౫. సంసట్ఠవారవణ్ణనా

౩౫౧-౩౬౮. సంసట్ఠవారే పచ్చనీయే ‘‘నవిప్పయుత్తే పటిసన్ధి నత్థీ’’తి ఇదం వత్థువిరహితాయ పటిసన్ధియా విసుం అనుద్ధరణతో వుత్తం. పటిచ్చవారాదీసు హి సహజాతస్స పచ్చయభావదస్సనత్థం సవత్థుకా పటిసన్ధి ఉద్ధటా, సా ఇధాపి అధిపతిపురేజాతాసేవనేసు నకమ్మనవిపాకనఝాననవిప్పయుత్తేసు న లబ్భతి, అఞ్ఞేసు చ అనులోమతో పచ్చనీయతో చ లబ్భమానపచ్చయేసు లబ్భతీతి ఇమస్స విసేసస్స దస్సనత్థం ఉద్ధటాతి. సేసా తేరస న లబ్భన్తీతి ఏత్థ ‘‘సేసా చుద్దసా’’తి భవితబ్బం. న ఝానే ఏకన్తి అహేతుకపఞ్చవిఞ్ఞాణవసేనాతి పఞ్చవిఞ్ఞాణానం హేతుపచ్చయవిరహితమత్తదస్సనత్థం అహేతుకగ్గహణం కతన్తి దట్ఠబ్బం, ‘‘నమగ్గే ఏకన్తి అహేతుకకిరియవసేనా’’తి వుత్తం, ‘‘అహేతుకవిపాకకిరియవసేనా’’తి భవితబ్బం.

౩౬౯-౩౯౧. హేట్ఠా వుత్తనయేనేవాతి పటిచ్చవారే అనులోమపచ్చనీయే వుత్తనయేన. ‘‘నహేతుపచ్చయుప్పన్నేసు అహేతుకమోహోవ ఝానమగ్గపచ్చయం లభతి, సేసా న లభన్తీ’’తి వుత్తం, సేసేసు పన పఞ్చవిఞ్ఞాణవజ్జాహేతుకక్ఖన్ధా తంసముట్ఠానా పచ్చయుప్పన్నధమ్మా ఝానపచ్చయం లభన్తి, న పచ్చనీయానులోమే ద్విన్నం పచ్చయానం అనులోమేన సహ యోజనా అత్థీతి ఝానమగ్గపచ్చయం సహితం లభతీతి చ న సక్కా వత్తుం, తస్మా ‘‘అహేతుకమోహోవ మగ్గపచ్చయం లభతీ’’తి వత్తబ్బం.

సంసట్ఠవారవణ్ణనా నిట్ఠితా.