౫. ఉబ్భజాణుమణ్డలసిక్ఖాపదవణ్ణనా

ఉబ్భకప్పరన్తి దుతియమహాసన్ధితో ఉద్ధం. ఇతో చితో చ సఞ్చరణన్తి హత్థస్స వా కాయస్స వా తిరియం ఇతో చితో చ సఞ్చరణం.

ఏకతోఅవస్సుతేతి (పాచి. అట్ఠ. ౬౬౨) భిక్ఖునియా అవస్సవే, భిక్ఖునియా కాయసంసగ్గరాగేన అవస్సుతభావే సతీతి అత్థో. భిక్ఖునియా వసేనేవ చ ఏకతోఅవస్సుతభావో గహేతబ్బో. వుత్తఞ్హేతం సమన్తపాసాదికాయం (పాచి. అట్ఠ. ౬౬౨) –

‘‘ఏకతోఅవస్సుతేతి ఏత్థ కిఞ్చాపి ‘ఏకతో’తి అవిసేసేన వుత్తం, తథాపి భిక్ఖునియా ఏవ అవస్సుతే సతి అయం ఆపత్తిభేదో వుత్తోతి వేదితబ్బో’’తి.

పురిసస్స కాయన్తి పురిసస్స యం కఞ్చి కాయం. ఉభతోఅవస్సుతేపీతి భిక్ఖునియా చేవ పురిసస్స చ కాయసంసగ్గరాగేన అవస్సుతభావే సతిపి. కాయేనాతి యథాపరిచ్ఛిన్నేన అత్తనో కాయేన. కాయప్పటిబద్ధన్తి పురిసస్స కాయప్పటిబద్ధం. అవసేసకాయేన వాతి యథాపరిచ్ఛిన్నకాయతో అవసేసేన కాయేన, ఉబ్భక్ఖకఅధోజాణుమణ్డలఅధోకప్పరసఙ్ఖాతేన కాయేనాతి వుత్తం హోతి. తస్స కాయన్తి అవస్సుతస్స తస్స పురిసస్స యం కఞ్చి కాయం. యథా చేత్థ సయం ఆమసన్తియా థుల్లచ్చయం, ఏవం తస్స ఆమసనం సాదియన్తియాపీతి దట్ఠబ్బం. పురిసస్స కాయసంసగ్గరాగో నత్థీతి పురిసస్స మేథునరాగో, గేహసితపేమం, సుద్ధచిత్తం వా. అవసేసేతి పారాజికఖేత్తతో అవసేసే. కాయప్పటిబద్ధేన కాయప్పటిబద్ధాదిభేదేతి ‘‘కాయప్పటిబద్ధేన కాయప్పటిబద్ధం ఆమసతి, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తిఆదికే (పాచి. ౬౫౯, ౬౬౨) సబ్బవారే. ‘‘అసఞ్చిచ్చా’’తిఆదీసు విరజ్ఝిత్వా వా ఆమసన్తియా, అఞ్ఞవిహితాయ వా, ‘‘అయం పురిసో’’తి వా ‘‘ఇత్థీ’’తి వా అజానన్తియా వా, తేన ఫుట్ఠాయపి తం ఫస్సం అస్సాదయన్తియా వా ఆమసనేపి సతి అనాపత్తి.

ఉబ్భజాణుమణ్డలసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.