౭. సప్పాణకవగ్గో
౧. సఞ్చిచ్చసిక్ఖాపదవణ్ణనా
వత్థుగణనాయ కమ్మబన్ధగణనాచేతనామారణానం, న కమ్మబన్ధగణనాయ చేతనామారణా. ఏత్థ ఏకచేతనాయ బహుపాణకా మరన్తీతి అయం విభాగో వేదితబ్బో.
సఞ్చిచ్చసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.
౨. సప్పాణకసిక్ఖాపదవణ్ణనా
సప్పాణకన్తి పాణకానం మరణవసేన పాచిత్తియం, న సప్పాణకఉదకపరిభోగవసేన పాచిత్తియం, తస్మా ఏవ ‘‘పణ్ణత్తివజ్జ’’న్తి వుత్తం. అసుద్ధచిత్తత్తా పాచిత్తియం, సుద్ధచిత్తే అనాపత్తి. పదీపుజ్జలనే వియ పణ్ణత్తివజ్జతా వుత్తాతి లిఖితం.
జలే పక్ఖిపనం పుబ్బం, జలప్పవేసనం ఇదం;
ఏవం ఉభిన్నం నానాత్తం, ఞేయ్యం ఞాణవతా సదాతి. (వజిర. టీ. పాచిత్తియ ౩౮౭)
సప్పాణకసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.
౫. ఊనవీసతివస్ససిక్ఖాపదవణ్ణనా
అఞ్ఞం ఉపసమ్పాదేతీతి –
ఉపజ్ఝాయో సచే సామం, కమ్మవాచఞ్చ సావేతి;
కమ్మం రుహతి ఇచ్చేకే, నేతి వినయకోవిదో.
దుక్కటం విహితం యస్మా, ఆచరియస్స గణస్స చ;
తస్మా భిన్నావ ఆచరియ-ఉపజ్ఝాయా విసుం ఇధాతి.
ఊనవీసతివస్ససిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.
౭. సంవిధానసిక్ఖాపదవణ్ణనా
ఇధ ఏకతోఉపసమ్పన్నా, సిక్ఖమానా, సామణేరీతి ఇమా తిస్సోపి సఙ్గహం గచ్ఛన్తి, ఇమాసం పన తిస్సన్నం సమయో రక్ఖతి, అయమిమాసం, మాతుగామస్స చ విసేసోతి వేదితబ్బం.
సంవిధానసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.
౯. ఉక్ఖిత్తసమ్భోగసిక్ఖాపదవణ్ణనా
‘‘తం దిట్ఠిం అప్పటినిస్సట్ఠేనాతి లద్ధినానాసంవాసకం సన్ధాయా’’తి లిఖితం. తిచిత్తన్తి ఏత్థ విపాకాబ్యాకతచిత్తేన సహసేయ్యం కప్పేయ్యాతి ఏవమత్థో దట్ఠబ్బో. అఞ్ఞథా సచిత్తకత్తా సిక్ఖాపదస్స కిరియాబ్యాకతం సన్ధాయ న యుజ్జతి.
ఉక్ఖిత్తసమ్భోగసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.
౧౦. కణ్టకసిక్ఖాపదవణ్ణనా
‘‘అయం సమణుద్దేసో పారాజికో హోతి. సచే తం దిట్ఠిం పటినిస్సజ్జతి, సఙ్ఘస్స ఆరోచేత్వా సఙ్ఘానుమతియా పబ్బాజేతబ్బో’’తి పోరాణగణ్ఠిపదే వుత్తం, తం న యుత్తం. దణ్డకమ్మనాసనా హి ఇధాధిప్పేతా. యది సో పారాజికో హోతి, లిఙ్గనాసనా నామ సియా. ‘‘తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’తి చ దిట్ఠి సత్థరి అసత్థాదిదిట్ఠి న హోతి. సచే సా యస్స ఉప్పజ్జతి, సో పారాజికో హోతి, తస్మిమ్పి ఏవమేవ పటిపజ్జితబ్బం, సంవరే అతిట్ఠన్తో లిఙ్గనాసనాయ నాసేతబ్బోతి (వజిర. టీ. పాచిత్తియ ౪౨౮) ఆచరియస్స తక్కో.
కణ్టకసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.
సప్పాణకవగ్గో సత్తమో.