౩. తికనిద్దేసవణ్ణనా

౯౦౯. అవిజ్జాభవతణ్హాహి వియ ఇస్సామచ్ఛరియదోమనస్సాదిసహాయభూతేన దోసేనపి భవాభిసఙ్ఖరణం హోతీతి ‘‘అకుసలమూలానేవ వట్టమూలానీ’’తి. తేనాహ ‘‘తీహి…పే… కథితో’’తి.

౯౧౯. రూపారూపావచరవిపాకానం సన్తపణీతభావేన ఉళారతమత్తా తత్థ సాతిసయో భవరాగో వుత్తో.

౯౨౦. మానేన ఠపనాతి మానేన సేయ్యాదివసేన అత్తనో ఠపనా. ఠపనాతి చ దహనా, పగ్గణ్హనా వా.

౯౨౧. తంసమ్పయుత్తాతి దోససమ్పయుత్తా.

౯౨౨. తేసం వణ్ణభేదన్తి తేసం జీవానం వణ్ణవిసేసం, తేసం వా తథా కథేన్తానం సుత్వా. బ్యాపీతి సకలలోకబ్యాపీ, సకలసరీరబ్యాపీ వా. పరిమణ్డలోతి పరమాణుప్పమాణో హుత్వా పరిమణ్డలో. ఆది-సద్దేన అఙ్గుట్ఠప్పమాణో వయప్పమాణోతిఆదికం సఙ్గణ్హాతి.

౯౨౩. ఉతువిపరిణామజో సీతాదిఉతువిపరివత్తజాతో. ఓపక్కమికో అత్తనో, పరస్స వా తాదిసఉపక్కమనిబ్బత్తో. విసమపరిహారజో చిరాసనచిరట్ఠానాదినా కాయస్స విసమపరిహరణతో జాతో. సన్నిపాతజో సఞ్చయతో పట్ఠాయ పచ్చేకం విసమాకారతో దోసత్తయసమోధానతో జాతో. కమ్మసముట్ఠానో ఉతువిపరిణామాదీహి వినా కమ్మతో సముట్ఠితో. పిత్తసేమ్హవాతసముట్ఠానా పన పిత్తాదీనం అధికభావేనేవ వుత్తా. సబ్బస్సాపి హి రోగస్స దోసత్తయం ఆసన్నకారణం దోసప్పకోపేన వినా అభావతో. కమ్మం పధానకారణం కతోకాసే ఏవ తస్మిం ఉప్పజ్జనతో, ఇతరం పన తస్స సహకారికారణం దట్ఠబ్బం. తయిదం పుబ్బేకతహేతువాదినో పటిక్ఖిపన్తి. ఉపపజ్జవేదనీయఫలమ్పి పుబ్బేకతహేతుకపక్ఖికమేవ అతీతద్ధికత్తా కమ్మస్సాతి అరుచిసూచనత్థం కిర-సద్దగ్గహణం కరోతి ‘‘ఉపపజ్జవేదనీయఞ్చ కిర పటిక్ఖిపన్తీ’’తి.

౯౨౪. దాహకారణతాయాతి రాగాదిదసవిధగ్గిదాహస్స, నరకగ్గిదాహస్స చ కారణతాయ.

౯౨౬. పుథునిమిత్తసభావేసూతి పుథు నానాకిలేసాదీనం కారణసభావేసు.

౯౩౧. అద్దనం అద్దా మద్దవో, అనేకత్థత్తా ధాతూనం తప్పటిక్ఖేపేన అనద్దాతి ఆహ ‘‘అముదుతా వా అనద్దా’’తి.

౯౩౬. అయోనిసోమనసికారహేతుకత్తా ఆవజ్జనాయ అకుసలానుకూలకిచ్చతా దట్ఠబ్బా.

తికనిద్దేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.