౪౦. అవేభఙ్గియనిద్దేసవణ్ణనా

౩౨౨-౪. ఆరామారామవత్థూనీతి ఏత్థ (చూళవ. ౩౨౧; చూళవ. అట్ఠ. ౩౨౧) ఆరామో నామ పుప్ఫారామో వా ఫలారామో వా. మఞ్చో పీఠం భిసి బిబ్బోహనాదిసయనాసనం. లోహకుమ్భీఆదయో కాళలోహతమ్బలోహాదిమయా. భాణకో ఉదకచాటి. పఞ్చేతే అవిభాజియాతి భాజేత్వా న గహేతబ్బా, గహితాపి సఙ్ఘసన్తకా ఏవాతి అత్థో. ఏత్థ పన ఆరామో ఆరామవత్థూతి పఠమం, విహారో విహారవత్థూతి దుతియం, మఞ్చో పీఠం భిసి బిబ్బోహనన్తి తతియం, లోహకుమ్భీ…పే… నిఖాదనన్తి చతుత్థం, వల్లి…పే… దారుభణ్డం మత్తికభణ్డన్తి పఞ్చమన్తి ఏవం ఇమాని రాసివసేన పఞ్చ హోన్తి, సరుపవసేన అనేకాని హోన్తి. హోన్తి చేత్థ –

‘‘ద్విసఙ్గహాని ద్వే హోన్తి, తతియం చతుసఙ్గహం;

చతుత్థం నవకోట్ఠాసం, పఞ్చమం అట్ఠభేదన’’న్తి. (చూళవ. అట్ఠ. ౩౨౧);

౩౨౫. ‘‘పఞ్చిమాని, భిక్ఖవే, అవిస్సజ్జియాని న విస్సజ్జేతబ్బాని సఙ్ఘేన వా గణేన వా పుగ్గలేన వా, విస్సజ్జితానిపి అవిస్సజ్జితాని హోన్తి. యో విస్సజ్జేయ్య, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి (చూళవ. ౩౨౧) వుత్తత్తా ‘‘భాజితాపి అభాజితా’’తి వుత్తం. ఏతేతి వుత్తప్పకారా పఞ్చపి ‘‘గరుభణ్డానీ’’తి చ ‘‘అవిస్సజ్జియానీ’’తి చ చ-సద్దేన ‘‘అవేభఙ్గియానీ’’తి చ వుచ్చన్తీతి అత్థో.

౩౨౬-౮. ఇదాని పురిమేసు తీసు రాసీసు సబ్బస్స గరుభణ్డత్తా తే అనామసిత్వా పచ్ఛిమేసు ద్వీసు రాసీసు ఏకచ్చస్స అగరుభణ్డస్సాపి అత్థితాయ తం దస్సేతుం ఆరభన్తోపి తేసు ద్వీసు బహువిసయం పఠమం దస్సేతుం ‘‘వల్లిడ్ఢబాహుమత్తాపీ’’తిఆదిమాహాతి ఞాతబ్బం. తస్సాయం సఙ్ఖేపో (చూళవ. అట్ఠ. ౩౨౧) – వల్లి అడ్ఢబాహుమత్తాపి వేళు అట్ఠఙ్గులాయతోపి తిణాది ముట్ఠిమత్తమ్పీతి ఏత్థ ఆది-సద్దేన ముఞ్జపబ్బజం సఙ్గణ్హాతి, పణ్ణం ఏకమ్పి మత్తికా పాకతా వా పఞ్చవణ్ణా వా సుధాకఙ్గుట్ఠఆదికాతి ఆది-సద్దేన సజ్జులసజాతిహిఙ్గులకాది వా తాలపక్కప్పమాణాపి యేహి కేహిచి సఙ్ఘస్స దిన్నా వా సఙ్ఘికే తిణఖేత్తాదిమ్హి జాతా వా రక్ఖితగోపితభూమిభాగే ఉప్పన్నా తత్థజాతకా వా సఙ్ఘికా రక్ఖితా ఏవ అభాజియాతి అత్థో.

ఇదాని యే చేత్థ భాజితబ్బా, తే దస్సేతుం ‘‘నిట్ఠితే’’తిఆదిమాహ, సఙ్ఘస్స వా చేతియస్స వా కమ్మే నిట్ఠితే భాజియాతి అధిప్పాయో. ఏత్థ పన యం కిఞ్చి వల్లివేళుతిణపణ్ణమత్తికాది సఙ్ఘస్స దిన్నం వా సఙ్ఘికే తిణఖేత్తాదిమ్హి జాతకం వా రక్ఖితగోపితం గరుభణ్డం, తం సఙ్ఘకమ్మే చ చేతియకమ్మే చ నిట్ఠితే అవసేసం పుగ్గలికకమ్మేపి దాతుం వట్టతి, అగరుభణ్డత్తా భాజితుమ్పి లబ్భతి. సేనాసనత్థాయ రక్ఖితగోపితమేవ గరుభణ్డం హోతి, న ఇతరం. సీహళదీపే తుమూలసోమవిహారే సఙ్ఘస్స పాకవత్తమ్పి తాలపణ్ణం విక్కిణిత్వా కరీయతి. కస్మా? న హి తత్థ పణ్ణేన అత్థో అత్థి, సబ్బేపి ఇట్ఠకచ్ఛన్నా పాసాదాదయోతి. ఏవం అఞ్ఞత్థాపి కరీయతి ఏవాతి వదన్తి.

