౫. సఞ్చరిత్తసిక్ఖాపదవణ్ణనా

అలంవచనీయాతి న వచనీయా, నివారణే అలం-సద్దో, న అలంవచనీయా నాలంవచనీయా. ‘‘పటిగ్గణ్హాతి వీమంసతి పచ్చాహరతి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్సా’’తి (పారా. ౩౦౫) వుత్తత్తా యస్స ఏకన్తేన సఙ్ఘాదిసేసో హోతి, తస్స పటిగ్గణ్హనవీమంసనపయోగా ఏతే దుక్కటథుల్లచ్చయా నత్థీతి వదన్తీతి లిఖితం. కిఞ్చాపి ఏత్థ ‘‘ఇత్థీ నామ మనుస్సిత్థీ, న యక్ఖీ న పేతీ న తిరచ్ఛానగతా. పురిసో నామ మనుస్సపురిసో, న యక్ఖో న పేతో న తిరచ్ఛానగతో’’తి పాళి నత్థి, తథాపి కాయసంసగ్గాదీసు ‘‘మాతుగామో నామ మనుస్సిత్థీ’’తి (పారా. ౨౮౫) ఇత్థివవత్థానస్స కతత్తా ఇధాపి మనుస్సిత్థీ ఏవాతి పఞ్ఞాయతి. మేథునపుబ్బభాగసామఞ్ఞతో ఇత్థివవత్థానేన పురిసవవత్థానం కతమేవ హోతి. తేనేవాహ ‘‘యేసు సఞ్చరిత్తం సమాపజ్జతి, తేసం మనుస్సజాతికతా’’తి (కఙ్ఖా. అట్ఠ. సఞ్చరిత్తసిక్ఖాపదవణ్ణనా). కాయసంసగ్గాదీసు చ పణ్డకయక్ఖిపేతియో థుల్లచ్చయవత్థుకావ వుత్తా, తథా ఇధాపి, పణ్డకసభావత్తా మనుస్సఉభతోబ్యఞ్జనకో చ థుల్లచ్చయవత్థుకోవ హోతి. సేసా మనుస్సపురిసఅమనుస్సపణ్డకఉభతోబ్యఞ్జనకతిరచ్ఛానగతపురిసాదయో దుక్కటవత్థుకావ మిచ్ఛాచారదస్సనసభావతోతి వేదితబ్బం.

సఞ్చరిత్తసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.