేన బీజితబ్బో, పాదాపిస్స ధోవితబ్బా, తేలేన మక్ఖితబ్బా. పిట్ఠి చే ఆగిలాయతి, సమ్బాధేతబ్బా. నవకస్స పన ఆగన్తుకస్స ‘‘ఇదమాసనం, ఏత్థ నిసీదా’’తిఆదినా ఆచిక్ఖితబ్బన్తి దస్సేన్తో ‘‘నిసిన్నోయేవా’’తిఆదిమాహ. నిసిన్నోయేవాతి ఇమినా ‘‘ఠితోయేవా’’తిఆదిం ఉపలక్ఖేతి. సముద్దిసేతి ఆదరేన వదేయ్య. ఆవాసికవత్తం.

‘‘వత్త’’న్తి పన సామఞ్ఞేన నిద్దిట్ఠత్తా న థేరే భిక్ఖూ అతిఅల్లీయిత్వా నిసీదితబ్బం, మహాథేరస్స నిసిన్నాసనతో ఏకం ద్వే ఆసనాని ఠపేత్వా ‘‘నిసీదా’’తి వుత్తే నిసీదితబ్బం, న నవాపి భిక్ఖూ ఆసనేన పటిబాహితబ్బా, న సఙ్ఘాటిం ఓత్థరిత్వా నిసీదితబ్బం, సద్దం అకత్వా ఉదకకిచ్చం కాతబ్బం, యథా సూపస్స ఓకాసో హోతి, ఏవమత్తాయ ఓదనో గణ్హితబ్బో, థేరేన భిక్ఖునా ‘‘ఠపేత్వా అప్పకం ఓదనాదికం సబ్బం సబ్బేసం సమకం సమ్పాదేహీ’’తి వత్తబ్బం, న తావ థేరేన భుఞ్జితబ్బం, భుత్తావినా న తావ ఉదకం పటిగ్గహేతబ్బం, భత్తగ్గతో నివత్తన్తేహి యథానురూపం నిక్ఖమిత్వా విరళాయ పాళియా గన్తబ్బన్తి ఏవమాదికఞ్చ తదనురూపం సేఖియవత్తఞ్చ సమ్పాదేతబ్బన్తి ఇదం భత్తగ్గవత్తఞ్చ సాధుకం అతరమానేన గామో పవిసితబ్బో, ‘‘ఇమినా పవిసిస్సామి, ఇమినా నిక్ఖమిస్సామీ’’తి నివేసనం పవిసన్తేన సల్లక్ఖేతబ్బం, నాతిసహసా పవిసితబ్బం, నాతిసహసా నిక్ఖమితబ్బం, నాతిదూరే నచ్చాసన్నే ఠాతబ్బం, నాతిచిరం ఠాతబ్బం, నాతిలహుకం నివత్తితబ్బం, దాతుకామతాకారం ఞత్వా ఠాతబ్బం, యో పఠమం గామతో పటిక్కమతి, తేన ఆసనపఞ్ఞపనాది సబ్బం కాతబ్బం, యో పచ్ఛా, తేన ఆసనుద్ధరణాది సబ్బం కాతబ్బన్తి ఏవమాదికఞ్చ తదనురూపం సేఖియవత్తఞ్చ సమ్పాదేతబ్బన్తి ఇదం పిణ్డచారికవత్తఞ్చ కాతబ్బం.

సేనాసనట్ఠానే సబ్బం వత్తఞ్చ సమ్పాదేత్వా తతో నిక్ఖమిత్వా సాధుకం నివాసేత్వా పారుపిత్వా చ అతరమానేన గామో పవిసితబ్బోతిఆది సబ్బం పిణ్డచారికవత్తం కాతబ్బం. పానీయపరిభోజనీయఅగ్గిఅరణిసహితకత్తరదణ్డా ఉపట్ఠపేతబ్బా, నక్ఖత్తపదాని సకలాని వా ఏకదేసాని వా ఉగ్గహేతబ్బాని, దిసాకుసలేన భవితబ్బన్తి ఇదం ఆరఞ్ఞికవత్తఞ్చ ఉద్దిట్ఠంయేవ హోతీతి అవగన్తబ్బన్తి.

వత్తనిద్దేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.