౯. పణీతభోజనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

నవమే పణీతభోజనానీతి పణీతసంసట్ఠాని సత్తధఞ్ఞనిబ్బత్తాని భోజనాని. యథా హి ఆజఞ్ఞయుత్తో రథో ‘ఆజఞ్ఞరథో’తి వుచ్చతి, ఏవమిధాపి పణీతసంసట్ఠాని భోజనాని పణీతభోజనానీతి. యేహి పన పణీతేహి సంసట్ఠాని, తాని ‘పణీతభోజనానీ’తి వుచ్చన్తి, తేసం పభేదదస్సనత్థం సేయ్యథిదం సప్పి నవనీతన్తిఆదిమాహ, తత్థ సప్పిఆదీని భేసజ్జసిక్ఖాపదే (కఙ్ఖా. అట్ఠ. భేసజ్జసిక్ఖాపదవణ్ణనా) వుత్తలక్ఖణేనేవ వేదితబ్బాని. మచ్ఛాదీసు పన సబ్బోపి ‘ఓదకో’తి (పాచి. ౨౬౦) వుత్తలక్ఖణో మచ్ఛో మచ్ఛోయేవ. యేసం పన మంసం కప్పతి, తేసం మంసఞ్చ ఖీరదధీని చ ఇధాధిప్పేతాని. ఏవరూపాని పణీతభోజనానీతి యాని ఏతేహి సప్పిఆదీహి సంసట్ఠత్తా ‘పణీతభోజనానీ’తి వుచ్చన్తి, తథారూపాని పణీతభోజనాని. అగిలానోతి యస్స తేహి వినాపి ఫాసు హోతి. అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వాతి ఏత్థ పన యో అగిలానో సుద్ధాని సప్పిఆదీని భేసజ్జత్థాయ విఞ్ఞాపేతి, సో మహానామసిక్ఖాపదేన (పాచి. ౩౦౩) కారేతబ్బో, మచ్ఛాదీని చత్తారి విఞ్ఞాపేన్తో సూపోదనవిఞ్ఞత్తియా (పాచి. ౬౧౨-౬౧౩) కారేతబ్బో, సప్పిఆదీహి సంసట్ఠభోజనాని విఞ్ఞాపేన్తో ఇమినా కారేతబ్బో. తత్రాయం వినిచ్ఛయో – ‘‘సప్పినా భత్తం దేహి, సప్పిం ఆకిరిత్వా దేహి, సప్పిమిస్సకం కత్వా దేహి, సహ సప్పినా దేహి, సప్పిఞ్చ భత్తఞ్చ దేహీ’’తి ఏవం విఞ్ఞాపేన్తస్స తావ విఞ్ఞత్తియా దుక్కటం, పటిగ్గహణే దుక్కటం, అజ్ఝోహరణే అజ్ఝోహరణే పాచిత్తియం. ‘‘సప్పిభత్తం దేహీ’’తి వుత్తే పన యస్మా సాలిభత్తం వియ సప్పిభత్తం నామ నత్థి, తస్మా సూపోదనవిఞ్ఞత్తియా దుక్కటమేవ హోతి. సచే పన ‘‘సప్పినా భత్తం దేహీ’’తి వుత్తే భత్తం దత్వా ‘‘సప్పిం కత్వా భుఞ్జాహీ’’తి నవనీతఖీరాదీని వా కప్పియభణ్డం వా దేతి ‘‘ఇమినా సప్పిం గహేత్వా భుఞ్జాహీ’’తి, యథావత్థుకమేవ. ‘‘గోసప్పినా భత్తం దేహీ’’తి వుత్తే పన గోసప్పిం వా దేతు, తస్మిం అసతి పురిమనయేన నవనీతాదీని వా, గావింయేవ వా దేతు ‘‘ఇతో సప్పినా భుఞ్జాహీ’’తి, యథావత్థుకమేవ. సచే పన ‘‘గోసప్పినా దేహీ’’తి యాచితో అజికాసప్పిఆదీహి దేతి, విసఙ్కేతం. ఏవఞ్హి సతి అఞ్ఞం యాచితేన అఞ్ఞం దిన్నం నామ హోతి, తస్మా అనాపత్తి, ఏస నయో ‘‘అజికాసప్పినా దేహీ’’తిఆదీసుపి. ‘‘కప్పియసప్పినా దేహీ’’తి వుత్తే అకప్పియసప్పినా దేతి, విసఙ్కేతమేవ. ‘‘అకప్పియసప్పినా దేహీ’’తి వుత్తే అకప్పియసప్పినావ దేతి, పటిగ్గహణేపి పరిభోగేపి దుక్కటమేవ. ఇమినా నయేన సబ్బపదేసు వినిచ్ఛయో వేదితబ్బో. సచే పన సబ్బేహిపి సప్పిఆదీహి ఏకట్ఠానే వా నానాట్ఠానే వా విఞ్ఞాపేత్వా పటిలద్ధం ఏకతో సమ్భిన్నరసం కత్వా తతో కుసగ్గేన ఏకబిన్దుమ్పి అజ్ఝోహరతి, నవ పాచిత్తియాని.

సావత్థియం ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ ఆరబ్భ పణీతభోజనవిఞ్ఞత్తివత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, ‘‘అగిలానో’’తి అయమేత్థ అనుపఞ్ఞత్తి, అసాధారణపఞ్ఞత్తి, అనాణత్తికం, తికపాచిత్తియం, గిలానస్స అగిలానసఞ్ఞినో, వేమతికస్స వా దుక్కటం. గిలానసఞ్ఞిస్స, గిలానకాలే విఞ్ఞాపేత్వా అగిలానస్స భుఞ్జతో, గిలానస్స సేసకే, ఞాతకప్పవారితట్ఠానతో, అఞ్ఞస్సత్థాయ విఞ్ఞత్తే, అత్తనో ధనేన గహితే, ఉమ్మత్తకాదీనఞ్చ అనాపత్తి. పణీతభోజనతా, అగిలానతా, కతవిఞ్ఞత్తియా పటిలాభో, అజ్ఝోహరణన్తి ఇమానేత్థ చత్తారి అఙ్గాని. అద్ధానసముట్ఠానం, కిరియం, నోసఞ్ఞావిమోక్ఖం, అచిత్తకం, పణ్ణత్తివజ్జం, కాయకమ్మం, వచీకమ్మం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.

పణీతభోజనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.