౩౨౯. ఇదాని లోహభణ్డాదీసు ఏకన్తభాజేతబ్బభణ్డం దస్సేతుం ‘‘పత్తాదీ’’తిఆదిమాహ. ఏత్థ (చూళవ. అట్ఠ. ౨౨౧) పన ఆది-సద్దేన లోహథాలకతమ్బ కుణ్డికా కటచ్ఛు సరక అఞ్జని అఞ్జనిసలాకాకణ్ణమలహరణీసూచిసణ్డాసకత్తరయట్ఠిఆదీని గహితానేవ. తథాతి భాజియమేవాతి అత్థో. విప్పకతఞ్చ అవిప్పకతఞ్చ. పాదగణ్హకన్తి మగధనాళియా పఞ్చనాళియా గణ్హనం.

౩౩౧-౨. అనుఞ్ఞాతవాసి యం సక్కా సిపాటికాయ పక్ఖిపిత్వా పరిహరితున్తి వుత్తా. తచ్ఛితానిట్ఠితన్తి విప్పకతం. యది తచ్ఛితం, గరుభణ్డమేవ. దన్తం పన అతచ్ఛితఞ్చ అనిట్ఠితఞ్చ భాజియమేవ. అనిట్ఠితం మఞ్చపాదాదికం గరుభణ్డం. ఇదాని మత్తికభణ్డం దస్సేతుం ‘‘భిక్ఖూపకరణే’’తిఆదిమాహ. పత్తథాలకకుణ్డికాదిభిక్ఖూపకరణే చ. పాదఘటకోతి పాదగణ్హనకో ఘటకో చ మత్తికామయో భాజియో భాజేతబ్బోతి అత్థో. సఙ్ఖథాలకమ్పి భాజియమేవ.

౩౩౩-౪. మిగచమ్మాదికం కప్పియచమ్మం భాజియం, సీహచమ్మాదికం అకప్పియచమ్మం గరుభణ్డం. తం పన భూమత్థరణం కాతుం వట్టతి. ఏళచమ్మం పన పచ్చత్థరణగతికత్తా గరుభణ్డం హోతి. ఇదాని ఇమాని పన పఞ్చ చీవరపిణ్డపాతభేసజ్జానం అత్థాయ పరివత్తేతుం న వట్టతి, గరుభణ్డేన పన గరుభణ్డఞ్చ థావరఞ్చ థావరేన థావరమేవ పరివత్తేత్వా పరిభుఞ్జితబ్బానీతి దస్సేతుం ‘‘గరునా’’తిఆదిమాహ. తత్థ (చూళవ. అట్ఠ. ౩౨౧) గరునాతి గరుభణ్డేన గరుభణ్డఞ్చ థావరఞ్చ పరివత్తేయ్యాతి సమ్బన్ధో. థావరేన చ థావరమేవ పరివత్తేయ్య, న గరుభణ్డన్తి అధిప్పాయో. పఞ్చసు కోట్ఠాసేసు పచ్ఛిమత్తయం గరుభణ్డం, పురిమద్వయం థావరన్తి వేదితబ్బం. తథా కత్వా చ భుఞ్జతూతి ఏవం పరివత్తేత్వా తతో ఆభతం కప్పియభణ్డం పరిభుఞ్జతూతి అత్థో. కథం ఞాయతీతి చే? వుత్తఞ్హేతం పరివారే-

‘‘అవిస్సజ్జియం అవేభఙ్గియం, పఞ్చ వుత్తా మహేసినా;

విస్సజ్జేన్తస్స పరిభుఞ్జన్తస్స అనాపత్తి,

పఞ్హా మేసా కుసలేహి చిన్తితా’’తి. (పరి. ౪౭౯);

ఏత్థ పన గరుభణ్డేన గరుభణ్డఞ్చ థావరఞ్చ థావరేన థావరమేవ పరివత్తనవిధిం సన్ధాయ ‘‘విస్సజ్జన్తస్స అనాపత్తీ’’తి వుత్తం. పున తతో నిబ్బత్తఞ్చ చతుపచ్చయం పరిభుఞ్జితుం లబ్భతీతి దీపేతుం ‘‘పరిభుఞ్జన్తస్స అనాపత్తీ’’తి వుత్తం. అయం ఇమిస్సా గాథాయ అధిప్పాయో. సేసన్తి (చూళవ. అట్ఠ. ౩౨౧) ఆరామాది అభాజియన్తి అత్థో. అవేభఙ్గియవినిచ్ఛయో.

అవేభఙ్గియనిద్దేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.