౫. చిత్తాగారవగ్గో

౧. రాజాగారసిక్ఖాపదవణ్ణనా

కీళనచిత్తసాలన్తి న రఞ్ఞోవ కీళనచిత్తసాలం, అథ ఖో యేసం కేసఞ్చి మనుస్సానం కీళనత్థం యత్థ కత్థచి కతసాలం. ఏస నయో ‘‘కీళనఉపవన’’న్తిఆదీసుపి. యథాహ ‘‘రాజాగారం నామ యత్థ కత్థచి రఞ్ఞో కీళితుం రమితుం కతం హోతీ’’తిఆదికో (పాచి. ౯౭౯) విత్థారో. తత్థ కీళనఉపవనన్తి కీళనత్థం అన్తోనగరే కతం ఆరామం. కీళనుయ్యానన్తి తథేవ బహినగరే కతం ఉయ్యానం.

రాజాగారసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౨. ఆసన్దిపరిభుఞ్జనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

అతిక్కన్తప్పమాణాతి అట్ఠఙ్గులతో అతిక్కన్తప్పమాణపాదకా. వుత్తోతి పదభాజనియం వుత్తో. ‘‘అకప్పియరూపాకులో అకప్పియమఞ్చో పల్లఙ్కో’’తి (సారత్థ. టీ. మహావగ్గ ౩.౨౫౪) సారసమాసాచరియో.

ఆసన్దిపరిభుఞ్జనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౩. సుత్తకన్తనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

ఉజ్జవుజ్జవేతి ఉగ్గిరిత్వా ఉగ్గిరిత్వా వేఠనే. కన్తితసుత్తం కన్తన్తియాతి దసికసుత్తాదిం సఙ్ఘాటేత్వా కన్తన్తియా, దుక్కన్తితం వా పటికన్తన్తియా.

సుత్తకన్తనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౪. గిహివేయ్యావచ్చసిక్ఖాపదవణ్ణనా

అత్తనో వేయ్యావచ్చకరస్స చాతి సచేపి మాతాపితరో ఆగచ్ఛన్తి, యం కిఞ్చి బీజనిం వా సమ్ముఞ్జనిదణ్డకం వా కారాపేత్వా వేయ్యావచ్చకరట్ఠానే ఠపేత్వా యం కిఞ్చి వా పచితుం వట్టతి.

గిహివేయ్యావచ్చసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౫-౬. అధికరణాదిసిక్ఖాపదవణ్ణనా

అనన్తరాయికినీతి దసవిధేసు అన్తరాయేసు ఏకేనాపి అనన్తరాయికినీ. ధురం నిక్ఖిపిత్వా పచ్ఛా వినిచ్ఛినన్తీ ఆపత్తిం ఆపజ్జిత్వావ వినిచ్ఛినాతి.

ఛట్ఠం ఉత్తానత్థమేవ.

అధికరణాదిసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౭. ఆవసథచీవరసిక్ఖాపదవణ్ణనా

ఆపదాసూతి మహగ్ఘచీవరం సరీరతో మోచేత్వా సుప్పటిసామితమ్పి చోరా హరన్తి, ఏవరూపాసు ఆపదాసు అనిస్సజ్జిత్వా నివాసేన్తియా అనాపత్తి.

ఆవసథచీవరసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౮. ఆవసథవిహారసిక్ఖాపదవణ్ణనా

కవాటబద్ధవిహారన్తి ద్వారబద్ధవిహారం. గిలానాయాతి వచీభేదం కాతుం అసమత్థాయ. ఆపదాసూతి రట్ఠే భిజ్జన్తే ఆవాసే ఛడ్డేత్వా గచ్ఛన్తి, ఏవరూపాసు ఆపదాసు.

ఆవసథవిహారసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౯. తిరచ్ఛానవిజ్జాపరియాపుణనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

హత్థిఆదీసుపి (సారత్థ. టీ. పాచిత్తియ ౩.౧౦౧౫) సిప్పసద్దో పచ్చేకం యోజేతబ్బో, తథా ఆథబ్బణాదీసు మన్తసద్దో. తత్థ థరూతి ఖగ్గముట్ఠి. ఆథబ్బణమన్తో నామ ఆథబ్బణవేదవిహితో పరూపఘాతకరో మన్తో. ఖిలనమన్తో నామ దారుసారఖిలం మన్తేత్వా పథవియం పవేసేత్వా మారణమన్తో. అగదప్పయోగో నామ విసయోజనం.

తిరచ్ఛానవిజ్జాపరియాపుణనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౧౦. తిరచ్ఛానవిజ్జావాచనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

లేఖేతి లిఖసిప్పే. ధారణాయ వాతి ధారణసత్థే, యస్మిం వుత్తనయేన పటిపజ్జన్తా బహూనిపి గన్థాని ధారేన్తి. నాగమణ్డలాదికేతి ఏత్థ నాగమణ్డలం నామ సప్పానం పవేసనివారణత్థం మణ్డలబద్ధమన్తో.

తిరచ్ఛానవిజ్జావాచనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

చిత్తాగారవగ్గో పఞ్చమో.