౧౪. భూమినిద్దేసవణ్ణనా

౧౩౬. ఇదాని ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, చతస్సో కప్పియభూమియో ఉస్సావనన్తికం గోనిసాదికం గహపతిం సమ్ముతి’’న్తి (మహావ. ౨౯౫) ఏవం వుత్తా చతస్సో కప్పియభూమియో దస్సేతుం ‘‘సమ్ముతుస్సావనన్తా చా’’తిఆదిమాహ. యాసూతి కప్పియభూమీసు (కఙ్ఖా. అట్ఠ. సన్నిధికారకసిక్ఖాపదవణ్ణనా).

౧౩౭. ఇదాని యత్థ కప్పియకుటి ఇచ్ఛితబ్బా, తం దస్సేతుం ‘‘వాసత్థాయా’’తిఆదిమాహ. వాసత్థాయాతి ఇమినా కోట్ఠాగారభత్తసాలాచేతియఘరసమ్ముఞ్జనీమాళకాది యం యం అఞ్ఞమ్పి వాసత్థాయ కరీయతి, తత్థ తత్థ కప్పియకుటికరణకిచ్చం నత్థీతి దీపితం హోతి. భోజనసాలా పన సేనాసనమేవ, తస్మా తత్థ కాతబ్బా ఏవాతి వదన్తి. సఙ్ఘికేవేకసన్తకేతి ఏత్థ ఏకసన్తకో ఉపసమ్పన్నసన్తకోవ వేదితబ్బో.

౧౩౮. ఇదాని కత్తబ్బాకారం దస్సేతుం ‘‘గేహే’’తిఆదిమాహ. తత్థ సఙ్ఘస్స వా ఏకస్స వా గేహే విహారే కరియమానే ఏవం ఈరయం ‘‘కప్పియకుటిం కరోమ, కప్పియకుటిం కరోమా’’తి వా ‘‘కప్పియకుటి కప్పియకుటీ’’తి వా వదన్తో పఠమిట్ఠకత్థమ్భాదిం ఠపేయ్య, ఏవం కతా ఉస్సావనన్తికా నామ, ఏవం ఉదాహరితవచనన్తికాతి అత్థో.

౧౩౯. యేభుయ్యేన వా అపరిక్ఖిత్తో, సకలోపి వా అపరిక్ఖిత్తో ఆరామో ‘‘గోనిసాదీ’’తి వుచ్చతీతి సమ్బన్ధో. ఏత్థ పన సేనాసనేసు పరిక్ఖిత్తేసుపి ఆరామే అపరిక్ఖిత్తే కప్పియకుటికరణకిచ్చం నత్థి. సమ్ముతిం కరోన్తేహి కతం పరియోసితం ‘‘ఇమం విహారం అడ్ఢయోగం పాసాదం హమ్మియం గుహం తిణకుటికం మణ్డప’’న్తి తేసం నామం గహేత్వా తస్సా కుటియా హత్థపాసే వా ఠత్వా, తస్సా అన్తో వా పవిసిత్వా వుత్తనయేనేవ ఞత్తిదుతియకమ్మవాచాయ సమ్మన్నితబ్బం.

౧౪౦. ‘‘భిక్ఖుం ఠపేత్వా అఞ్ఞేహీ’’తి వచనతో సేససహధమ్మికేహిపి దేవమనుస్సేహిపి అఞ్ఞేహి కప్పియకుటియా అత్థాయ దిన్నో వా తేసం సన్తకో వా గేహో ‘‘గహపతీ’’తి మతో ఞాతోతి అత్థో, సఙ్ఘసన్తకఞ్చ భిక్ఖుసన్తకఞ్చ ఠపేత్వా సబ్బేసం గేహో గహపతీతి అధిప్పాయో.

౧౪౧. సప్పిఆదీహి మిస్సితన్తి సప్పిఆదీహి పఞ్చహి చ హలిద్దిసిఙ్గివేరాదియావజీవికేన చాతి అత్థో. వజేయ్య అన్తోవుత్థత్తన్తి ఏత్థ యావకాలికయామకాలికసఙ్ఖాతం పురిమకాలికద్వయం సఙ్ఘికం వా భిక్ఖుస్స వా భిక్ఖునియా వా సన్తకం సయం కప్పియకుటియా వుత్థమ్పి ఇతరేహి అకప్పియకుటియా వుత్థేహి మిస్సితం అన్తోవుత్థభావం ఆగచ్ఛేయ్యాతి అత్థో.

౧౪౨. తేహేవాతి అకప్పియకుటియం వుత్థసప్పితేలాదీహి. సామపాకతన్తి సామంపక్కభావం గచ్ఛతీతి అత్థో.

౧౪౩-౪. ఇమా పన కప్పియకుటియో యదా జహితవత్థుకా హోన్తి, తం దస్సేతుం ‘‘ఉస్సావనన్తికా’’తిఆదిమాహ. సచే థమ్భే వా భిత్తిపాదే వా పరివత్తేన్తి, యో యో ఠితో, తత్థ తత్థ పతిట్ఠాతి, ఏతేనుపాయేన సబ్బేసు పరివత్తేసుపి న విజహితవత్థుకావ హోతీతి అత్థో. పరిక్ఖిత్తే గోనిసాది విజహితవత్థుకా. సేసా ఛదనవిబ్భమాతి ఛదనవినాసా జహితవత్థుకా హోన్తీతి అధిప్పాయో. భూమివినిచ్ఛయో.

భూమినిద్దేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.