౬. అఞ్ఞాతకవిఞ్ఞత్తిసిక్ఖాపదవణ్ణనా

గేహస్స పతి జేట్ఠోతి గహపతి, తం గహపతిం, ఇధ పన అపబ్బజితో యో కోచి మనుస్సో అధిప్పేతో. తేనాహ ‘‘భిక్ఖూసు అపబ్బజితమనుస్స’’న్తి. ఏసేవ నయో గహపతానిన్తి ఏత్థాపి. ‘‘విఞ్ఞాపేయ్యా’’తి ఇదం సుద్ధకత్తుఅత్థే చ హేతుకత్తుఅత్థే చ వత్తతీతి ఆహ ‘‘యాచేయ్య వా యాచాపేయ్య వా’’తి. యాచాపనఞ్చేత్థ అత్తనో అత్థాయేవాతి దట్ఠబ్బం. ఏవఞ్చ పన కత్వా ‘‘అనాణత్తిక’’న్తి ఇదం సమత్థితం హోతి. అఞ్ఞత్ర సమయాతి సమేతి ఏత్థ, ఏతేన వా సంగచ్ఛతి సత్తో, సభావధమ్మో వా సహజాతాదీహి, ఉప్పాదాదీహి వాతి సమయో, కాలో, ధమ్మప్పవత్తిమత్తతాయ అత్థతో అభూతోపి హి కాలో ధమ్మప్పవత్తియా అధికరణం, కరణం వియ చ కప్పనామత్తసిద్ధేన రూపేన వోహరీయతి, తం సమయం ఠపేత్వాతి అత్థో. తేనాహ ‘‘యో అచ్ఛిన్నచీవరో వా హోతీ’’తిఆది. తత్థ రాజాదీసు యేహి కేహిచి అచ్ఛిన్నం చీవరం ఏతస్సాతి అచ్ఛిన్నచీవరో. యథాహ ‘‘అచ్ఛిన్నచీవరో నామ భిక్ఖుస్స చీవరం అచ్ఛిన్నం హోతి, రాజూహి వా చోరేహి వా ధుత్తేహి వా యేహి కేహిచి వా అచ్ఛిన్నం హోతీ’’తి. అగ్గిఆదీసు యేన కేనచి నట్ఠం చీవరమేతస్సాతి నట్ఠచీవరో. యథాహ ‘‘నట్ఠచీవరో నామ భిక్ఖుస్స చీవరం అగ్గినా వా దడ్ఢం హోతి, ఉదకేన వా వూళ్హం హోతి, ఉన్దూరేహి వా ఉపచికాహి వా ఖాయితం హోతి, పరిభోగజిణ్ణం వా హోతీ’’తి (పారా. ౫౧౯). సమయాతి అఞ్ఞత్రసద్దాపేక్ఖాయ ఉపయోగత్థే నిస్సక్కవచనన్తి ఆహ ‘‘తం సమయ’’న్తి. అఞ్ఞస్మిన్తి అఞ్ఞస్మిం సమయే.

తికపాచిత్తియన్తి అఞ్ఞాతకే అఞ్ఞాతకసఞ్ఞివేమతికఞ్ఞాతకసఞ్ఞీనం వసేన తీణి పాచిత్తియాని. సమయేతి యథావుత్తే అచ్ఛిన్నచీవరకాలే చ నట్ఠచీవరకాలే చ. ఞాతకప్పవారితే వా విఞ్ఞాపేన్తస్సాతి ఞాతకే, పవారితే చ ‘‘తుమ్హాకం సన్థతం దేథా’’తి యాచన్తస్స. ఏత్థ (పారా. అట్ఠ. ౨.౫౨౧) చ సఙ్ఘవసేన పవారితే పమాణమేవ యాచితుం వట్టతి, పుగ్గలికవసేన పవారితే పన యం యం పవారేన్తి, తం తమేవ విఞ్ఞాపేతబ్బం. యో హి చతూహి పచ్చయేహి పవారేత్వా సయమేవ సల్లక్ఖేత్వా కాలానుకాలం చీవరాదీని దివసే దివసే యాగుభత్తాదీని దేతి, ఏవం యేన యేన అత్థో, తం తం దేతి, తస్స విఞ్ఞాపనకిచ్చం నత్థి. యో పన పవారేత్వా బాలతాయ వా సతిసమ్మోసేన వా న దేతి, సో విఞ్ఞాపేతబ్బో. యో ‘‘మయ్హం గేహం పవారేమీ’’తి వదతి, తస్స గేహం గన్త్వా యథాసుఖం నిసీదితబ్బం నిపజ్జితబ్బం, న కిఞ్చి గహేతబ్బం. యో పన ‘‘యం మయ్హం గేహే అత్థి, తం పవారేమీ’’తి వదతి, యం తత్థ కప్పియం, తం విఞ్ఞాపేతబ్బం. గేహే పన నిసీదితుం వా నిపజ్జితుం వా న లబ్భతి. తస్సేవత్థాయాతి ‘‘అఞ్ఞస్సా’’తి లద్ధవోహారస్స తస్సేవ బుద్ధరక్ఖితస్స వా ధమ్మరక్ఖితస్స వా అత్థాయ. అత్తనో ధనేన గణ్హన్తస్సాతి అత్తనో కప్పియభణ్డేన కప్పియవోహారేనేవ గణ్హన్తస్స చేతాపేన్తస్స, పరివత్తాపేన్తస్సాతి అత్థో.

అఞ్ఞాతకవిఞ్ఞత్తిసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.